VLIZine logo

VLIZINE

jrg. 16, nr. 2 (februari 2015)
Hét e-zine met praktische informatie over onderzoek en beleid door en voor Vlaamse mariene wetenschappers.
Maandelijkse uitgave, naar keuze met wekelijkse/dagelijkse updates [abonnement aanpassen]

V.U.: Jan Mees - Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ)
Redactie: Jan Seys, Nancy Fockedey, Karen Rappé


1. Kalender
1.1. Catalogue of Life mini-symposium op 2 april 2015
1.2. ICES Annual Science Conference 2015 in Kopenhagen
1.3. Vrijwilligers gezocht voor heuse strandopruimactie
1.4. Conferentie: Empowering Biodiversity Research
1.5. Ultieme uitdaging voor IT-ers met 'oceaanbrede' kijk

2. Publicaties
2.1. Traject uitgeschreven voor een duurzame Vlaamse visserij
2.2. LifeWatch-portaal Marine Virtual Research Environment gelanceerd
2.3. Wegwijzer Financieringsinstrumenten voor mariene onderzoeks- en innovatieprojecten
2.4. Geologie van Vlaanderen: nieuw boek met stevige portie zee en kust

3. Vacatures, beurzen en fondsen
3.1. Studiebeurzen MSc Applied Oceanography aan de University of Malta
3.2. VLIZ zoekt jobstudenten voor zomer 2015
3.3. Vooraankondiging oproep voorstellen biodiversiteitsonderzoek binnen BiodivERsA
3.4. MarBiol-UGent recruteert wetenschappelijk assistent (training en communicatie)
3.5. Zomercursus: Marine Ecological & Environmental Genomics
3.6. Doctoraatsmandaat voor onderzoek naar huidzweren bij platvissen
3.7. Vijftien doctoraatsbeurzen voor algenonderzoek!
3.8. Betaalde stageplaats 6 maand bij UNESCO voor Vlaamse 'oceanograaf'

4. Varia
4.1. Schotse Bass Rock met 75.000 paren Jan-van-Gent nu allergrootste kolonie ter wereld

5. Vraagbaak
5.1. Medewerking van sportvissers gezocht

1.1. Catalogue of Life mini-symposium op 2 april 2015
De Catalogue of Life (CoL) heeft het ambitieuze doel om een overzicht te geven van alle soorten wereldwijd beschreven, zowel op land als in het water. Om dit te bereiken krijgt de COL steun van een ‘global team’, een internationale groep van experten die advies geven over en beslissingen nemen omtrent het wetenschappelijke beleid ervan. Dit jaar strijkt het Global Team neer in Oostende en naar goede gewoonte wordt hun vergadering op donderdag 2 april afgesloten met een mini-symposium, waar verschillende aspecten van de Catalogue of Life worden belicht.
Tijdens dit mini-symposium zal niet alleen de geschiedenis van de Catalogue of Life (CoL) aan bod komen, maar wordt er ook aandacht besteed aan de huidige stand van zaken. Verschillende gebruikers van en providers aan de CoL zullen er kort hun ervaringen en bijdrages toelichten. In het tweede deel van het symposium is een paneldiscussie gepland, waarbij de vooruitgang en de toekomstvisie van de CoL vanuit verschillende standpunten zal worden bekeken. In dit luik is ook ruimte voorzien voor input en vragen vanuit het publiek.
Dit mini-symposium gaat door op donderdag 2 april (9:00-12:45) in het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ): Wandelaarkaai 7, 8400 Oostende.
Het mini-symposium is een gedeelde organisatie tussen het Africa Museum in Tervuren en het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) en wordt gesponsord door LifeWatch België. De voertaal is Engels.
Voor meer informatie en om in te schrijven kunt u terecht bij Leen Vandepitte van VLIZ (leen.vandepitte@vliz.be) en Patricia Mergen van het Africa Museum (patricia.mergen@africamuseum.be).

