 |
VLIZINE
jrg. 1, nr. 2 (oktober 2000) Hét e-zine met praktische informatie
over onderzoek en beleid door en voor Vlaamse mariene wetenschappers.
V.U.: Jan Mees
|
Het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) wil
via dit e-zine maandelijks informeren over de eigen activiteiten en die
van onderzoeks- en beleidsgroepen in Vlaanderen actief in de mariene en
kustgebonden wetenschappen. Alle nuttige informatie van uw kant (zoals
vacatures, nieuwe projecten, vraag voor samenwerking, interessante symposia,
etc.) wordt graag ingewacht om in het eerstvolgende VLIZINE te worden opgenomen.
Dit bericht bereikt u via de VLIZINE rondzendlijst. Om u uit te schrijven,
stuur een e-mail naar info@vliz.be met
in de subjectline: “unsubscribe VLIZINE”. Inschrijven op dezelfde manier
met vermelding: “subscribe VLIZINE”. Archieven van dit e-zine zijn raadpleegbaar
via deze link.
INHOUD
1. De ‘United
Nations Convention on the Law of the Sea’ en de Exclusieve Economische
Zone: een eerste balans
2. Graadmeters
voor de Noordzee: interactieve infodag
3. Diatomeeën
van zoute en brakke wateren: een studiedag op 10 november a.s.
4. Vijfde
Scheldesymposium binnenkort te Doornik
5. BMM
werft aan: een wetenschappelijk communicatieverantwoordelijke voor het
ontwikkelen van een permanente tentoonstelling over de Noordzee
6. Vacature
voor postdoc te Straatsburg
7. OceanPortal:
de nieuwe wegwijzer voor oceanografische informatie op het web
8. VLIZ
Mediatheek regionaal IOC Depository Centre voor België
9. VLIZ
Collected Reprints nu ook consulteerbaar op VLIZ website
10. Nieuw! Vis-à-Vis:
de nieuwsbrief van het CLO-Departement Zeevisserij
11. Eerste atlas
over de gebruikersfuncties van het Belgisch deel van de Noordzee
12. De haven
van Oostende in de spiegel
13. Nieuwe website
mariene biologie (Universiteit Gent)
14. Beleidslui
en wetenschappers vormen een forum voor geïntegreerd kustzonebeheer
15. Mariene biotechnologie
in de kijker
16. Marine Science
Plan voor Europa in de maak
17. Wordt het
gebruik van tributyltin (TBT) verder teruggedrongen?
18. Mariene wetenschappers
trekken de aandacht op Wetenschapsfeest
19. Wie is geïnteresseerd
in het begeleiden van eindwerken voor studenten oceanologie van de Universiteit
van Rijsel?
20. Van varken naar vis
21. Zin in een
leerrijke strandwandeling met de Strandwerkgroep?
22. Vraagbaak
de ‘Zeeloods’
1. DE ‘UNITED NATIONS CONVENTION ON THE LAW OF THE SEA’ EN DE EXCLUSIEVE ECONOMISCHE ZONE: EEN EERSTE BALANS
Op vrijdag 10 november a.s. wordt aan de Vrije Universiteit Brussel
een internationaal colloquium gehouden
met als thema: ‘De exclusieve economische zone (EEZ) en de V.N. Conventie
over de rechten van de zee (UNCLOS): een eerste balans van de toepassing
door de kuststaten’. Sinds de aanvaarding van het EEZ-principe door
UNCLOS in 1982, hebben de kuststaten belangrijke soevereine rechten verworven
over een zone tot maximaal 200 zeemijl, een immense toename van bevoegdheden
t.o.v. wat daarvoor kon binnen de tot 12 zeemijl reikende territoriale
wateren. Ook alle Noordzeestaten krijgen dus veel meer greep op tal
van activiteiten zoals visserij, olie- en gaswinning, energieproductie,
aanleggen van kunstmatige eilanden en platforms, wetenschappelijk onderzoek
e.a. en dit over het volledige areaal van hun continentaal plat. Hoe hebben
de kuststaten deze belangrijke wijziging tot nu toe ervaren en wat zijn
de repercussies voor de specifiek Belgische situatie. Dit zijn slechts
enkele van de vragen waarop u vast een antwoord krijgt gedurende deze studiedag.
