 |
VLIZINE
jrg. 2, nr. 11/12 (november/december 2001) Hét e-zine met praktische informatie
over onderzoek en beleid door en voor Vlaamse mariene wetenschappers.
V.U.: Jan Mees
|
WE WENSEN ALLE LEZERS VAN VLIZINE EEN DEUGDDOEND
EINDEJAAR EN EEN BOEIEND EN UITDAGEND 2002!
INHOUD
1. Kalender
1.1. Dan toch inspraak bevolking bij plannen Belgische offshore windmolens?
1.2. DWTC Symposium ‘Duurzaam beheer van de Noordzee’ op 21-22 januari
1.3. Oceanen hebben vele ‘kleuren’: een internationaal symposium over marien
databeheer
1.4. Mariene biotechnologie in de kijker
1.5. Twee belangrijke symposia over visecologie in het verschiet
1.6. Start discussie over integraal kustzonebeleid in Nederland op 7 februari
te Scheveningen
2. Publicaties
2.1. Vooroorlogse Internationale Congressen van de Zee in België
2.2. Nieuwe cd-rom op de markt ter identificatie van visgehoorbeentjes
2.3. Een literatuurstudie naar het herstel van estuariene gradiënten
in Nederland
2.4. IFREMER lanceert nieuwe opleidingssite voor molluskenonderzoek
2.5. EAS Special Publication – Larvi 2001: Fish and Shellfish Larviculture
symposium
3. Vacatures/beurzen/fondsen
3.1. Drie wetenschappelijke medewerkers gezocht op het Gentse Laboratorium
voor Milieutoxicologie en Aquatische Ecologie
3.2. Postdoc positie vacant voor visgenetisch onderzoek aan de KUL
4. Varia
4.1. MIDAS: de vriend van elke Zeeleeuwgebruiker nu op het web!
4.2. Vijfdaagse cursus estuariene ecologie te Yerseke
4.3. VLIZ wordt Belgische ASFA vertegenwoordiger
4.4. SPE bouwt 14 windmolens op westelijke strekdam Zeebrugge
4.5. Doctoraatsverdedigingen
5. Vraagbaak de ‘Zeeloods’
1.1. DAN TOCH INSPRAAK BEVOLKING BIJ PLANNEN BELGISCHE OFFSHORE WINDMOLENS?
Het was u ongetwijfeld ook al ter ore gekomen: de ontwikkeling van windmolenparken op zee lijkt niet ver meer af en ook België wil zijn duit in het zakje doen. Tot nu toe was de inspraak van de bevolking – op zijn zachtst gezegd – minimaal, maar daar komt nu verandering in. Staatssecretaris voor Energie en Duurzame Ontwikkeling, Olivier Deleuze, heeft het bureau Stadsland de opdracht gegeven een reeks info- en inspraakavonden te organiseren rond ‘Windmolens in de Noordzee’. Voor de twee verst gevorderde projectaanvragen (Vlakte van de Raan – Seanergy en Wenduinebank – C-Power) zijn telkens één of twee startbijeenkomsten gepland, gevolgd door telkens twee inspraakavonden respectievelijk rond de thema’s toerisme/visserij en natuurbehoud/recreatie en finaal een slotbijeenkomst waar de resultaten worden samengevat in een rapport van de bevolking aan de Staatssecretaris.
Deelname is gratis. Inschrijven hoeft niet voor de startbijeenkomsten maar wel voor de inspraakavonden. Alle activiteiten lopen van 20 tot 22 uur.
Project C-Power
(Wenduinebank – Bredene/Wenduine)
Startbijeenkomst 1:
18/12/01 Wielingencentrum Wenduine
Startbijeenkomst 2:
19/12/01 Casino Blankenberge
Inspraakavond ‘toerisme/visserij’:
07/01/02 d’Annexe De Haan
Inspraakavond ‘natuur/recreatie’:
14/01/02 d’Annexe De Haan
Slotbijeenkomst
21/01/02
Project Seanergy
(Vlakte van de Raan – Knokke)
Startbijeenkomst 1:
09/01/02 Scharpoord Knokke-Heist
Inspraakavond ‘toerisme/visserij’:
31/01/02 Scharpoord Knokke-Heist
Inspraakavond ‘natuur/recreatie’:
07/02/02 Scharpoord Knokke-Heist
Slotbijeenkomst
21/02/02 Scharpoord Knokke-Heist
Meer info verkrijgt u op één
van de startbijeenkomsten of bij Karin Laurent of Jan Van Hoof (Tel.: 03/230
02 22; e-mail: stadsland@pandora.be).
