VLIZINE
jrg. 1, nr. 2 (oktober 2000)

Hét e-zine met praktische informatie over onderzoek en beleid door en voor Vlaamse mariene wetenschappers. 
Deze gratis on line uitgave van het Vlaams Instituut voor de Zee vzw verschijnt maandelijks en wordt verspreid onder alle geïnteresseerden. Archieven van dit e-zine zijn raadpleegbaar via deze link.

V.U.: Jan Mees 
Redactie: Jan Seys 
Reacties naar jan.seys@vliz.be

Het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) wil via dit e-zine maandelijks informeren over de eigen activiteiten en die van onderzoeks- en beleidsgroepen in Vlaanderen actief in de mariene en kustgebonden wetenschappen. Alle nuttige informatie van uw kant (zoals vacatures, nieuwe projecten, vraag voor samenwerking, interessante symposia, etc.) wordt graag ingewacht om in het eerstvolgende VLIZINE te worden opgenomen. Dit bericht bereikt u via de VLIZINE rondzendlijst. Om u uit te schrijven, stuur een e-mail naar info@vliz.be met in de subjectline: “unsubscribe VLIZINE”. Inschrijven op dezelfde manier met vermelding: “subscribe VLIZINE”. Archieven van dit e-zine zijn raadpleegbaar via deze link.
 

INHOUD

1.  De ‘United Nations Convention on the Law of the Sea’ en de Exclusieve Economische Zone: een eerste balans
2.  Graadmeters voor de Noordzee: interactieve infodag
3.  Diatomeeën van zoute en brakke wateren: een studiedag op 10 november a.s.
4.  Vijfde Scheldesymposium binnenkort te Doornik
5.  BMM werft aan: een wetenschappelijk communicatieverantwoordelijke voor het ontwikkelen van een permanente tentoonstelling over de Noordzee
6.  Vacature voor postdoc te Straatsburg
7.  OceanPortal: de nieuwe wegwijzer voor oceanografische informatie op het web
8.  VLIZ Mediatheek regionaal IOC Depository Centre voor België
9.  VLIZ Collected Reprints nu ook consulteerbaar op VLIZ website
10. Nieuw! Vis-à-Vis: de nieuwsbrief van het CLO-Departement Zeevisserij
11. Eerste atlas over de gebruikersfuncties van het Belgisch deel van de Noordzee
12. De haven van Oostende in de spiegel
13. Nieuwe website mariene biologie (Universiteit Gent)
14. Beleidslui en wetenschappers vormen een forum voor geïntegreerd kustzonebeheer
15. Mariene biotechnologie in de kijker
16. Marine Science Plan voor Europa in de maak
17. Wordt het gebruik van tributyltin (TBT) verder teruggedrongen?
18. Mariene wetenschappers trekken de aandacht op Wetenschapsfeest
19. Wie is geïnteresseerd in het begeleiden van eindwerken voor studenten oceanologie van de Universiteit van Rijsel?
20. Van varken naar vis
21. Zin in een leerrijke strandwandeling met de Strandwerkgroep?
22. Vraagbaak de ‘Zeeloods’
 

1. DE ‘UNITED NATIONS CONVENTION ON THE LAW OF THE SEA’ EN DE EXCLUSIEVE ECONOMISCHE ZONE: EEN EERSTE BALANS

Op vrijdag 10 november a.s. wordt aan de Vrije Universiteit Brussel een internationaal colloquium gehouden met als thema: ‘De exclusieve economische zone (EEZ) en de V.N. Conventie over de rechten van de zee (UNCLOS): een eerste balans van de toepassing door de kuststaten’.  Sinds de aanvaarding van het EEZ-principe door UNCLOS in 1982, hebben de kuststaten belangrijke soevereine rechten verworven over een zone tot maximaal 200 zeemijl, een immense toename van bevoegdheden t.o.v. wat daarvoor kon binnen de tot 12 zeemijl reikende territoriale wateren.  Ook alle Noordzeestaten krijgen dus veel meer greep op tal van activiteiten zoals visserij, olie- en gaswinning, energieproductie, aanleggen van kunstmatige eilanden en platforms, wetenschappelijk onderzoek e.a. en dit over het volledige areaal van hun continentaal plat. Hoe hebben de kuststaten deze belangrijke wijziging tot nu toe ervaren en wat zijn de repercussies voor de specifiek Belgische situatie. Dit zijn slechts enkele van de vragen waarop u vast een antwoord krijgt gedurende deze studiedag.
Organisatoren zijn het Centrum voor Internationaal Recht (VUB) en de Université Catholique de Louvain. Key-note speakers zijn o.a. rechters van het International Tribunal for the Law of the Sea en officials van de United Nations Division for Ocean Affairs and the Law of the Sea en van de Europese Gemeenschap.
 