Organisatoren zijn het Centrum voor Internationaal Recht (VUB) en de
Université Catholique de Louvain. Key-note speakers zijn o.a. rechters
van het International Tribunal for the Law of the Sea en officials van
de United Nations Division for Ocean Affairs and the Law of the Sea en
van de Europese Gemeenschap.
2. GRAADMETERS VOOR DE NOORDZEE: INTERACTIEVE INFODAG
Op dinsdag 7 november a.s. (11u30-16u30) wordt in het Nationaal Natuurhistorisch
museum Naturalis te Leiden een ‘Interactief Kennisplein’ ingericht voor
iedereen die geïnteresseerd is in ecosysteemdoelen en ecologische
graadmeters voor het Noordzeebeleid. Er wordt tevens al een tip van
de sluier van het Quality Status Report (QSR) Noordzee 2000 opgelicht.
Om in korte tijd zoveel mogelijk resultaat te boeken, is gekozen voor de
vorm van een Interactief Kennisplein. Flanerend langsheen discussietafels,
workshops, videopresentaties en minilezingen, kunt u uw kennis vergroten
en/of uitwisselen met collegae. De werkconferentie wordt afgesloten met
een plenair debat. Meer info: noordzee@acta-org.com.
3. DIATOMEEËN VAN ZOUTE EN BRAKKE WATEREN: EEN STUDIEDAG OP 10 NOVEMBER
De Nederlands-Vlaamse Kring van Diatomisten (NVKD) nodigt u en acht
sprekers uit op vrijdag 10 november in het NIOO-CEMO (Yerseke) voor een
verhelderende studiedag m.b.t. diatomeeën van zoute en brakke wateren.
Komen aan bod: Diatomeeën in getijdengebieden en productie van DMSP
en DMS, productie van exopolysacchariden door mariene benthische diatomeeën,
diatomeeënbloei in het zoetwatergetijdengebied van de Zeeschelde,
ontwikkelingen in het microfytobenthos van de Oosterschelde en Westerschelde
1981-1997, een diatomeeën-oxidatie robot voor de automatische oxidatie
van meerdere monsters tegelijkertijd, een analyse van historische staalnames
uit de Zeeschelde en de ontwikkeling van een STOWA-beoordelingssysteem
voor brakke binnenwateren. Inschrijven kan tot uiterlijk 1 november
a.s., een volledig programma kan worden opgevraagd bij eeg@noord-holland.nl
of op het VLIZ.
4. VIJFDE SCHELDESYMPOSIUM BINNENKORT TE DOORNIK
Op woensdag en donderdag 20-21 december organiseert de Internationale
Commissie voor de Bescherming van de Schelde (ICBS) haar vijfde Scheldesymposium.
Vanuit drie centrale thema’s (de Schelde in het derde millennium, integraal
waterbeheer, de levende Schelde) willen de organisatoren met name de schijnwerpers
richten op de doelgroepen jeugd, gebruikers van de Schelde en milieuverenigingen.
Na inleidende referaten volgen workshops rond elk van de drie thema’s,
waarvan de resultaten besproken en geëvalueerd worden tijdens de donderdagsessie.
