|
|
VLIZINE |
Het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) wil via dit e-zine
maandelijks informeren over de eigen activiteiten en die van onderzoeks- en
beleidsgroepen in Vlaanderen actief in de mariene en kustgebonden
wetenschappen. Alle nuttige informatie van uw kant (zoals vacatures, nieuwe
projecten, vraag voor samenwerking, interessante symposia, etc.) wordt graag
ingewacht om in het eerstvolgende VLIZINE te worden opgenomen. Dit bericht
bereikt u via de VLIZINE rondzendlijst. Om u uit te schrijven, stuur een e-mail
naar info@vliz.be met in de subjectline:
‘unsubscribe VLIZINE’. Inschrijven op dezelfde manier met vermelding:
‘subscribe VLIZINE’. Archieven van dit e-zine zijn raadpleegbaar via deze link.
INHOUD
1. Kalender
1.1. De Vlaamse
zeevisserij op de drempel van de 21ste eeuw
1.2. Jonge mariene
wetenschappers in de kijker
1.3. Universiteit Luik stelt
colloquium ‘Ocean Dynamics’ in teken van gastransfer water-atmosfeer
1.4. Lessenreeks en
colloquium over integraal waterbeheer te Antwerpen
1.5. ‘Wrakduik 2005’:
een beurs voor wrak- en technische duikers… en het grote publiek
1.6. Stranderosie
krijgt heel wat aandacht binnen Europa
1.7. Twee ‘SAIL’-fora over
geïntegreerd kustbeheer in mei
1.8. IFREMER organiseert
conferentie over mariene data- en informatiesystemen
2. Publicaties
2.1. Tsunami’s in de
Noordzee, het kan…
2.2. ‘Turning the tide’:
lijvig rapport over de impact van de visserij op het zeemilieu
2.3. Nostalgie op de
zeedijk van Oostende: een fotoboek
3. Vacatures/beurzen/fondsen
3.1. Studenten/vrijwilligers
gezocht voor opgravingen van Romeins castellum te Oudenburg
3.2. Twintig
doctoraatsbeurzen voor EUR-OCEANS ‘Network of Excellence’
3.3. Intensieve
opleiding in ‘Ocean Bathymetry’: ernstige kandidaten gezocht
3.4. Postdoc job in
Nieuw-Zeeland voor biologische inventaris van ‘seamounts’
4. Varia
4.1. Intentieverklaring
getekend voor bouw nieuw multifunctioneel schip
4.2. Nieuwe
onderzoeksapparatuur getest en goed bevonden
4.3. Grootste
windturbine in gebruik genomen
4.4. Grote stern na
vijftien jaar teruggezien te Zeebrugge
4.5. Zeezoogdieren
blijven het goed doen
4.6. Belgisch
mangroveonderzoek in de kijker op prestigieus internationaal symposium
4.7. Doctoraatsverdedigingen
e.a.
5. Vraagbaak de ‘Zeeloods’
1.1. DE VLAAMSE ZEEVISSERIJ OP DE DREMPEL VAN DE 21STE
EEUW
Onder deze vlag organiseren het Departement
Zeevisserij (DvZ-CLO), de Stichting Duurzame Visserij-Ontwikkeling (SDVO) en
het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) op donderdag 17 maart 2005 een
studiedag in het cultureel centrum Scharpoord te Knokke-Heist. De dag is
opgebouwd rond de thema’s ‘Juridische en
milieugebonden aspecten’, ‘Het
nieuwe Europese visserijbeleid’ en ‘Beheersparticipatie,
visie van de sector en de Vlaamse overheid’ en voorziet in tien
gestoffeerde voordrachten, met aansluitend vragen en discussie. Met dit
initiatief willen de organisatoren een inhoudelijke aanzet geven tot een breed
maatschappelijk debat over de toekomst van de Vlaamse zeevisserij. Inschrijven
voor dit gratis evenement is noodzakelijk en dient te gebeuren voor 1 maart. Meer
praktische informatie is te vinden onder het betreffende nieuwsbericht op: http://www.vliz.be/Nl/intro.htm.
1.2. JONGE MARIENE WETENSCHAPPERS
IN DE KIJKER
Vrijdag 25
februari 2005 zal het provinciehuis Boeverbos (Brugge) weer zinderen van de
zeewetenschappelijke activiteiten n.a.v. de jaarlijkse VLIZ Jongerencontactdag
Mariene Wetenschappen (zie: http://www.vliz.be/Nl/intro.htm).