2. GRAADMETERS VOOR DE NOORDZEE: INTERACTIEVE INFODAG

Op dinsdag 7 november a.s. (11u30-16u30) wordt in het Nationaal Natuurhistorisch museum Naturalis te Leiden een ‘Interactief Kennisplein’ ingericht voor iedereen die geïnteresseerd is in ecosysteemdoelen en ecologische graadmeters voor het Noordzeebeleid.  Er wordt tevens al een tip van de sluier van het Quality Status Report (QSR) Noordzee 2000 opgelicht. Om in korte tijd zoveel mogelijk resultaat te boeken, is gekozen voor de vorm van een Interactief Kennisplein. Flanerend langsheen discussietafels, workshops, videopresentaties en minilezingen, kunt u uw kennis vergroten en/of uitwisselen met collegae. De werkconferentie wordt afgesloten met een plenair debat.  Meer info: noordzee@acta-org.com.
 

3. DIATOMEEËN VAN ZOUTE EN BRAKKE WATEREN: EEN STUDIEDAG OP 10 NOVEMBER

De Nederlands-Vlaamse Kring van Diatomisten (NVKD) nodigt u en acht sprekers uit op vrijdag 10 november in het NIOO-CEMO (Yerseke) voor een verhelderende studiedag m.b.t. diatomeeën van zoute en brakke wateren. Komen aan bod: Diatomeeën in getijdengebieden en productie van DMSP en DMS, productie van exopolysacchariden door mariene benthische diatomeeën, diatomeeënbloei in het zoetwatergetijdengebied van de Zeeschelde, ontwikkelingen in het microfytobenthos van de Oosterschelde en Westerschelde 1981-1997, een diatomeeën-oxidatie robot voor de automatische oxidatie van meerdere monsters tegelijkertijd, een analyse van historische staalnames uit de Zeeschelde en de ontwikkeling van een STOWA-beoordelingssysteem voor brakke binnenwateren.  Inschrijven kan tot uiterlijk 1 november a.s., een volledig programma kan worden opgevraagd bij eeg@noord-holland.nl of op het VLIZ.
 

4. VIJFDE SCHELDESYMPOSIUM BINNENKORT TE DOORNIK

Op woensdag en donderdag 20-21 december organiseert de Internationale Commissie voor de Bescherming van de Schelde (ICBS) haar vijfde Scheldesymposium. Vanuit drie centrale thema’s (de Schelde in het derde millennium, integraal waterbeheer, de levende Schelde) willen de organisatoren met name de schijnwerpers richten op de doelgroepen jeugd, gebruikers van de Schelde en milieuverenigingen. Na inleidende referaten volgen workshops rond elk van de drie thema’s, waarvan de resultaten besproken en geëvalueerd worden tijdens de donderdagsessie. Meer info kunt u inwinnen via: wel@pandora.be of op de website http://www.wel.be
 

5. BMM WERFT AAN: EEN WETENSCHAPPELIJK COMMUNICATIEVERANTWOORDELIJKE VOOR HET ONTWIKKELEN VAN EEN PERMANENTE TENTOONSTELLING OVER DE NOORDZEE

De Beheerseenheid Mathematisch Model van de Noordzee (BMM Departement van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen) werft een wetenschappelijk communicatieverantwoordelijke aan die hoofdzakelijk belast zal zijn met het ontwikkelen van een permanente tentoonstelling in het KBIN, gewijd aan de Noordzee. De kandidaat moet een grondige basiskennis bezitten in de exacte wetenschappen en/of natuurwetenschappen, ervaring hebben met wetenschappelijke vulgarisatie en het in scenario zetten van tentoonstellingen en documentaires, en een praktische kennis bezitten van het Frans en Engels. Kandidaturen worden, vergezeld van een curriculum vitae, geadresseerd aan dr. G. Pichot, BMM, Gulledelle 100, B-1200 Brussel vóór 30 november 2000. Vragen voor bijkomende informatie kunnen gericht worden aan jobs@mumm.ac.be
 