1.2. DWTC SYMPOSIUM ‘DUURZAAM BEHEER VAN DE NOORDZEE’ OP 21-22 JANUARI
Op maandag en dinsdag 20-21 januari 2002 is
het zover. In een notendop krijgt u de belangrijkste onderzoeksresultaten
voorgeschoteld van het federale programma ‘Duurzaam beheer van de Noordzee’,
dat in 1996 door de Ministerraad werd goedgekeurd als een onderdeel van
het eerste Plan voor wetenschappelijke ondersteuning van een beleid inzake
duurzame ontwikkeling (PODO I). Op deze wijze werd ongeveer 410 miljoen
BEF ter beschikking gesteld van de mariene onderzoekswereld in België
gedurende de periode 1997-2001. Op dag één brengen de netwerkverantwoordelijken
van de strategische onderzoeksprojecten een relaas van de belangrijkste
studieresultaten. Op dag twee zijn tien gerichte wetenschappelijke acties
aan de beurt. Het gebeuren vindt plaats in het Paleis voor congressen te
Brussel en is gratis. Een evenement dat u gewoon niet kunt missen!
Meer info bij David Cox (Tel.: 02/238 34 03; Fax: 02/230 59 12; e-mail:
Coxd@belspo.be;
URL: http://www.belspo.be).
1.3. OCEANEN HEBBEN VELE ‘KLEUREN’: EEN INTERNATIONAAL SYMPOSIUM OVER MARIEN DATABEHEER
In het wereldje van marien databeheer wordt
wel eens gesproken over ‘blauwe’ en ‘groene’ data, waarmee men doelt op
de fysisch-oceanografische versus biologische gegevens. Beide gegevenssets
hebben hun eigen karakteristieken en dat laat zich gevoelen wanneer men
alle informatie wil samenbrengen in allesomvattende datasystemen. Ook zijn
er duidelijke verschillen tussen gegevens van ondiepe kustzeeën en
grote oceanische systemen. Om tot een uniforme ‘taal’ te komen tussen de
spelers binnen elk van die deelgebieden enerzijds, en om mariene datamanagers,
beleidslui en wetenschappers te stimuleren meer met elkaar te communiceren
anderzijds, organiseren het VLIZ, DWTC, IOC/IODE en OBIS van 25 tot en
met 27 november a.s in het Paleis voor congressen samen een internationaal
symposium, getiteld: ‘The Colour of Ocean Data’. Meer info over dit symposium
(inhoud, praktische schikkingen, registratie, …) is te vinden op http://www.vliz.be/En/Activ/Cod/cod.htm.
1.4. MARIENE BIOTECHNOLOGIE IN DE KIJKER
De mariene biotechnologie zit in de lift.
Daarvan getuigen alvast de talrijke workshops en meetings die onder de
auspiciën van de European Society for Marine Biotechnology (ESMB)
rond dit topic worden georganiseerd. Van 25 februari tot en met 1 maart
2002 is er het symposium ‘Marine Biotechnology: Basics and Applications’
(http://www.ftns.wau.nl/prock/conferences.htm).
En van 12 tot 14 mei 2002 wordt een Europese meeting georganiseerd te Nantes
(Frankrijk), met vier hoofdthema’s: ‘natural substances/bioactive molecules’,
‘biopolymers’, ‘aquaculture’ en ‘human nutrition’. Wilt u meer vernemen
over dit symposium dan kan het secretariaat u verder helpen met bijkomende
vragen en info (scotland.icms@dial.pipex.com).