Het aantal inschrijvingen is intussen opgelopen tot 180, en we zijn blij ook de
deelname van heel wat buitenlandse studenten en onderzoekers uit Wallonië en
Nederland te kunnen aankondigen. Ook in onze buurlanden krijgen jonge
zeewetenschappers dezer dagen overigens hun eigen fora om ervaringen met elkaar
en met ‘oudere’ onderzoekers te delen. Zo vindt van 11 tot en met 13 mei 2005
in het Station Marine van Wimereux het tweede ‘European Forum of Young
Oceanographers’ plaats. Dit Franse initiatief richt zich uitsluitend op
doctoraatsstudenten, uit eender welk marien wetenschappelijk discipline. Het
programma is opgebouwd rond een reeks voordrachten en posterdemonstraties en
kost 120 EUR. Abstracts kunnen nog tot 15 april worden ingestuurd. Meer info: http://www.univ-lille1.fr/wimereux/
of via uof@oceano.org. En specifiek voor
jonge mariene biologen organiseert de Marine Biological Association reeds voor
de derde keer een Marine Biology Postgraduate Workshop, ditmaal in Newcastle.
Dit initiatief, dat plaats vindt op 7-8 april 2005, is het enige in zijn soort
in het Verenigd Koninkrijk. Meer info bij Gabrielle Prendergast: G.S.Prendergast@newcastle.ac.uk.
1.3. UNIVERSITEIT LUIK STELT
COLLOQUIUM ‘OCEAN DYNAMICS’ IN TEKEN VAN GASTRANSFER WATER-ATMOSFEER
Voor buitenstaanders blijft het verrassend te
horen dat de universiteit van Luik, gelegen op meer dan 200 km van de kustlijn,
zich een zeer stevige traditie van marien wetenschappelijk onderzoek kan
aanmeten. Eén van de vele activiteiten die hier in de loop van de tijd zijn
ontplooid, is het jaarlijks terugkerend ‘International
Liège Colloquium of Ocean Dynamics’. Dit jaar staat dit evenement in
het teken van de gastransfer tussen waterige omgevingen en de atmosfeer. Alle
praktische informatie vindt u op: http://modb.oce.ulg.ac.be/colloquium/2005.html.
Vergis u overigens niet: dit zeer complexe gegeven mag dan op het eerste zicht
enkel bestemd lijken voor specialisten in het vak, toch is de relevantie van
deze gastransfers van ontzaglijk groot belang. Denk maar aan de repercussies
voor het al dan niet vrijkomen van broeikasgassen (koolzuurgas, methaan,
stikstofoxides, dimethylsulfide,…) in de atmosfeer ter hoogte van de oceanen,
op hun beurt goed voor 2/3 van het aardoppervlak!
1.4. LESSENREEKS EN COLLOQUIUM OVER INTEGRAAL WATERBEHEER TE ANTWERPEN
Tijdens het voorjaar staan opnieuw twee
leerrijke initiatieven op stapel, die beide nauw aansluiten bij het concept
integraal waterbeheer en een link vertonen met de universiteit Antwerpen. Op 8
maart vindt in het Antwerpse provinciehuis een colloquium plaats onder het
motto: ‘Watertechnologie aan de Schelde –
een duurzame toekomst voor Antwerpen’. Vooraanstaande sprekers uit
verschillende bedrijven en overheden zullen er de nieuwste watertechnologieën
bespreken en hun visie toelichten op de evolutie m.b.t. ecotoxicologie,
slibverwerking, ‘ecological engineering’ en waterzuiveringstechnologie (http://www.ua.ac.be/watertechnologie).
Het initiatief gaat uit van een nieuw opgerichte werkgroep ‘Watertechnologie’,
die vanuit de overheid, de academische onderzoekscentra en de industrie de
synergie tussen economie en ecologie wil aanzwengelen en de ontwikkeling van
watertechnologie wenst te bevorderen.
Daarnaast belicht de leerstoel Integraal
Waterbeheer van de Universiteit Antwerpen (prof. Patrick Meire) in een
lezingenreeks hoe de mens in bekende en minder bekende regio’s wereldwijd in en
met ‘wetlands’ omgaat. ‘Wetlands’ zijn plaatsen waar de interactie tussen land
en water groot is en die een belangrijk deel van het jaar onder water staan.