6. VACATURE VOOR POSTDOC TE STRAATSBURG

Voor wie een PhD kan voorleggen in dierenfysiologie of ecologie en interesse betoont in duikgedrag en –energiehuishouding van zeevogels is er een postdoc positie te begeven aan het CEPE-CNRS te Straatsburg (Frankrijk). De kandidaat zal vanaf april 2001 gedurende 2,5 jaar meedraaien in een nieuw, multidisciplinair EU-project IMPRESS.  Het project legt zich toe op de interacties tussen zeevogels, zandspiering en de Noordzee-omgeving, gebruikmakend van veldstudies, experimenteel werk, modellering en remote sensing. Meer info bij: david.gremillet@c-strasbourg.fr
 

7. OCEANPORTAL: DE NIEUWE WEGWIJZER VOOR OCEANOGRAFISCHE INFORMATIE OP HET WEB

De auteurs, Murray Brown en Peter Pissierssens, willen met deze IOC (Intergovernmental Oceanographic Commission) portaalsite (http://oceanportal.org) wetenschappers en andere experten helpen bij het lokaliseren van marien-gerelateerde data en informatie. Of ze daarin geslaagd zijn kunt u best zelf uittesten! Als voorsmaakje willen we jullie alvast niet onthouden dat nu reeds 1127 websites gecatalogeerd werden, je er directories kunt consulteren van bijna 140 oceanografische tijdschriften en 60 mariene bibliotheken, je heel wat info vindt betreffende onderzoeksschepen en interessante websites over geïntegreerd kustzonebeheer, etc.
 

8. VLIZ MEDIATHEEK REGIONAAL IOC DEPOSITORY CENTRE VOOR BELGIË

Recent werd de VLIZ mediatheek aangeduid als het regionale IOC Depository Centre voor België, wat betekent dat wij alle publicaties van het IOC in depot nemen, bewaren en beschikbaar stellen aan geïnteresseerden. Momenteel hebben wij nog niet de volledige catalogus van het IOC op onze rekken. Maar u kan deze catalogus wèl reeds on line raadplegen via deze link (http://ioc.unesco.org/iocweb/IOCpub/IOCpub.htm). Deze IOC elektronische bibliotheek (e-Library) geeft gratis en onmiddellijk toegang tot honderden IOC publicaties. Jaarlijks publiceert de Intergovernmental Oceanographic Commission (IOC) van UNESCO 50-100 titels in één van volgende series:

· IOC Annual Reports Series
· IOC Reports of Governing and Major Subsidiary Bodies
· IOC Reports of Meetings of Experts and Equivalent Bodies
· IOC Manuals and Guides
· IOC Workshop Report
· IOC Training Course Report
· IOC Technical Series

In deze e-Library kan je: (1) de IOC bibliografische databank (onderdeel van de ASFA databank) doorzoeken; (2) op volledige tekst zoeken doorheen alle beschikbare documenten. Er dient opgemerkt dat nog niet de volledige IOC-bibliografie als volledige tekst beschikbaar is. Via optie (1) kan je ook documenten op je computer binnenhalen (in PDF-formaat of als Word-document), of, indien ze niet elektronisch beschikbaar zijn, gratis bestellen via bovenvermelde website. Als IOC Depository Centre nemen wij graag deze taak van u over, wat betekent dat u alle IOC publicaties via de VLIZ mediatheek kan opvragen!
 

9. VLIZ COLLECTED REPRINTS NU OOK CONSULTEERBAAR OP VLIZ WEBSITE

Alle publicaties (804) geschreven door Vlaamse mariene wetenschappers en heruitgegeven binnen de IZWO (nu VLIZ) Collected Reprints, kunnen nu ook met abstract geconsulteerd worden via de VLIZ website.  Een zoekfunctie op auteursnaam wordt in de volgende weken toegevoegd.
 