Meer info kunt u inwinnen via: wel@pandora.be
of op de website http://www.wel.be
5. BMM WERFT AAN: EEN WETENSCHAPPELIJK COMMUNICATIEVERANTWOORDELIJKE VOOR HET ONTWIKKELEN VAN EEN PERMANENTE TENTOONSTELLING OVER DE NOORDZEE
De Beheerseenheid Mathematisch Model van de Noordzee (BMM Departement
van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen) werft een
wetenschappelijk communicatieverantwoordelijke aan die hoofdzakelijk belast
zal zijn met het ontwikkelen van een permanente tentoonstelling in het
KBIN, gewijd aan de Noordzee. De kandidaat moet een grondige basiskennis
bezitten in de exacte wetenschappen en/of natuurwetenschappen, ervaring
hebben met wetenschappelijke vulgarisatie en het in scenario zetten van
tentoonstellingen en documentaires, en een praktische kennis bezitten van
het Frans en Engels. Kandidaturen worden, vergezeld van een curriculum
vitae, geadresseerd aan dr. G. Pichot, BMM, Gulledelle 100, B-1200 Brussel
vóór 30 november 2000. Vragen voor bijkomende informatie
kunnen gericht worden aan jobs@mumm.ac.be
6. VACATURE VOOR POSTDOC TE STRAATSBURG
Voor wie een PhD kan voorleggen in dierenfysiologie of ecologie en interesse
betoont in duikgedrag en –energiehuishouding van zeevogels is er een postdoc
positie te begeven aan het CEPE-CNRS te Straatsburg (Frankrijk). De kandidaat
zal vanaf april 2001 gedurende 2,5 jaar meedraaien in een nieuw, multidisciplinair
EU-project IMPRESS. Het project legt zich toe op de interacties tussen
zeevogels, zandspiering en de Noordzee-omgeving, gebruikmakend van veldstudies,
experimenteel werk, modellering en remote sensing. Meer info bij: david.gremillet@c-strasbourg.fr
7. OCEANPORTAL: DE NIEUWE WEGWIJZER VOOR OCEANOGRAFISCHE INFORMATIE OP HET WEB
De auteurs, Murray Brown en Peter Pissierssens, willen met deze IOC
(Intergovernmental Oceanographic Commission) portaalsite (http://oceanportal.org)
wetenschappers en andere experten helpen bij het lokaliseren van marien-gerelateerde
data en informatie. Of ze daarin geslaagd zijn kunt u best zelf uittesten!
Als voorsmaakje willen we jullie alvast niet onthouden dat nu reeds 1127
websites gecatalogeerd werden, je er directories kunt consulteren van bijna
140 oceanografische tijdschriften en 60 mariene bibliotheken, je heel wat
info vindt betreffende onderzoeksschepen en interessante websites over
geïntegreerd kustzonebeheer, etc.
8. VLIZ MEDIATHEEK REGIONAAL IOC DEPOSITORY CENTRE VOOR BELGIË
Recent werd de VLIZ mediatheek aangeduid als het regionale IOC Depository Centre voor België, wat betekent dat wij alle publicaties van het IOC in depot nemen, bewaren en beschikbaar stellen aan geïnteresseerden. Momenteel hebben wij nog niet de volledige catalogus van het IOC op onze rekken. Maar u kan deze catalogus wèl reeds on line raadplegen via deze link (http://ioc.unesco.org/iocweb/IOCpub/IOCpub.htm). Deze IOC elektronische bibliotheek (e-Library) geeft gratis en onmiddellijk toegang tot honderden IOC publicaties. Jaarlijks publiceert de Intergovernmental Oceanographic Commission (IOC) van UNESCO 50-100 titels in één van volgende series:
· IOC Annual Reports Series
· IOC Reports of Governing and Major Subsidiary Bodies
· IOC Reports of Meetings of Experts and Equivalent Bodies
· IOC Manuals and Guides
· IOC Workshop Report
· IOC Training Course Report
· IOC Technical Series
In deze e-Library kan je: (1) de IOC bibliografische databank (onderdeel
van de ASFA databank) doorzoeken; (2) op volledige tekst zoeken doorheen
alle beschikbare documenten. Er dient opgemerkt dat nog niet de volledige
IOC-bibliografie als volledige tekst beschikbaar is. Via optie (1) kan
je ook documenten op je computer binnenhalen (in PDF-formaat of als Word-document),
of, indien ze niet elektronisch beschikbaar zijn, gratis bestellen via
bovenvermelde website. Als IOC Depository Centre
nemen wij graag deze taak van u over, wat betekent dat u alle IOC publicaties
via de VLIZ mediatheek kan opvragen!
9. VLIZ COLLECTED REPRINTS NU OOK CONSULTEERBAAR OP VLIZ WEBSITE
Alle publicaties (804) geschreven door Vlaamse mariene wetenschappers
en heruitgegeven binnen de IZWO (nu VLIZ) Collected Reprints, kunnen nu
ook met abstract geconsulteerd worden via de VLIZ
website. Een zoekfunctie op auteursnaam wordt in de volgende
weken toegevoegd.