[naar boven]

1.2. ICES Annual Science Conference 2015 in Kopenhagen
De jaarlijkse ICES-ASC-conferentie gaat in 2015 door van 21 tot 25 september in Kopenhagen, Denemarken. Het unieke van dit evenement in de schoot van de International Council for the Exploration of the Sea (ICES) is dat er een hele brede waaier aan marien-wetenschappelijke onderwerpen aan bod komt.
De 'call for papers' is nog open tot 30 april. Je kan er je onderzoek presenteren binnen 20 sessies met thema's, gaande van monitoring van visstocks, oceaanverzuring en biodiversiteit, over marine genomics en het in kaart brengen van zeebodemhabitats tot beleidsadviesverlening.
 
Link: http://ices.dk/news-and-events/news-archive/news/Pages/Copenhagen-calling!.aspx

[naar boven]

1.3. Vrijwilligers gezocht voor heuse strandopruimactie
Eneco en 17 Belgische surfclubs slaan op 22 maart opnieuw de handen in elkaar om de Belgische kust afvalvrij te maken tijdens de Clean Beach Cup.
Op deze eerste zondag van de lente (14.00-18.00 uur) worden vrijwilligers uitgenodigd om de handen uit de mouwen te steken en de Vlaamse kuststranden op te ruimen. Dan wordt de zesde editie van de Eneco Clean Beach Cup georganiseerd, kaderend in de wereldwijde strandopruimactie die Surfrider Foundation Europe nu al voor de twintigste keer opzet. Stad aan Zee Oostende strijdt graag mee en is dit jaar het middelpunt vanwaar Studio Brussel live uitzendt.
Link: http://www.enecocleanbeachcup.be

[naar boven]

1.4. Conferentie: Empowering Biodiversity Research
Het Belgisch Biodiversiteitsplatform en verschillende partners (o.a. VLIZ) organiseren op 21 mei 2015 de conferentie “Empowering Biodiversity Research” in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel. Doel is om vertegenwoordigers van nationale en internationale wetenschappelijke instituten samen te brengen, om de mogelijkheden en sterke punten met betrekking tot biodiversiteitsinformatica en Open Data te verkennen en te bespreken. Er wacht een wereld van tools, standaarden en data om gebruikt te worden!
De dag start met drie keynote speakers: Vince Smith (Natural History Museum, Londen), Hilde Eggermont (Belgian Biodiversity Platform) en Peter Colpaert (Open Knowledge Belgium). Daarna volgt een reeks verhelderende presentaties, waarin uitgelegd wordt wat de toestand is van het onderzoek dat gebruik maakt van biodiversiteitsinformaticatools in België. In de namiddag worden enkele gerelateerde state-of-the-art projecten meer in detail onder de loep genomen. Tijdens de koffiepauzes kan je ook een postersessie en beurs bezoeken, waar je meer informatie kan vinden over hoe de besproken tools je kunnen helpen in je verdere carrière als wetenschapper.
Biodiversiteitsinformatica gaat over het toepassen van informaticatechnieken op biodiversiteitsgegevens voor een betere beheer, presentatie, ontdekking, verkenning en verwerking van wetenschappelijke gegevens. Gecombineerd met open databronnen die beschikbaar zijn op het internet, vormt dit een krachtige nieuwe aanpak voor het wetenschappelijke onderzoek. Een belangrijk doel van deze conferentie is ook om mogelijkheden tot netwerken te creëren en de discussie onder de deelnemers aan te zwengelen en te bevorderen. Door uw deelname kunt u wetenschappelijke problemen helpen identificeren die verder onderzocht kunnen worden door het project, en die zullen behandeld worden in een reeks van specifieke workshops die na de conferentie georganiseerd worden.
Voor meer informatie over het programma en de registratie op de conferentiewebsite.
Link: http://www.biodiversity.be/conference2015

[naar boven]

1.5. Ultieme uitdaging voor IT-ers met 'oceaanbrede' kijk
Gedurende twee dagen een set vogeltrekgegevens, bekomen via weerradars, op een toegankelijke wijze verwerken en visualiseren. Dit is waar de deelnemers van de ENRAM 'hackathon' straks voor staan. Wie doet mee?
Een hackathon is een bijeenkomst waarbij software- en website-ontwikkelaars aan een gezamenlijk project werken. In het nieuwste project van ENRAM (European Network for the Radar surveillance of Animal Movement) is de uitdaging om data van weerradars te verwerken om zo massale vogeltrek zichtbaar te maken. Met name in kustgebieden zijn concentraties aan trekkende vogels een bekend fenomeen. IT-ers die zich geroepen voelen kunnen aan de Universiteit van Amsterdam gedurende drie dagen (25-27 maart 2015) deelnemen aan dit initiatief. Alle voorwaarden zijn terug te vinden op de website.
Link: http://enram.challengepost.com/