10. NIEUW! VIS-A-VIS: DE NIEUWSBRIEF VAN HET CLO-DEPARTEMENT ZEEVISSERIJ

Het Departement Zeevisserij (http://www.dvz.yucom.be) van het Centrum voor Landbouwkundig Onderzoek (CLO) is in september jl. van start gegaan met het uitgeven van een nieuwsbrief.  ‘Vis-à-Vis’ wil de confrontatie van het wetenschappelijk onderzoek met de dagdagelijkse realiteit van het zeevisserijgebeuren in beeld brengen en wordt gratis toegestuurd aan alle Vlaamse reders, overheidsdiensten betrokken bij het zeegebeuren, visverwerkende bedrijven, visserijorganisaties, lokale politici en de media. In het eerste nummer kunt u alvast boeiende informatie vinden over het ICES-symposium 2000 te Brugge, boomkorvisserij en milieu, het wel en wee van de garnaalvisserij en de groei van zeevis in de Middeleeuwen.
 

11. EERSTE ATLAS OVER DE GEBRUIKSFUNCTIES VAN HET BELGISCH DEEL VAN DE NOORDZEE

De ‘Limited Atlas of the Belgian Part of the North Sea’ (Maes et al., 2000) is klaar. Deze bundeling van elf kaarten en bijhorende teksten in een mooie lay-out, is het resultaat van een samenwerking tussen de federale Diensten voor Wetenschappelijke, Technische en Culturele aangelegenheden (DWTC), het Maritiem Instituut en het Instituut voor Natuurbehoud. Thema’s die aan bod komen zijn: de globale situering van het Belgische deel van de Noordzee, de verschillende maritieme zones, zand- en grindwinning, baggersites, voormalige afvaldumpsites, militaire oefenzones, scheepvaartroutes, oliepollutie, gaspijpleidingen en kabels, belangrijke vogelgebieden en beschermingsstatus. De laatste kaart, een overlay van alle vorige kaarten, toont overduidelijk aan hoe intens onze zee gebruikt wordt. De atlas kan gratis besteld worden bij DWTC (via http://www.belspo.be/belspo/nl.stm?01nl) of kan geconsulteerd worden in de VLIZ mediatheek.
 

12. DE HAVEN VAN OOSTENDE IN DE SPIEGEL

De achtste editie van het maandelijks infomagazine ‘Waterspiegel’ van de administratie Waterwegen en Zeewezen (AWZ) richt zijn schijnwerpers op de haven van Oostende. Voor meer info betreffende dit gratis magazine kunt u terecht bij Tom Moortgat (Tom.Moortgat@lin.vlaanderen.be). ‘Waterspiegel’ kan ook geconsulteerd worden in de VLIZ mediatheek.
 

13. NIEUWE WEBSITE MARIENE BIOLOGIE (UNIVERSITEIT GENT)

De sectie Mariene Biologie van de Vakgroep Biologie (Universiteit Gent) heeft een nieuwe website (http://allserv.rug.ac.be/~gdsmet/MarBiolwebsite/). U kunt er naast uitgebreide informatie over gepubliceerde werken, onderzoeksprojecten waaraan wordt meegewerkt, opleidingsactiviteiten e.d. ook meer vernemen over twee taxonomische databanken door de groep ontwikkeld: de ‘Nemaslan’ (Biodiversity of Antarctic nematodes) en de ‘MysidLan’ (Mysids of the Western Indian Ocean) database.
 

14. BELEIDSLUI EN WETENSCHAPPERS VORMEN EEN FORUM VOOR GEÏNTEGREERD KUSTZONEBEHEER

Noteer alvast in uw agenda. Wetenschappers en beleidslui actief in het zuidelijk deel van de Noordzee en het Kanaal komen op vrijdag 15 december a.s. samen te Colchester, Essex (UK) om na te gaan hoe ze hun activiteiten ten behoeve van een geïntegreerd kustzonebeheer maximaal op elkaar kunnen afstemmen.  Meer informatie kunt u verkrijgen via Francoise Lantsoght (francoise.lantsoght@west-vlaanderen) of Kathy Belpaeme (kathy.belpaeme@west-vlaanderen.be).
 