Deze wetlands vinden we langs kustlijnen, langs rivieren, in
overstromingsvlakten, in depressies of op plaatsen in direct contact met
grondwater. Ze dragen bij tot de gezondheid en het welzijn van de mens, als
leverancier van allerlei goederen en diensten of vanwege hun culturele,
esthetische en recreatieve functie. Toch wordt niet overal op een duurzame
manier omgegaan met deze waterrijke gebieden. Ervaringen uitwisselen is dan ook
geen overbodige luxe. Wie interesse toont kan meer inlichtingen verkrijgen op: http://www.ua.ac.be/milieukunde of
bij de leerstoel Integraal Waterbeheer (Tel. 03/820 2114). De lessen gaan door
op 22 februari, 15 maart, 19 april en 25 mei 2005.
1.5. ‘WRAKDUIK 2005’: EEN BEURS VOOR WRAK- EN TECHNISCHE DUIKERS…
EN VOOR HET GROTE PUBLIEK
Wie interesse heeft voor wrak- of technisch duiken of gewoon benieuwd is naar
wat onder water zoal te beleven valt, kan in het weekend van 16-17 april 2005
terecht bij de tweede editie van ‘Wrakduik’. Dit evenement gaat door in het
provinciaal domein ‘De Schorre’ te Boom (Antwerpen, België) en omvat een breed
scala aan activiteiten: onderwaterfilms, een duikbeurs, demonstraties in een
duiktank, een botenshow, ‘schatten uit de Noordzee’, enz… Ook is er een
tentoonstelling van prachtige onderwaterfoto’s van scheepswrakken, dit alles
aan een toegangsprijs van 7 EUR. Meer info: http://www.wrakduik.be/
1.6. STRANDEROSIE
KRIJGT HEEL WAT AANDACHT BINNEN EUROPA
’EUCC Coastal News’, de maandelijkse digitale nieuwsbrief van de Coastal Union,
maakte er ons op attent. In maart
2005 zijn er twee meetings die zich buigen over een duurzaam strandbeheer. Van
10 tot en met 12 maart is Zandvoort (NL) het decor voor een CoPraNet workshop
rond duurzaam strandbeheer en duurzaam toerisme (http://www.coastalpractice.net) en op
30-31 maart 2005 organiseert EUCC-Frankrijk een workshop, getiteld: ‘Beach Erosion at the Eastern Coast of Cotentin’
(meer info: valerie.morel@univ-artois.fr).
Dat duurzaam strandbeheer meer en meer aandacht krijgt is niet verwonderlijk.
Het Europese project EUROSION (http://www.eurosion.org)
toonde aan dat stranderosie vooral te wijten is aan allerlei menselijke
ingrepen, en slechts op de tweede plaats veroorzaakt wordt door natuurlijke
oorzaken. Hierdoor kennen heel wat kuststaten, zoals Italië en Portugal, nogal
wat problemen met het in stand houden van hun stranden. In Portugal gaat men
intussen een stap verder en is de overheid gestart met het systematisch monitoren
van deze stranderosie. Computergestuurde camera’s volgen er continu een 18-km
lange kuststrook op in het noorden van het land. Met deze informatie hoopt men
de nodige kennis te verzamelen om het afkalven van de kustlijn adequaat te
kunnen aanpakken.
1.7.
TWEE ‘SAIL’-FORA OVER GEÏNTEGREERD KUSTBEHEER IN MEI
SAIL (‘Schèma d’Aménagement Intégré du
Littoral’) is een interregionaal samenwerkingsverband rond duurzaam,
geïntegreerd kustbeheer in de zuidelijke Noordzee. In de maand mei organiseert
SAIL twee fora, die elk op hun manier belangrijke informatie kunnen leveren
naar een duurzaam beheer van kustgebieden toe. Op dinsdag 10 mei zal in het
Beach Palace Hotel te Blankenberge (België) worden geëvalueerd hoe het
toekennen van kwaliteitslabels aan producten of streken (bv. ‘Heritage Coast’,
‘Stijlvol Cadzand’, Westhoek hoeveproducten, …) kan bijdragen tot het
herwaarderen van een bepaald kustgebied (info bij: valerie.schillewaert@west-vlaanderen.be).
En op woensdag 18 en donderdag 19 mei 2005 is het verzamelen geblazen in het
Provinciaal Hof te Brugge voor een conferentie die zich buigt over de vraag hoe
om te gaan met de verwachte klimaatsveranderingen in het gebied van de
zuidelijke Noordzee (info bij: francoise.lantsoght@west-vlaanderen.be).