[naar boven]

2.1. Traject uitgeschreven voor een duurzame Vlaamse visserij
In het rapport 'Vistraject' wordt de gezamenlijke toekomstvisie omschreven van zowel vissers, wetenschappers, de natuurbeweging en de Vlaamse overheid voor een transitie naar het verduurzamen van de Vlaamse visserij.
De publicatie omschrijft zeven wegen die tegelijk moeten worden ingeslagen om de visserij zowel ecologisch duurzaam als economisch leefbaar te maken. Het rapport is het resultaat van 4 jaar intensief overleg tussen de producentenorganisatie Rederscentrale, het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO), het departement Landbouw en Visserij van de Vlaamse overheid en Natuurpunt.
De zeven wegen naar een duurzame visserij zijn: (1) de Vlaamse visserij draagt ertoe bij dat alle commerciële visbestanden zich binnen veilige grenzen bevinden; (2) de vissersvloot heeft een minimale impact op het ecosysteem; (3) natuur op zee wordt beschermd; (4) rederijen worden economisch rendabel; (5) kleinschalige en kustvisserij heeft specifieke aandacht nodig; (6) de visserij moet ook sociaal verantwoord zijn en (7) nieuwe vissers worden opgeleid tot 'guardians of the sea' en tot vaardige ondernemers.
Voor elk van deze zeven wegen werden knelpunten, doelen, acties en een actieplan voor een verbetertraject opgesteld.
Link: http://lv.vlaanderen.be/sites/default/files/attachments/vistraject-rapport.pdf

[naar boven]

2.2. LifeWatch-portaal Marine Virtual Research Environment gelanceerd
De Marine Virtual Research Environment is het nieuwste LifeWatch-product. Het portaal wil de relevante mariene databanken, datasystemen, web services, online tools, enz. samen brengen in één online omgeving. Naast een snelle toegang verschaffen, laat dit portaal je tevens toe om er gemakkelijk zelf mee aan de slag te gaan voor het analyseren en opzetten van eigen ontwikkelingen. Test het uit en stuur ons uw feedback!
Het LifeWatch Marine VRE portaal is opgebouwd uit 3 onderdelen die onderling aan elkaar gekoppeld zijn: Access, Analyze en Develop.
Het onderdeel Access beschrijft een waaier aan databanken en datasystemen die gegevens bevatten over soortennamen, eigenschappen (de zgn. “traits”), soortverspreidingen, genetische informatie, enz. Alle deze bronnen worden ontwikkeld of worden onderhouden in het kader van LifeWatch.
In het onderdeel Analyze vind je een overzicht van de online tools die beschikbaar zijn voor de verwerking (analyse) van allerlei gegevens. Voor elke tool wordt beschreven welke LifeWatch-data en/of web services gebruikt worden.
Het onderdeel Develop legt uit hoe je zelf je eigen marien virtueel laboratorium kan samenstellen aan de hand van een heleboel beschikbare web services die toegang geven tot gegevens en gegevens verwerken. Hier vind je ook informatie over wat web services eigenlijk zijn, waar je web services kunt vinden, hoe je toegang kunt krijgen tot web services, en hoe je we services aan elkaar kunt koppelen om workflows te creëren.
De graad van integratie en interactie tussen de verschillende onderdelen zal toenemen in toekomstige versies van het portaal (updates zijn voorzien in het kader van aankomende LifeWatch en Horizon2020 VRE-ontwikkelingen). Bekijk de website, test ze uit en stuur ons uw feedback! Lees meer op:
Link: http://www.vliz.be/nl/news?p=show&id=4060

[naar boven]