15. MARIENE BIOTECHNOLOGIE IN DE KIJKER

De European Society for Marine Biotechnology (ESMB) (http://www.bio.hw.ac.uk/biotec/home.htm) werd opgericht in Frankrijk in 1995, met als doel marien biotechnologisch onderzoek te promoten, een betere samenwerking tussen wetenschappers in dit vakgebied te stimuleren en opleidingsmogelijkheden aan te bieden.  Er wordt actief meegewerkt aan de organisatie van tal van internationale symposia waaronder de driejaarlijkse International Marine Biotechnology Conferences. Door lid te worden verkrijgt men tevens een prijsreductie op het tijdschrift ‘Marine Biotechnology’.
 

16. MARINE SCIENCE PLAN VOOR EUROPA IN DE MAAK

De Marine Board van de European Science Foundation (ESF) werkt momenteel aan een nieuw ‘Marine Science Plan’ voor Europa. De presentaties en rapporten van twee sessies over strategische en wetenschappelijke problemen m.b.t. dit Science Plan, georganiseerd tijdens het EurOCEAN 2000 congres te Hamburg, zijn nu ook beschikbaar via de website van de Marine Board (http://www.esf.org/marineboard/). Meer info bij Jan Mees of Mony Jaspers (VLIZ), die EUROCEAN 2000 bijwoonden.
 

17. WORDT HET GEBRUIK VAN TRIBUTYLTIN (TBT) VERDER TERUGGEDRONGEN?

Tributyltin wordt sinds de zeventiger jaren alom gebruikt in de scheepvaart als anti-fouling biocide. Dit agressief biocide verhindert de aangroei van algen, zeepokken en andere mariene organismen op scheepsrompen. Door uitloging uit de verven komt het echter ook in het mariene ecosysteem terecht. Dit leidt tot misvormingen en belangrijke verstoringen van het hormonensysteem bij schelpdieren (vrouwelijke slakken ontwikkelen mannelijke kenmerken). Kennelijk voelen een aantal grotere scheepseigenaars de hete adem van een verdere verstrenging van de regelgeving m.b.t. het gebruik van TBT reeds in de nek, en gaan ze over op het gebruik van TBT-vrije verven. Bij een random sampling door Greenpeace op de rompen van 119 schepen in de havens van Rotterdam, Hamburg en Antwerpen bleek reeds 35% geschilderd met TBT-vrije verf.
 

18. MARIENE WETENSCHAPPERS TREKKEN DE AANDACHT OP WETENSCHAPSFEEST

De zevende editie van het Vlaamse Wetenschapsfeest op 21-22 oktober in het Oostendse Mediacenter werd een publiekstrekker van groot formaat. Niet minder dan 19.000 bezoekers, gespreid over twee dagen konden zich verwarmen aan allerhande interactieve wetenschapsdemonstraties. Het zeewetenschappelijk gebeuren was hier manifest vertegenwoordigd dankzij een vruchtbare samenwerking tussen Horizon-Educatief, de Strandwerkgroep, het Marien-Ecologisch Centrum, het VLIZ en acht wetenschappelijke instellingen of universitaire laboratoria (Instituut voor Bosbouw en Wildbeheer, Instituut voor Natuurbehoud, het Laboratorium voor Aquacultuur en Artemia Reference Center, Laboratorium voor Milieutoxicologie en Aquatische Ecologie, Vakgroep Dierkunde sectie Mariene Biologie en de Vakgroep Geografie van de Universiteit Gent en het Laboratorium Algemene Plantkunde en Natuurbeheer van de Vrije Universiteit Brussel). Ook de Zeeleeuw, het multifunctionele onderzoeksschip van afdeling Vloot, opende voor het eerst zijn deuren voor het grote publiek.
 

19. WIE IS GEÏNTERESSEERD IN HET BEGELEIDEN VAN EINDWERKEN VOOR STUDENTEN OCEANOLOGIE VAN DE UNIVERSITEIT VAN RIJSEL?

Jean-Claude Dauvin, directeur van het Station Marine te Wimereux (SMW), wil via deze weg ook Vlaamse wetenschappers de kans bieden stage-onderwerpen op te geven voor studenten van de MSc-cursus Populations et Ecosystèmes, optie Océanologie Biologique (Université des Sciences et Technologies de Lille).  De stages voltrekken zich van 2/4 tot 2/6/01, handelen over evolutionaire biologie, oceanologie of beheer van ecosystemen en leiden tot een manuscript van max. 20 pagina’s. Meer info bij Valérie Gentilhomme, 28 Avenue Foch – B.P.80, F-62930 Wimereux – France (tel.: +33/3 21 99 29 00; fax:+33/3 21 99 29 01).
 