1.5. TWEE BELANGRIJKE SYMPOSIA OVER VISECOLOGIE IN HET VERSCHIET
Goed nieuws voor visserijbiologen. In het
volgende halfjaar zijn er meerdere interessante symposia geagendeerd die
betrekking hebben op visecologie. Zo organiseren IECS (Institute of Estuarine
& Coastal Studies), HIFI (Hull International Fisheries Institute) en
de Universiteit van Hull – onder de auspiciën van de Fisheries Society
of the British Isles en ECSA - van 8 tot en met 12 juli 2002 een internationaal
symposium rond ‘Estuarine and lagoon fish and fisheries’ (zie ook: http://www.hull.ac.uk/iecs).
En van 3 tot en met 7 november 2002 is er het vijfde International Symposium
on Flatfish Ecology in het Port Erin Marine Laboratory, Isle of Man (UK).
Dit symposium zal de rol belichten die platvissen vervullen in benthische
ecosystemen en dit ingedeeld volgens drie thema’s (patronen, processen,
beheer). Meer info op: http://www.liv.ac.uk/peml/flatfish
1.6. START DISCUSSIE OVER INTEGRAAL KUSTZONEBELEID IN NEDERLAND OP 7 FEBRUARI TE SCHEVENINGEN
Op 7 februari is het Kurhaus te Scheveningen
het toneel voor de Nieuw Nederlands Peil Kustconferentie, een initiatief
van de Vereniging voor Overheidsmanagement (VOM). Bedoeling is een ontmoetingsmoment
te creëren voor toonaangevende bestuurders, deskundigen en andere
betrokkenen bij het Nederlands Kustbeleid. Uitwisseling van ervaringen
en ideeën staan hierbij centraal, en de organisatoren hopen dat deze
meeting alvast kan leiden tot nieuwe plannen en allianties als antwoord
op de vele vragen en eisen van een degelijk kustzonebeheer in de 21ste
eeuw. Meer info over de Kustconferentie kunt u vinden op de website van
de VOM (http://www.overheidsmanagement.org).
2.1. VOOROORLOGSE INTERNATIONALE CONGRESSEN VAN DE ZEE IN BELGIË
In de jaren ’80 en ’90 - en recent nog op
9 november 2001 in het Thermae Palace (Oostende) ter gelegenheid van de
VLIZ studiedag ‘Beheer van kust en zee: beleidsondersteunend onderzoek
in Vlaanderen’ - werden verschillende studiedagen/congressen georganiseerd
waarop Belgische mariene wetenschappers hun resultaten gebundeld konden
voorstellen voor een groter publiek. Maar dat er ook in de vooroorlogse
jaren reeds dergelijke happenings plaatsvonden is wellicht minder gekend.
De VLIZ mediatheek beschikt sinds kort over alle gepubliceerde verslagen
van de zes Nationale en Internationale Congressen van de Zee, die van 1936
tot 1951 in België (Oostende, Antwerpen en Luik) gehouden werden.
In deze zes boekdelen – te consulteren in de VLIZ mediatheek en uitvoeriger
belicht in de VLIZ Library Acquisitions nr. 81 van 7 december 2001 (http://www.vliz.be/docs/libac/ac81.htm)
- vindt u alvast een uniek overzicht van wat men in die tijd verstond onder
mariene wetenschappen en onderzoek.
2.2. NIEUWE CD-ROM OP DE MARKT TER IDENTIFICATIE VAN VISGEHOORBEENTJES
Dankzij deze nieuwe cd-rom kunt u visresten
uit de Noordzee (bv. uit opgebraakt voedsel bij vogels) vrij gemakkelijk
op soort brengen. Aan de hand van duidelijke en goed geïllustreerde
identificatiesleutels hebben gehoorbeentjes van vissen voor u immers geen
geheimen meer. De cd-rom ‘Otoliths of North Sea Fish’ is het resultaat
van tien jaar onderzoeksinspanning aan de Nederlandse instituten Alterra
en NIOZ, de financiële input van de Europese Commissie en de technische
hulp van het ETI-Biodiversity Center. De cd kost 99 EUR (ex. 19% BTW) en
kan worden verkregen via ETI (e-mail: info@eti.uva.nl).
Maar u kunt uiteraard deze cd-rom ook consulteren in de VLIZ mediatheek.