10. NIEUW! VIS-A-VIS: DE NIEUWSBRIEF VAN HET CLO-DEPARTEMENT ZEEVISSERIJ
Het Departement Zeevisserij (http://www.dvz.yucom.be)
van het Centrum voor Landbouwkundig Onderzoek (CLO) is in september jl.
van start gegaan met het uitgeven van een nieuwsbrief. ‘Vis-à-Vis’
wil de confrontatie van het wetenschappelijk onderzoek met de dagdagelijkse
realiteit van het zeevisserijgebeuren in beeld brengen en wordt gratis
toegestuurd aan alle Vlaamse reders, overheidsdiensten betrokken bij het
zeegebeuren, visverwerkende bedrijven, visserijorganisaties, lokale politici
en de media. In het eerste nummer kunt u alvast boeiende informatie vinden
over het ICES-symposium 2000 te Brugge, boomkorvisserij en milieu, het
wel en wee van de garnaalvisserij en de groei van zeevis in de Middeleeuwen.
11. EERSTE ATLAS OVER DE GEBRUIKSFUNCTIES VAN HET BELGISCH DEEL VAN DE NOORDZEE
De ‘Limited Atlas of the Belgian Part of the North Sea’ (Maes et
al., 2000) is klaar. Deze bundeling van elf kaarten en bijhorende teksten
in een mooie lay-out, is het resultaat van een samenwerking tussen de federale
Diensten voor Wetenschappelijke, Technische en Culturele aangelegenheden
(DWTC), het Maritiem Instituut en het Instituut voor Natuurbehoud. Thema’s
die aan bod komen zijn: de globale situering van het Belgische deel van
de Noordzee, de verschillende maritieme zones, zand- en grindwinning, baggersites,
voormalige afvaldumpsites, militaire oefenzones, scheepvaartroutes, oliepollutie,
gaspijpleidingen en kabels, belangrijke vogelgebieden en beschermingsstatus.
De laatste kaart, een overlay van alle vorige kaarten, toont overduidelijk
aan hoe intens onze zee gebruikt wordt. De atlas kan gratis besteld worden
bij DWTC (via http://www.belspo.be/belspo/nl.stm?01nl)
of kan geconsulteerd worden in de VLIZ mediatheek.
12. DE HAVEN VAN OOSTENDE IN DE SPIEGEL
De achtste editie van het maandelijks infomagazine ‘Waterspiegel’ van
de administratie Waterwegen en Zeewezen (AWZ) richt zijn schijnwerpers
op de haven van Oostende. Voor meer info betreffende dit gratis magazine
kunt u terecht bij Tom Moortgat (Tom.Moortgat@lin.vlaanderen.be).
‘Waterspiegel’ kan ook geconsulteerd worden in de VLIZ mediatheek.
13. NIEUWE WEBSITE MARIENE BIOLOGIE (UNIVERSITEIT GENT)
De sectie Mariene Biologie van de Vakgroep Biologie (Universiteit Gent)
heeft een nieuwe website (http://allserv.rug.ac.be/~gdsmet/MarBiolwebsite/).
U kunt er naast uitgebreide informatie over gepubliceerde werken, onderzoeksprojecten
waaraan wordt meegewerkt, opleidingsactiviteiten e.d. ook meer vernemen
over twee taxonomische databanken door de groep ontwikkeld: de ‘Nemaslan’
(Biodiversity of Antarctic nematodes) en de ‘MysidLan’ (Mysids of the Western
Indian Ocean) database.
14. BELEIDSLUI EN WETENSCHAPPERS VORMEN EEN FORUM VOOR GEÏNTEGREERD KUSTZONEBEHEER
Noteer alvast in uw agenda. Wetenschappers en beleidslui actief in het
zuidelijk deel van de Noordzee en het Kanaal komen op vrijdag 15 december
a.s. samen te Colchester, Essex (UK) om na te gaan hoe ze hun activiteiten
ten behoeve van een geïntegreerd kustzonebeheer maximaal op elkaar
kunnen afstemmen. Meer informatie kunt u verkrijgen via Francoise
Lantsoght (francoise.lantsoght@west-vlaanderen)
of Kathy Belpaeme (kathy.belpaeme@west-vlaanderen.be).
15. MARIENE BIOTECHNOLOGIE IN DE KIJKER
De European Society for Marine Biotechnology (ESMB) (http://www.bio.hw.ac.uk/biotec/home.htm)
werd opgericht in Frankrijk in 1995, met als doel marien biotechnologisch
onderzoek te promoten, een betere samenwerking tussen wetenschappers in
dit vakgebied te stimuleren en opleidingsmogelijkheden aan te bieden.