1.8. IFREMER ORGANISEERT CONFERENTIE OVER MARIENE DATA-
EN INFORMATIESYSTEMEN
Tenslotte willen we jullie niet onthouden dat
van 31 mei tot en met 3 juni 2005 de ‘International
Marine Data and Information Systems Conference’ (IMDIS) plaats vindt
in het Franse Brest. Het is een initiatief van de onderzoeksinstelling IFREMER,
met steun van de Intergovernmental Oceanographic Commission van Unesco (IOC).
Deze conferentie richt zich zowel naar wetenschappers, ingenieurs,
administraties, beheerders, beleidsmensen als naar andere geïnteresseerden. De
voertaal is het Engels. Meer info op: http://www.ifremer.fr/sismer/program/imdis
of via: Catherine.Maillard@ifremer.fr
2.1. TSUNAMI’S
IN DE NOORDZEE, HET KAN…
Een vraag die snel opdook na de desastreuze tsunami in de Indische Oceaan was
of iets dergelijks zich ook kan voordoen in de Noordzee. Voor het eerstvolgende
nummer van het gratis infoblad over kust en zee, de ‘Grote Rede’, gingen we in
op deze vraag met de hulp van de afdeling Waterbouwkundig Laboratorium en
Hydrologisch Onderzoek van AWZ (AWZ-WLH) en van professor Cécile Baeteman van
de Belgisch Geologische Dienst. We verklappen alvast dat er zich in het
verleden reeds meerdere tsunami’s hebben voorgedaan in de Noordzee, maar dat de
kansen op herhaling al bij al toch als zeer klein dienen te worden ingeschat.
Bovendien blijkt uit modelberekeningen van het WLH dat tsunamigolven opgewekt
in de Atlantische Oceaan of ten noorden van de Noordzee heel veel van hun
vernielende kracht zijn kwijtgespeeld na hun tocht doorheen de ondiepe Noordzee
of het smalle Kanaal. Wie het volledige artikel wenst te lezen, dient nog even
te wachten tot het artikel als pdf beschikbaar komt op: http://www.vliz.be/docs/GroteRede/GrotRedeArch.htm.
2.2. ‘TURNING
THE TIDE’: LIJVIG RAPPORT OVER DE IMPACT VAN DE VISSERIJ OP HET ZEEMILIEU
Het was vast even schrikken voor de Britse overheid toen ze de belangrijkste conclusies voorgeschoteld kreeg van het 420-pagina’s tellende rapport ‘Turning the Tide: Addressing the Impact of Fisheries on the Marine Environment’. Dit document, dat de kennis bundelt van meer dan 90 organisaties en experten en werd aangeleverd door de onafhankelijke Royal Commission on Environmental Pollution, stelt immers onomwonden dat radicaal moet worden opgetreden in het visserijbeheer van het Verenigd Koninkrijk: 30% van alle mariene wateren dient te worden afgesloten voor de commerciële visserij, diepzeebodemvisserij moet integraal worden gebannen, de vloot is aan herschaling (lees: inkrimping) toe en vissers dienen financieel te worden bijgepast voor het eventueel verlies ten gevolge het instellen van mariene reservaten. Het volledige rapport is te downloaden op: http://www.rcep.org.uk/fishreport.htm of kan geconsulteerd worden op het VLIZ.
2.3. NOSTALGIE OP DE
ZEEDIJK VAN OOSTENDE: EEN FOTOBOEK
Tot het voorjaar 2004 was bij
stormweer vooral de Oostendse zeedijk in trek. Het kolkende zeewater kon er
immers metershoog opspatten tegen de dijk tot groot jolijt van de aanwezigen.
Soms rukte het zeewater de tegels uit de promenade of een arduinblok uit de
dijkboord. Deze voor onze kust unieke sensatie lokte steevast heel wat
Oostendenaars en toeristen… tot de aanleg van het noodstrand in april 2004 dit
gegeven tot geschiedenis maakte. Gelukkig was daar fotograaf Jean-Jacques
Soenen die sinds jaar en dag al dit natuurgeweld vastlegde op gevoelige plaat.
Met een selectie van een 40-tal unieke beelden, samengebracht in een fotoboek,
wordt dit stukje Oostendse nostalgie nu ook voor het nageslacht bewaard.