2.3. EEN LITERATUURSTUDIE NAAR HET HERSTEL VAN ESTUARIENE GRADIËNTEN IN NEDERLAND
In een gezamenlijke uitgave van het Rijksinstituut
voor Kust en Zee (RIKZ) en het Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer
en Afvalwaterbehandeling (RIZA), geven de auteurs de Leeuw en Backx een
overzicht van de literatuurkennis m.b.t. de algemene ecologische principes
van estuariene gradiënten ten behoeve van herstelmaatregelen langs
de Nederlandse kust. Immers, na decennia lang alle natuurlijke zoet-zout
overgangen te hebben afgesloten lijken onze noorderburen weer oor te hebben
voor het herstel van deze merkwaardige estuariene gradiëntsystemen.
Het rapport is consulteerbaar in de VLIZ mediatheek.
2.4. IFREMER LANCEERT NIEUWE OPLEIDINGSSITE VOOR MOLLUSKENONDERZOEK
Het Franse marien onderzoeksinstituut IFREMER
werd in 1984 opgericht en is intussen uitgegroeid tot een mega-instituut
met een jaarlijks budget van om en bij de 1 miljard FF, 1700 personeelsleden,
72 labs verdeeld over 24 stations en niet minder dan 7 onderzoeksschepen.
Recent lanceerde IFREMER een zogenaamde ‘Marie Curie Training Site’ gewijd
aan onderzoek in pathologie, genetica, fysiologie en beheer van schelpdieren.
Deze site is genoemd naar de Marie Curie beurzen die in het kader van het
vijfde kaderprogramma worden uitgereikt aan pre- of postdoctorale onderzoekers
die hun horizonten willen verruimen. In het geval van de Franse site zullen
25 experten in de IFREMER vestigingen Brest en La Tremblade instaan voor
de begeleiding van kandidaat-vorsers, die via een beurzensysteem van 3
maand tot 1 jaar doctoraal onderzoek willen verrichten in dit vakgebied.
Meer info is beschikbaar op de CORDIS website van de Europese Commissie
(htpp://www.cordis.lu/improving/fellowships/home.htm). Wie specifiek geïnteresseerd
is in het Franse programma kan meer info bekomen via het e-mailadres: pludamor@ifremer.fr
2.5. EAS SPECIAL PUBLICATION – LARVI 2001: FISH AND SHELLFISH LARVICULTURE SYMPOSIUM
Van 3 tot en met 6 september 2001 was er het felgesmaakte en intensief bijgewoonde Larvi 2001 – Fish and Shellfish Larviculture symposium te Gent. Het symposium belichtte de enorme vooruitgang die gedurende de afgelopen tien jaar is gemaakt in de verschillende onderzoeksdomeinen van de larvicultuur. De industriële productie van pootvis, larven van garnalen en zaad van schelpdieren, als eerste cruciale stap in de kweek van aquacultuurorganismen, is uitgegroeid tot een volwaardige bio-industrie die jaarlijks reeds meer dan een half miljard euro vertegenwoordigt. Op dit congres werden de diverse aspecten die cruciaal zijn voor een optimale productie in de larvicultuur extra belicht: kwaliteit van pootvis en broed, nutritionele behoeften, genetische en biotechnologische aspecten, zoötechniek, pathologie en profylaxis.
Wilt u nog nagenieten van dit boeiende gebeuren
of oordeelt u terecht dat de proceedings van dit symposium in uw kast niet
mogen ontbreken, neem dan contact op met de European Aquaculture Society
(EAS), via Sofie Vanroose (Tel.: 059/32 38 59; Fax: 059/32 10 05; e-mail:
s.vanroose@aquaculture.cc;
URL: http://www.easonline.org) voor
een exemplaar van EAS Special Publication (nr. 30) rond Larvi 2001, een
klepper van meer dan 600 pagina’s met bijgesloten cd-rom. Ook de proceedings
van Larvi 91 en Larvi 95 zijn via die weg nog te bestellen.