Er wordt actief meegewerkt aan de organisatie van tal van internationale
symposia waaronder de driejaarlijkse International Marine Biotechnology
Conferences. Door lid te worden verkrijgt men tevens een prijsreductie
op het tijdschrift ‘Marine Biotechnology’.
16. MARINE SCIENCE PLAN VOOR EUROPA IN DE MAAK
De Marine Board van de European Science Foundation (ESF) werkt momenteel
aan een nieuw ‘Marine Science Plan’ voor Europa. De presentaties en rapporten
van twee sessies over strategische en wetenschappelijke problemen m.b.t.
dit Science Plan, georganiseerd tijdens het EurOCEAN 2000 congres te Hamburg,
zijn nu ook beschikbaar via de website van de Marine Board (http://www.esf.org/marineboard/).
Meer info bij Jan Mees of Mony
Jaspers (VLIZ), die EUROCEAN 2000 bijwoonden.
17. WORDT HET GEBRUIK VAN TRIBUTYLTIN (TBT) VERDER TERUGGEDRONGEN?
Tributyltin wordt sinds de zeventiger jaren alom gebruikt in de scheepvaart
als anti-fouling biocide. Dit agressief biocide verhindert de aangroei
van algen, zeepokken en andere mariene organismen op scheepsrompen. Door
uitloging uit de verven komt het echter ook in het mariene ecosysteem terecht.
Dit leidt tot misvormingen en belangrijke verstoringen van het hormonensysteem
bij schelpdieren (vrouwelijke slakken ontwikkelen mannelijke kenmerken).
Kennelijk voelen een aantal grotere scheepseigenaars de hete adem van een
verdere verstrenging van de regelgeving m.b.t. het gebruik van TBT reeds
in de nek, en gaan ze over op het gebruik van TBT-vrije verven. Bij een
random sampling door Greenpeace op de rompen van 119 schepen in de havens
van Rotterdam, Hamburg en Antwerpen bleek reeds 35% geschilderd met TBT-vrije
verf.
18. MARIENE WETENSCHAPPERS TREKKEN DE AANDACHT OP WETENSCHAPSFEEST
De zevende editie van het Vlaamse Wetenschapsfeest op 21-22 oktober
in het Oostendse Mediacenter werd een publiekstrekker van groot formaat.
Niet minder dan 19.000 bezoekers, gespreid over twee dagen konden zich
verwarmen aan allerhande interactieve wetenschapsdemonstraties. Het zeewetenschappelijk
gebeuren was hier manifest vertegenwoordigd dankzij een vruchtbare samenwerking
tussen Horizon-Educatief, de Strandwerkgroep, het Marien-Ecologisch Centrum,
het VLIZ en acht wetenschappelijke instellingen of universitaire laboratoria
(Instituut voor Bosbouw en Wildbeheer, Instituut voor Natuurbehoud, het
Laboratorium voor Aquacultuur en Artemia Reference Center, Laboratorium
voor Milieutoxicologie en Aquatische Ecologie, Vakgroep Dierkunde sectie
Mariene Biologie en de Vakgroep Geografie van de Universiteit Gent en het
Laboratorium Algemene Plantkunde en Natuurbeheer van de Vrije Universiteit
Brussel). Ook de Zeeleeuw, het multifunctionele onderzoeksschip van afdeling
Vloot, opende voor het eerst zijn deuren voor het grote publiek.
19. WIE IS GEÏNTERESSEERD IN HET BEGELEIDEN VAN EINDWERKEN VOOR STUDENTEN OCEANOLOGIE VAN DE UNIVERSITEIT VAN RIJSEL?
Jean-Claude Dauvin, directeur van het Station Marine te Wimereux (SMW),
wil via deze weg ook Vlaamse wetenschappers de kans bieden stage-onderwerpen
op te geven voor studenten van de MSc-cursus Populations et Ecosystèmes,
optie Océanologie Biologique (Université des Sciences et
Technologies de Lille). De stages voltrekken zich van 2/4 tot 2/6/01,
handelen over evolutionaire biologie, oceanologie of beheer van ecosystemen
en leiden tot een manuscript van max. 20 pagina’s. Meer info bij Valérie
Gentilhomme, 28 Avenue Foch – B.P.80, F-62930 Wimereux – France (tel.:
+33/3 21 99 29 00; fax:+33/3 21 99 29 01).