3.1. STUDENTEN/VRIJWILLIGERS
GEZOCHT VOOR OPGRAVINGEN VAN ROMEINS CASTELLUM TE OUDENBURG
Oudenburg (nabij Oostende) staat bekend
omwille van zijn rijk archeologisch verleden. Het archeologisch onderzoek naar
de resten van het Romeinse castellum is er nog steeds volop aan de gang en
levert nog dagelijks zeer waardevolle vondsten op. Helaas viel recent het zware
verdict dat de opgravingen eind maart 2005 moeten zijn afgerond. Omdat het
opgraven van een Romeins castellum een unieke gelegenheid is en er nog heel
veel werk aan de winkel is, vraagt archeologe Sofie Vanhoutte – via de website
van Archeonet Vlaanderen (http://www.archeonet.be/)
– dringend hulp. Er wordt elke weekdag gegraven van 8 tot 16 uur.
Geïnteresseerden kunnen mailen naar sofie_vanhoutte@pandora.be
of bellen op 0473/88 19 29.
3.2. TWINTIG DOCTORAATSBEURZEN VOOR EUR-OCEANS
‘NETWORK OF EXCELLENCE’
EUR-OCEANS, het Europees ‘Network
of Excellence’ rond Ocean Ecosystems Analysis, groepeert meer dan 60
onderzoeksinstellingen uit 25 landen. Dit project binnen het Europese 6de
Kaderprogramma loopt van januari 2005 tot en met december 2008. Om het
onderzoeksprogramma en de integratie ervan binnen het netwerk te ondersteunen,
biedt EUR-OCEANS niet minder dan 20 doctoraatsbeurzen aan van telkens drie
jaar. Solliciteren dient te gebeuren tegen uiterlijk 1 mei 2005. Selecties
vinden plaats in juni, waarna aanwerving volgt tussen juli en december 2005.
Geïnteresseerden kunnen alle nuttige info hieromtrent terugvinden op de website
http://www.eur-oceans.org/.
3.3. INTENSIEVE OPLEIDING IN ‘OCEAN BATHYMETRY’: ERNSTIGE
KANDIDATEN GEZOCHT
Aan de universiteit van New Hampshire (USA) start op 29 augustus 2005 voor de
tweede maal een intensieve 12-maand durende opleiding in ‘Ocean Bathymetry’.
Dit initiatief gaat uit van het GEBCO Nippon Foundation Training Program en
leidt tot een ‘graduate certificate in ocean bathymetry’. De eerste lichting
die startte in augustus 2004, was samengesteld uit personeelsleden van de
hydrografische diensten van Argentinië, Japan, Nigeria en Peru, en uit
studenten van de oceanografische instituten van de Fiji-eilanden, India en
Kenia. De opleiding biedt een veelzijdig programma aan van lessen,
laboratoriumwerk, projectopdrachten, bezoeken aan laboratoria en vaartochten en
omvat een breed spectrum aan relevante thema’s. Om toegelaten te worden is
minimaal een 4-jaar ‘Bachelor’ graad noodzakelijk in een relevant vakgebied en
dient men over voldoende kennis van het Engels te beschikken. Meer info op: http://www.ngdc.noaa.gov/mgg/gebco/gebco.html.
Hou er rekening mee dat zeer snel reageren de boodschap is! Een preliminaire
‘sollicitatie’ (via een in te vullen formulier, zie website) dient uiterlijk te
gebeuren op 25 februari 2005.
3.4. POSTDOC
JOB IN NIEUW-ZEELAND VOOR BIOLOGISCHE INVENTARIS VAN ‘SEAMOUNTS’
Het National Institute of Water & Atmospheric Research in Nieuw-Zeeland
(NIWA: http://www.niwa.cri.nz/) zoekt een
doctor in de wetenschappen, bij voorkeur met specialisatie in biologische
oceanografie of mariene ecologie, om een nieuw multinationaal
monitoringsprogramma naar het leven op en rond ‘seamounts’ (genoemd ‘CenSeam’)
te ondersteunen. ‘Seamounts’ zijn onderzeese bergen, veelal van vulkanische
oorsprong en gegroepeerd in heuse bergketens, die bovendien vaak verrassend
rijk zijn aan leven. De kandidaat zal contacten dienen te onderhouden met de
CenSeam stuurgroep, met onderzoekers uit dit vakgebied van over gans de wereld
en met andere ‘Census of Marine Life’ projecten. Ook dient hij/zij het
programma educatief te begeleiden en te promoten. Daarnaast zal de opdracht er
ook in bestaan om een databank te helpen uitbouwen en wordt ondersteuning
gevraagd bij het uitvoeren van allerlei analyses m.b.t. seamount
biodiversiteit, biogeografie en menselijke impact op deze systemen. Deze job
vereist ook een zeer snelle reactie, want de deadline voor sollicitatie is
vastgepind op 25 februari 2005 (http://www.marbef.org/modules.php?name=Forums&file=viewforum&f=6).