2.3. Wegwijzer Financieringsinstrumenten voor mariene onderzoeks- en innovatieprojecten
Deze wegwijzer - een afgeleid product van het Compendium voor Kust en Zee - zet de meest relevante Europese, federale en Vlaamse financieringsmogelijkheden voor mariene onderzoeks- en innovatieprojecten op een rij.
Van elk financieringskanaal wordt een korte factsheet gegeven (budget, looptijd, voorgaande financieringsinstrumenten, geografisch bereik, doelgroep, legale basis, website), alsook een abstract met de algemene doelstellingen en indien van toepassing een uitweiding over de mariene component. De verwijzing naar de website van het financieringskanaal (webpagina met calls, Belgische/Vlaamse aanspreekpunten, etc.) zorgt ervoor dat geïnteresseerden - de Vlaamse mariene onderzoeksgemeenschap en innoverende krachten binnen het mariene veld - zich snel verder kunnen informeren. De Wegwijzer ‘Financieringsinstrumenten voor Mariene Onderzoeks- en Innovatieprojecten’ is een afgeleid product van het Compendium voor Kust en Zee.
Link: www.compendiumkustenzee.be/sites/compendiumkustenzee.be/files/public/Wegwijzer%20Financieringsinstrumenten%2019022015.pdf

[naar boven]

2.4. Geologie van Vlaanderen: nieuw boek met stevige portie zee en kust
Op 13 maart 2015 verschijnt bij Academia Press een nieuw boek dat de Geologie van Vlaanderen samenvat. Ook de geologie, sedimentologie en de morfologische processen van kust en zee komen aan bod.
'Geologie van Vlaanderen' wordt een standaardwerk van 500 pagina's, met een overzichtelijke en mooie synthese gebracht door specialisten, en gecoördineerd door Michael Borremans. Ook de kust en het Belgische deel van de Noordzee komen zichtbaar aan bod. Het boek bevat verder heel wat informatie over actuele onderwerpen zoals geothermie, geologische opslag van CO2, offshore windmolenparken en de winning van schaliegas. Het werk is rijkelijk geïllustreerd en kost 65 EUR.
Link: www.vliz.be/docs/Vlizine/16-02/Folder_Geologie-van-Vlaanderen.pdf

[naar boven]

3.1. Studiebeurzen MSc Applied Oceanography aan de University of Malta
Nog tot midden april 2015 kunnen geïnteresseerde studenten (EU en non-EU burgers) aanspraak maken op een beurs voor de MSc-opleiding 'Applied Oceanography' aan de Universiteit van Malta. Deze voltijdse multidisciplinaire opleiding start in oktober 2015 en loopt tot en met september 2016.
Meer op de website van de cursus (http://www.um.edu.mt/science/physicaloceanography/msc) of de facebook-pagina (https://www.facebook.com/uom.pounit). 
Link: www.um.edu.mt/science/physicaloceanography/msc

[naar boven]

3.2. VLIZ zoekt jobstudenten voor zomer 2015
Elke zomer biedt het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) in Oostende de kans aan jobstudenten om gedurende één maand of langer mee te draaien met zijn werking. Solliciteren kan tot en met 31 maart 2015.
Het VLIZ zet jobstudenten in bij de volgende activiteiten:
- het verlenen van logistieke steun aan zeeonderzoekers;
- de uitbouw van data-infrastructuren en marien databeheer;
- het delen van zeegebonden informatie met verscheidene doelgroepen;
- het verwerven, ontsluiten en herverdelen van marien wetenschappelijke informatie in de bibliotheek;
- de ondersteuning van een duurzaam en wetenschappelijk onderbouwd kust- en zeebeleid.
Solliciteren kan tot 31 maart 2015 door (per mail of met de post) een curriculum vitae en motivatiebrief door te sturen, samen met je voorkeur(en) om te werken in een van bovenstaande activiteiten. Deze kunnen worden gericht aan de algemeen directeur Jan Mees. 
Adres: Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) - InnovOcean site Wandelaarkaai 7, 8400 Oostende, België of E-mail: jobs@vliz.be.