3.1. DRIE WETENSCHAPPELIJKE MEDEWERKERS GEZOCHT OP HET GENTSE LABORATORIUM VOOR MILIEUTOXICOLOGIE EN AQUATISCHE ECOLOGIE
Professor Colin Janssen is op zoek naar 3 wetenschappelijke medewerkers/doctorandi die geinteresseerd zijn om onderzoek uit te voeren in één van de volgende domeinen:
3.2. POSTDOC POSITIE VACANT VOOR VISGENETISCH ONDERZOEK AAN DE KUL
De onderzoeksgroep visgenetica aan het Leuvense
Laboratorium voor Aquatische Ecologie (prof. F.Volckaert) zoekt voor onmiddellijke
indiensttreding een onderzoeker die gedurende minimaal 18 maand postdoctoraal
werk wil verrichten op de chromosomale evolutie bij de Zeebaars.
Meer info bij prof. Volckaert (Tel.: 016/32 39 66; Fax: 016/32 45 75; e-mail:
filip.volckaert@bio.kuleuven.ac.be;
URL: http://www.kuleuven.ac.be/bio/eco).
4.1. MIDAS: DE VRIEND VAN ELKE ZEELEEUWGEBRUIKER NU OP HET WEB!
Hoewel voorlopig nog niet bereikbaar via het
website menu en nog in volle opbouw, willen we u de primeur van MIDAS toch
niet onthouden. MIDAS, het Marien Informatie en Data Acquisitie Systeem
van de Zeeleeuw, is immers reeds consulteerbaar via de webinterface (http://www.vliz.be/vmdcdata/midas/index.php)
en biedt u in een handomdraai een overzicht van de voorbije en geplande
cruises en campagnes, de geregistreerde stations, de activiteiten en de
monitoringdata die werden verzameld aan boord van de Zeeleeuw. De planning
is realtime beschikbaar, de andere gegevens na wekelijkse transfer van
de data vanop de Zeeleeuw. Er is ook een formulier beschikbaar om scheepstijd
aan te vragen. U kunt dus niet alleen uw campagnes plannen, maar ook de
nodige randinformatie (positie, snelheid, diepte, meteorologische condities
en waterparameters) op door u uitgevoerde cruises in een handig formaat
downloaden vanachter uw eigen pc. Kan het nog gemakkelijker? En via dezelfde
ingang vindt u alle inlichtingen over de Zeeleeuw die u kunnen aanbelangen.
4.2. VIJFDAAGSE CURSUS ESTUARIENE ECOLOGIE TE YERSEKE
Het NIOO-CEMO (Yerseke) organiseert in de
week van 27-31 mei 2002 een graduate course in ‘Estuariene ecologie’. Bedoeling
is op vijf dagen een overzicht te geven van de structuur en het ecologisch
functioneren van een estuarium. Recente ontwikkelingen in estuarien onderzoek
zullen er worden toegelicht door Nederlandse en Vlaamse experten, met bijzondere
aandacht voor de menselijke impact en exploitatie van dit ecosysteem. Ook
wordt voldoende tijd ingelast voor praktische oefeningen met geavanceerde
apparatuur, computersimulaties en veldbezoeken. Meer info bij dr. J.C.Kromkamp
(Tel.: +31/113 577 481; Fax: +31/113 573 616; e-mail: kromkamp@cemo.nioo.knaw.nl).
4.3. VLIZ WORDT BELGISCHE ASFA VERTEGENWOORDIGER
Sinds december 2001 mag de VLIZ mediatheek een lijntje toevoegen aan haar adreskaartje. Wij werden namelijk door de internationale ASFA Board verkozen tot officiële nationale ASFA-partner én ASFA-inputcenter voor België. Dat hiermee zowat de belangrijkste prioriteit uit het Beleidsplan van de VLIZ mediatheek van mei 2000 verwezenlijkt wordt is aardig meegenomen.
Als onderafdeling van de FAO organiseert de Fisheries Information, Data and Statistics Unit (FIDI) het Aquatic Sciences and Fisheries Information Programme, waar de Aquatic Sciences and Fisheries Abstracts-database (ASFA) het voornaamste product van is. Deze databank, uitgegeven door de commerciële partner Cambridge Scientific Abstracts (http://www.csa.com), wordt bevolkt door de verschillende nationale inputcentra. Die zorgen ervoor dat zowel lokale referenties uit de internationale en grijze literatuur; als titels over de regionale marien-wetenschappelijke situatie in dit bestand terechtkomen. Het spreekt voor zich dat het voor Vlaanderen een enorme stap vooruit betekent dat wij onze lokale publicaties systematisch via deze databank kenbaar en bereikbaar kunnen maken. ASFA is dé belangrijkste informatiebron voor zowat alle disciplines van mariene wetenschappen, en we mogen dan ook trots zijn dat de Vlaamse marien-wetenschappelijke wereld hier nu ook deel in heeft.
