Planeet zee

a. Wat is Planeet zee?

Planeet zee is een e-learning project voor jongeren uit het hoger secundair onderwijs (4e, 5e en 6e jaar). Via de open leeromgeving www.planeetzee.org krijgen leerlingen vrije toegang tot 22 lesmodules die handelen over het hedendaags onderzoek van de kust, zeeën en oceanen.

b. Doelstellingen

Planeet zee tracht de probleemoplossende en informatieverwervende competenties van jongeren te vergroten en hen ondertussen kennis en inzicht bij te brengen over het wetenschappelijk onderzoek van de oceanen. De manier van leren situeert zich binnen de ruime context van het sociaalconstructivisme: jongeren bouwen zelf kennis op en dat in groepsverband.

Planeet Zee leent zich het best gezien het vakoverschrijdende karakter om projectmatig of binnen de Vrije Ruimte uit te werken. Maar er is ook de nodige aandacht besteed aan de bruikbaarheid van de modules binnen de reguliere lessen. De leerdoelen van Planeet zee overlappen met enkele van de eindtermen aardrijkskunde, biologie, chemie en fysica voor aso en tso. De gemeenschappelijke doelstellingen voor natuurwetenschappen ‘onderzoekend leren en leren onderzoeken’ staan in de modules van Planeet Zee centraal.

Klassen uit het bso worden eveneens aangemoedigd deel te nemen. Verschillende thema’s werden op een meer praktische manier uitgewerkt waardoor ze geschikt zijn om binnen PAV/MAVO te behandelen.

c. Wetenschappelijke onderbouwing

De inhoud van Planeet Zee valt terug op het allerbeste, hedendaagse onderzoek van de oceanen en is gebaseerd op het internationaal policydocument ‘Navigating the Future’. Hierin wordt door de Marine Board van de European Science Foundation - ESF - de strategie van de Europese mariene wetenschappen voor de volgende 5 jaren vastgelegd.

Planeet zee Planeet Zee werd in 2007 ontwikkeld door het Vlaams Instituut voor de Zee, samen met She Consultancy, Studio Bal Gehakt en DAB Vloot met de steun van de Vlaamse Gemeenschap binnen het actieplan Wetenschapsinformatie en Innovatie. Het is één van de kerntaken van het VLIZ om het mariene onderzoek in Vlaanderen naar verschillende doelgroepen toe te vulgariseren. Vanuit eigen expertise of via nauwe contacten met het nationaal en internationaal netwerk van mariene wetenschappers, kan zo de best mogelijke informatie worden aangeboden.

De inhoudelijke input van Planeet zee is te danken aan de samenwerking met meer dan 21 onderzoeksgroepen uit dit netwerk. Elke lesmodule steunt op een onderzoeksproject van een Vlaamse wetenschapper of internationale instelling met een onderzoeksveld in en rond de Noord-Atlantische Oceaan. Een team van pedagogische en wetenschappelijk geschoolde medewerkers zorgden voor de uitwerking naar een concreet leertraject.

d. Open leeromgeving www.planeetzee.org

De open leeromgeving is meer dan een website met lesmodules en daarbij horende opdrachten. Dankzij de inspanningen van een creatief team worden bezoekers meegezogen in de wondere wereld van het onderzoek van de oceanen.

Reisroute als rode draad
De rode draad doorheen het project is een zeilreis van 2 jongeren. Na een avondje stappen hebben zij de zeilboot van hun vader geleend en moeten hen onverwachts op volle zee zien te redden. Via radiocontact krijgen ze hulp van enkele wetenschappers van op het onderzoeksschip de Zeeleeuw. Hun zeilreis brengt hen van de Belgische kust via de Baai van Biskaje zuidwaarts langsheen de Azoren en de Canarische eilanden tot de West-Afrikaanse kust. Ze varen verder over de Atlantische Oceaan tot de westkust van de Verenigde Staten en drijven terug mee met de stroming via IJsland naar de Noordzee.

22 lesmodules
Op de website vind je een bathymetrische kaart (dieptekaart) van het Noord-Atlantische Oceaangebied. Daarop staat de zeilroute van Julie en Thom. Tijdens hun tocht worden de jongeren geconfronteerd met 22 problemen waaraan een lesmodule is opgehangen. Iedere lesmodule bestaat uit een korte introductie op de probleemstelling, een geanimeerde uiteenzetting van het centrale thema en verschillende verwerkingsopdrachten, telkens opgedragen door de hoofdwetenschapper van dienst.

Overzicht modules naar reisroute
1.Graadmeters voor een duurzame kust
2.De kunst van het navigeren
3.Dolfijnen, walvissen en de mens
4.Windenergie aan zee
5.Visboerderij
6.Schimmen uit de diepzee
7.Weldaden uit de zee
8.Biodiversiteit in extreme milieus
9.Tsunamigevaar
10.Mangroves als stootkussen
11.Diepzeeapotheek
12.De oceanen als transportband
13.Spoedig naar een nieuwe ijstijd?
14.Gashydraten of brandend ijs
15.Vreemde indringers
16.Voedingsstoffen en algenbloei
17.Het niet-vervuilende schip
18.Plankton en klimaat
19.Duurzame visserijtechnieken
20.Zeezandwinning
21.Leven na een strandsuppletie
22.Darwin en de stam van het leven

Opdrachten
De opdrachten staan per module gerangschikt op http://www.vliz.be/NL/Infoloket/zeelessen_opdrachten

e. Inschrijven

Registreren op de website
Tot 01 januari kunnen klassen zich inschrijven via de website www.planeetzee.org

Inschrijven voor de wedstrijd
Klassen die een aantrekkelijke fotoreportage maken van hun exploratie doorheen de website kunnen deelnemen aan de wedstrijd. Zij maken kans op een expeditie met het onderzoeksschip De Zeeleeuw tijdens de eerste week na de paasvakantie. Daar komt de klas in contact met leven en werken op zee. Andere prijzen zijn een initiatiecursus 'duiken' en watersportactiviteiten.
Inzendingen voor deelname aan de wedstrijd dienen voor de deadline te worden verstuurd naar Wandelaarkaai 7 - 8400 Oostende t.a.v. Team Planeet zee. Meer info is telkens op de website terug te vinden on de documenten voor de leerkracht of 'Lees mij'.

Foto's vorige edities