[naar boven]

3.3. Vooraankondiging oproep voorstellen biodiversiteitsonderzoek binnen BiodivERsA
BiodivERsA deed een vooraankondiging voor een oproep naar projectvoorstellen, die gelanceerd zal worden in mei 2015 en november 2015 als uiterste indiendatum heeft. De oproep richt zich op twee thema’s, die beiden relevant zijn voor het mariene biodiversiteitsonderzoek.
De twee thema's waarop de onderzoeksvoorstelling zich moeten richten zijn:
• Thema 1: Het doorgronden en beheren van de biodiversiteitsdynamiek in bodems en sedimenten teneinde het functioneren van het ecosysteem en de bijhorende ecosysteemdiensten te verbeteren.
• Thema 2: Het doorgronden en beheren van de biodiversiteitsdynamiek in land-, rivier- en mariene landschappen (connectiviteit van habitats, groene en blauwe infrastructuur en het concept van naturing cities) teneinde het functioneren van het ecosysteem en de bijhorende ecosysteemdiensten te verbeteren.
Het indicatieve budget van deze oproep bedraagt ongeveer 30 miljoen euro. De consortia moeten wetenschappelijke onderzoeksgroepen uit minstens 3 verschillende landen bevatten die deelnemen in deze call.
BiodivERsA is een netwerk van verschillende nationale onderzoekfinancierende agentschappen dat tracht een gecoördineerd Europees programma voor biodiversiteitsonderzoek te bewerkstelligen. Het netwerk wordt gefinancierd onder het zogenaamde ERA-Net COFUND scheme van Horzion 2020. Hou de BiodivERsA-website in de gaten!
Link: www.biodiversa.org/741

[naar boven]

3.4. MarBiol-UGent recruteert wetenschappelijk assistent (training en communicatie)
De onderzoeksgroep Mariene Biologie van de Universiteit Gent werft voor de duur van 1 jaar een voltijds wetenschappelijk assistent (niveau MSc) aan. In het kader van de voorbereidingen van de organisatie van de tweede MARES-conferentie (februari 2016) zal het takenpakket vooral bestaan uit ondersteuning in training en communicatie. Solliciteren kan tot 10 maart 2015.
Link: www.marineatugent.be/content/scientific-assistent-organization-conference-support-training-and-communication

[naar boven]

3.5. Zomercursus: Marine Ecological & Environmental Genomics
Al voor de 11de keer organiseert EuroMarine - het Europese netwerk van mariene wetenschappers – en het Franse EMBRC-consortium van 31 mei tot en met 12 juni 2015 deze zomercursus in het Station Biologique van Roscoff in Frankrijk.
De cursus bestaat uit lezingen, colleges en trainingen op computer. Het doel ervan is om het belang van marien-genomische technieken in de kijker te stellen bij het bestuderen en begrijpen van het mariene milieu en het efficiënte gebruik ervan.
Gevorderde PhD studenten en jonge post-docs kunnen zich nog kandidaat stellen tot 10 maart 2015.
Link: http://meeg2015.sciencesconf.org

[naar boven]

3.6. Doctoraatsmandaat voor onderzoek naar huidzweren bij platvissen
De Faculteit Diergeneeskunde (UGent) stelt, in samenwerking met het Instituut voor Landbouw en Visserij Onderzoek (ILVO) en de KULeuven, een vacature open voor een PhD student over het opsporen van de oorzaken van huidulceraties bij platvissen in de Noordzee.
Geïnteresseerden voor dit baanbrekend onderzoek kunnen hun CV met motivatie sturen naar Prof. dr. A. Decostere (annemie.decostere@ugent.be). U kunt op hetzelfde e-mail adres terecht voor bijkomende vragen of inlichtingen.
 