Bovendien krijgt het VLIZ in ruil voor al
het werk (invoeren van gegevens, kwaliteitscontrole, opzetten en onderhouden
van compatibele databanksoftware) toegang tot de volledige ASFA-databankset
(kort opgesomd: ASFA-1, Biological Sciences and Living Resources ; ASFA-2,
Ocean Technology, Policy and Non-Living Resources ; ASFA-3, Aquatic Pollution
and Environmental Quality ; ASFA Aquaculture Abstracts ; ASFA Marine Biotechnology
Abstracts). Mogen we er u in dit verband aan herinneren dat alle leden
van VLIZ deze databank via de VLIZ mediatheek kunnen raadplegen. Een mail
naar jan.haspeslagh@vliz.be
volstaat. Wie uitgebreide informatie wenst over de opzet en werking van
het ASFA-project, kan surfen naar http://www.fao.org/fi/struct/fidi.asp
waar ook een lijst te vinden is van alle nationale inputcentra.
4.4. SPE BOUWT 14 WINDMOLENS OP WESTELIJKE STREKDAM ZEEBRUGGE
Zeebrugge was één van de allereerste
Europese kustplaatsen waar windmolens werden gebouwd. Deze 23 turbines
werden toendertijd door de Limburgse intercommunale Interelektra ontwikkeld
op de oostelijke strekdam en recent vervangen door grotere, rustiger draaiende
eenheden. Recent verkreeg de elektriciteitsproducent SPE de concessie om
ook op en net buiten de westelijke strekdam 14 molens van elk 2 MW te plaatsen,
samen goed voor een energievoorziening voor zowat 25.000 gezinnen. Als
alles verder naar wens verloopt en alle vergunningen kunnen bijtijds worden
bekomen, hoopt men bij SPE binnen twee jaar de eerste stroomleveringen
te kunnen garanderen. Meer info onder ‘Nieuwsberichten’ bij http://www.spe.be/nl/index.html
4.5. DOCTORAATSVERDEDIGINGEN e.a.
We zouden het erg op prijs stellen als alle
onderzoekers die de datum van hun verdediging reeds kennen, of postuum
het resultaat van de verdediging willen kenbaar maken, dit zouden laten
weten aan jan.seys@vliz.be
5. VRAAGBAAK DE ‘ZEELOODS’
Via deze rubriek kan iedereen oproepen lanceren voor samenwerking, gezamenlijk gebruik van materiaal, vraag naar levende en andere monsters, enz. De informatie dient gestuurd te worden naar Jan Seys. We nemen het bericht op in de vraagbaak van één van de volgende VLIZINES.
_________
DISCLAIMER
VLIZINE heeft als doel informatie te verstrekken.
Eventuele standpunten zijn die van de auteurs en stemmen niet noodzakelijk
overeen met die van het VLIZ. Het VLIZ is niet verantwoordelijk voor
enige schade opgelopen ten gevolge van foutieve of verkeerd geïnterpreteerde
informatie in dit e-zine, noch voor de inhoud van websites waarnaar verwezen
wordt.
Uw adres opgenomen in onze e-zine rondzendlijst
wordt niet aan derden doorgegeven zonder uw toestemming en wordt niet gebruikt
voor commerciële doeleinden.
COPYRIGHT
Copyright © 2001 Vlaams Instituut voor
de Zee. Delen uit dit e-zine mogen in andere publicaties worden overgenomen,
maar uitsluitend met bronvermelding. Deze publicatie mag wel in haar geheel
ter kennismaking worden doorgestuurd naar derden.
LID WORDEN VAN HET
VLIZ KAN
Meer info vindt u op onze website (http://www.vliz.be)
VLIZ
Vlaams Instituut voor de Zee vzw
Flanders Marine Institute
Victorialaan 3 - B-8400 Oostende, Belgium
Tel. +32/(0)59 34 21 30
Fax +32/(0)59 34 21 31
http://www.vliz.be