20. VAN VARKEN NAAR VIS
Het Vlaams Visserij Informatiecentrum organiseert op 10 november een
studiedag te Nieuwpoort met als onderwerp: 'Kunnen lege agrogebouwen (varkenshouderijen)
een nieuwe bestemming krijgen als viskweekcentra?' In Nederland zijn
reeds verschillende varkensboeren overgeschakeld op viskweek, meer bepaald
paling, meerval en andere soorten. Gezien er groeiende belangstelling
is voor de aquacultuur, ook uit Europees perspectief, werden door het Vlaams
Visserij Informatiecentrum deskundige sprekers uitgenodigd voor een studiedag
te Nieuwpoort. Volgende deskundigen zullen het woord voeren:
- Dhr. Jan Van Rijsingen – Nederlandse Vereniging van Viskwekers
- Prof. dr. Johan Verreth – Vakgroep Visteelt en Visserij, Universiteit
Wageningen
- Dhr. Willy Verdonck – NV Joosen Luyckx Aqua-Bio Turnhout
- Dhr. François Wambacq – AMINAL, afdeling Milieuvergunningen
- Dhr. Marnix De Vrieze – AMINAL, afdeling Land
- Mevr. Miet Verhamme – Vlaams Visserij Informatiecentrum
Het aantal plaatsen in het auditorium van het Vlaams Visserij Informatiecentrum
te Nieuwpoort is beperkt. Inschrijven vooraf is dus noodzakelijk.
Voor inlichtingen en/of inschrijvingen: Vlaams Visserij Informatiecentrum,
Watersportlaan 9, B-8620 Nieuwpoort; Tel.: 058 24 22 59; Fax: 058 24 22
60;
E-mail : contact@vvinfo.be
21. ZIN IN EEN LEERRIJKE STRANDWANDELING MET DE STRANDWERKGROEP?
Noteer dan alvast de twee volgende data in je agenda:
Zaterdag 18 november: de Koksijdse strandhoofden en het strand bij
Ster der Zee; afspraak 10u30 parking Ster der Zee, einde Blanchardlaan,
Koksijde
Zaterdag 30 december: Westhoekstrand tussen De Panne en Bray-Dunes
(Péroquet); afspraak 10u30 einde Dynastielaan (begin reservaat,
op het zeedijkje).
Meer info bij M.-Th.Vanhaelen, 02 251 86 56 (tijdens week); 058 51
86 15 (weekend) of op de Strandwerkgroep website (http://www.strandwerkgroep.org/).
22. VRAAGBAAK DE 'ZEELOODS'
Via deze rubriek kan iedereen oproepen lanceren voor samenwerking, gezamenlijk
gebruik van materiaal, vraag naar levende en andere monsters, enz.
De informatie dient gestuurd te worden naar Jan
Seys. We nemen het bericht op in de vraagbaak van één
van de volgende VLIZINES.
DISCLAIMER
VLIZINE heeft als doel informatie te verstrekken.
Eventuele standpunten zijn die van de auteurs en stemmen niet noodzakelijk
overeen met die van het VLIZ. Het VLIZ is niet verantwoordelijk voor
enige schade opgelopen ten gevolge van foutieve of verkeerd geïnterpreteerde
informatie in dit e-zine, noch voor de inhoud van websites waarnaar verwezen
wordt.
Uw adres opgenomen in onze e-zine rondzendlijst
wordt niet aan derden doorgegeven zonder uw toestemming en wordt niet gebruikt
voor commerciële doeleinden.
COPYRIGHT
Copyright © 2000 Vlaams Instituut voor
de Zee. Delen uit dit e-zine mogen in andere publicaties worden overgenomen,
maar uitsluitend met bronvermelding. Deze publicatie mag wel in haar geheel
ter kennismaking worden doorgestuurd naar derden.
LID WORDEN VAN HET
VLIZ KAN
Meer info vindt u op onze website.
VLIZ
Vlaams Instituut voor de Zee vzw
Flanders Marine Institute
Victorialaan 3 - B-8400 Oostende, Belgium
Tel. +32/(0)59 34 21 30
Fax +32/(0)59 34 21 31
http://www.vliz.be