20. VAN VARKEN NAAR VIS

Het Vlaams Visserij Informatiecentrum organiseert op 10 november een studiedag te Nieuwpoort met als onderwerp: 'Kunnen lege agrogebouwen (varkenshouderijen) een nieuwe bestemming krijgen als viskweekcentra?'  In Nederland zijn reeds verschillende varkensboeren overgeschakeld op viskweek, meer bepaald paling, meerval en andere soorten.  Gezien er groeiende belangstelling is voor de aquacultuur, ook uit Europees perspectief, werden door het Vlaams Visserij Informatiecentrum deskundige sprekers uitgenodigd voor een studiedag te Nieuwpoort. Volgende deskundigen zullen het woord voeren:
- Dhr. Jan Van Rijsingen – Nederlandse Vereniging van Viskwekers
- Prof. dr. Johan Verreth – Vakgroep Visteelt en Visserij, Universiteit Wageningen
- Dhr. Willy Verdonck – NV Joosen Luyckx Aqua-Bio Turnhout
- Dhr. François Wambacq – AMINAL, afdeling Milieuvergunningen
- Dhr. Marnix De Vrieze – AMINAL, afdeling Land
- Mevr. Miet Verhamme – Vlaams Visserij Informatiecentrum
Het aantal plaatsen in het auditorium van het Vlaams Visserij Informatiecentrum te Nieuwpoort is beperkt. Inschrijven vooraf is dus noodzakelijk.
Voor inlichtingen en/of inschrijvingen: Vlaams Visserij Informatiecentrum, Watersportlaan 9, B-8620 Nieuwpoort; Tel.: 058 24 22 59; Fax: 058 24 22 60;
E-mail : contact@vvinfo.be
 

21. ZIN IN EEN LEERRIJKE STRANDWANDELING MET DE STRANDWERKGROEP?

Noteer dan alvast de twee volgende data in je agenda:
Zaterdag 18 november: de Koksijdse strandhoofden en het strand bij Ster der Zee; afspraak 10u30 parking Ster der Zee, einde Blanchardlaan, Koksijde
Zaterdag 30 december: Westhoekstrand tussen De Panne en Bray-Dunes (Péroquet); afspraak 10u30 einde Dynastielaan (begin reservaat, op het zeedijkje).
Meer info bij M.-Th.Vanhaelen, 02 251 86 56 (tijdens week); 058 51 86 15 (weekend) of op de Strandwerkgroep website (http://www.strandwerkgroep.org/).
 

22. VRAAGBAAK DE 'ZEELOODS'

Via deze rubriek kan iedereen oproepen lanceren voor samenwerking, gezamenlijk gebruik van materiaal, vraag naar levende en andere monsters, enz.  De informatie dient gestuurd te worden naar Jan Seys.  We nemen het bericht op in de vraagbaak van één van de volgende VLIZINES.
 

_______________

DISCLAIMER
VLIZINE heeft als doel informatie te verstrekken. Eventuele standpunten zijn die van de auteurs en stemmen niet noodzakelijk overeen met die van het VLIZ.  Het VLIZ is niet verantwoordelijk voor enige schade opgelopen ten gevolge van foutieve of verkeerd geïnterpreteerde informatie in dit e-zine, noch voor de inhoud van websites waarnaar verwezen wordt.
Uw adres opgenomen in onze e-zine rondzendlijst wordt niet aan derden doorgegeven zonder uw toestemming en wordt niet gebruikt voor commerciële doeleinden.

COPYRIGHT
Copyright © 2000 Vlaams Instituut voor de Zee. Delen uit dit e-zine mogen in andere publicaties worden overgenomen, maar uitsluitend met bronvermelding. Deze publicatie mag wel in haar geheel ter kennismaking worden doorgestuurd naar derden.

LID WORDEN VAN HET VLIZ KAN
Meer info vindt u op onze website.
 

VLIZ
Vlaams Instituut voor de Zee vzw
Flanders Marine Institute
Victorialaan 3 - B-8400 Oostende, Belgium
Tel. +32/(0)59 34 21 30
Fax +32/(0)59 34 21 31
http://www.vliz.be