Link: www.vliz.be/docs/Vlizine/16-02/UGent-vacature_huidzweren_NL.pdf

[naar boven]

3.7. Vijftien doctoraatsbeurzen voor algenonderzoek!
Het zopas goedgekeurde Europese project ALFF ("The ALgal microbiome - Friends or Foes") werft momenteel in Europa 15 doctoraatstudenten aan voor onderzoek naar de interactie tussen algen en microbiota.
Je bezit een MSc diploma of verwacht die te zullen behalen uiterlijk op 15 juli 2015, en wil doctoreren binnen deze thematiek? Dan is ALFF mogelijk iets voor jou. Binnen een internationaal en in hoge mate interdisciplinair team, kun je aan de slag dankzij het EU Marie-Curie Initial Training Networks programma. Snel zijn is wel de boodschap: solliciteren kan nog tot 1 maart 2015.
Link: http://www.sams.ac.uk/Algal-doctorate-EU-Marie-Curie/algal-microbiome-friends-or-foes-alff/

[naar boven]

3.8. Betaalde stageplaats 6 maand bij UNESCO voor Vlaamse 'oceanograaf'
Via het Flanders Trainee Programme wordt de kans geboden aan een afgestudeerde Vlaamse oceanograaf om het UNESCO-kantoor in Parijs te vervoegen.
Deze betaalde stage-opdracht heeft een duurtijd van zes maand. De kandidaat dient te beschikken over een relevante ervaring en BSc, Msc of PhD diploma. De opdracht zal erin bestaan taken uit te voeren in het domein van de oceanografie, GIS, en van data- en informatiebeheer.

Solliciteren kan, uiterlijk op 1 maart 2015, door een gericht schrijven met cv aan j.barbiere@unesco.org. Meer informatie bij Gert Verreet: gert.verreet@ewi.vlaanderen.be.

[naar boven]

4.1. Schotse Bass Rock met 75.000 paren Jan-van-Gent nu allergrootste kolonie ter wereld
Een nieuwe telling in 2014 van de legendarische Bass Rock, een 4 km uit de NO-Schotse kust gelegen rotsmassief, leverde niet minder dan 75.000 bezette nesten op van de Jan-van-Gent. Een record!
Meer dan honderd meter hoog torent de rots uit zee op, en dit net voor de inham van de Firth of Forth ter hoogte van Edinburgh (Schotland). De "Bass" was al legendarisch, niet in het minst omwille van de grote aantallen broedende Jan-van-Genten (met de wetenschappelijke naam Morus bassanus, genoemd naar de "Bass") die de rots letterlijk wit kleuren. Nu is uit de meest recente fotografische telling gebleken dat de populatie er sinds 2009 met 24% is gegroeid. Hiermee is Bass Rock nu ook de allergrootste Jan-van-Genten kolonie ter wereld, en blijft Schotland (met 60% van de wereldpopulatie) toonaangevend.
Merkwaardig is wel dat enkel deze zeevogel het in de Noordzee goed blijkt te doen, daar waar vele andere het de laatste jaren net moeilijker blijken te hebben. Mogelijk speelt de capaciteit om voedselvluchten op grote afstand te maken, hierin een belangrijke rol.
Link: www.seabird.org

[naar boven]

5.1. Medewerking van sportvissers gezocht
Om een inschatting te kunnen maken van de grootte van de recreatieve visserijsector op zee heeft het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO), in samenwerking met het VLIZ, een enquête ontwikkeld. Met deze vragenlijst wil men de recreatieve visserij in België in kaart brengen. De gegevens worden verzameld in het kader van het 'Data Collection Framework' (DCF) van de Europese Unie, dat tot doel heeft een wetenschappelijk onderbouwd beleid te kunnen voeren in het kader van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid.
De enquête is zowel online (http://survey.ilvo.vlaanderen.be/index.php/565886/lang-nl), als op papier te raadplegen. Indien u een papieren versie wenst kan u telefonisch contact opnemen met het ILVO op 059-56 98 75 of mailen naar sportvisserij@ilvo.vlaanderen.be.
Sportvissers die de enquête invullen, maken aanspraak op de nieuwe en stijlvolle vissticker (zolang de voorraad strekt). Deze geeft de minimum aanvoerlengtes weer van courant gevangen vissoorten en is zon- en zeebestendig. Ideaal voor op de viskist!
Link: http://www.ilvo.vlaanderen.be/NL/Pers-en-media/Alle-media/articleType/ArticleView/articleId/2107/ILVO-zoekt-sportvissers#.VO3Mpk10y71

[naar boven]




Copyright © 2015 Vlaams Instituut voor de Zee - www.vliz.be
InnovOcean site · Wandelaarkaai 7 · 8400 Oostende