4.1. INTENTIEVERKLARING GETEKEND VOOR BOUW
NIEUW MULTIFUNCTIONEEL SCHIP
Op 15 februari 2005 ondertekenden de federale Minister voor de Noordzee, Johan
Vande Lanotte, en de Vlaamse Minister bevoegd voor Openbare Werken, Energie,
Leefmilieu en Natuur, Kris Peeters, een intentieverklaring, waarin de afspraken
en de werkwijze worden vastgelegd om een nieuw multifunctioneel schip voor de
Noordzee in de vaart te brengen. Via een publiek-private samenwerking en door
de krachten tussen Vlaamse en federale diensten te bundelen wordt een hogere
kostenefficiëntie en betere dienstverlening nagestreefd. Er wordt naar
gestreefd om uiterlijk begin 2006 duidelijkheid te hebben over de concrete
uitvoering van het project. Het schip zal technisch uitgerust zijn om ingezet
te kunnen worden bij de vaarwegmarkering (ter vervanging van de 48 jaar oude
‘Zeearend’), bij pollutiebestrijding en als stationssleepboot met
brandbestrijdingscapaciteit. Het zal vanuit de haven van Oostende opereren, en
24 uur op 24, 365 dagen op 365 ingezet worden. Wordt vervolgd.
4.2. NIEUWE
ONDERZOEKSAPPARATUUR GETEST EN GOED BEVONDEN
Het Vlaams Instituut voor de Zee heeft als
één van haar kerntaken de mariene wetenschappelijke wereld logistiek te
ondersteunen. Hiertoe wordt, via een samenwerkingsverband met de Vlaamse
administratie Waterwegen en Zeewezen, het oceanografisch schip de ‘Zeeleeuw’
ingezet en wordt in deze gestreefd naar een optimale complementariteit met het
federale onderzoeksschip de ‘Belgica’. Daarnaast wordt ook in de mate van het
mogelijke ingespeeld op noden aan onderzoeksapparatuur aan boord. In de
voorbije maanden werden hierin drie nieuwe initiatieven genomen:
* Een gasmeet
toestel werd aangekocht voor onderzoek dat uitgevoerd wordt door de Hogere
Zeevaartschool en door prof. Rene Van Grieken (Universiteit Antwerpen). Het
project wil nagaan in welke mate zeevarenden op chemicaliën-en gastankers
blootgesteld worden aan toxische dampen. Hiervoor zullen nauwkeurige metingen
uitgevoerd worden in de leefruimten en tijdens de normale werkoperaties, zowel
op zee als in de haven. De meetwaarden zullen getoetst worden aan normen die
gelden aan boord van tankers. De resultaten moeten toelaten het gebruik van
beschermingsmiddelen te optimaliseren. Het VLIZ kocht reeds één dergelijk
toestel aan. Als de testen positief blijken, kan op dit gebied verder
geïnvesteerd worden.
* Vanwege de toenemende interesse in
grindbedden op de zeebodem is recent door het VLIZ een ‘Hamon grab’ aangekocht.
Met deze grijper kunnen sedimentmonsters worden genomen op stenige plaatsen,
d.i. waar toestellen als Van Veen grijpers of Boxcorers niet meer behoorlijk
functioneren. Het toestel werd intussen reeds succesvol gebruikt vanop de
Belgica door Vera Van Lancker van het Renard Centre of Marine Geology (7-11
februari) en zal begin maart ingezet worden door Kris Hostens van het
Departement voor Zeevisserij.
* Na een aantal
testen is gebleken dat er vanop de Zeeleeuw ook veilig en efficiënt kan worden
gevist met behulp van een 'ottertrawl'. Bij deze visserijmethode wordt het net
opengehouden door twee planken die aan beide zijden van de netopening zijn
aangebracht. Dit type sleepnet wordt doorgaans gebruikt voor de vangst van
rondvis waar een boomkor efficiënter is voor de vangst van platvissen. Vanwege
het grote succes van deze tests is beslist om nu ook een dergelijk net aan te
schaffen. Het gebrek aan kennis van de huidige pelagische visstand (haring,
sprot, glasgrondel, makreel, etc...) in Belgische mariene wateren is al langer
een pijnpunt en kan op deze manier worden gefaciliteerd.
We hopen op deze
wijze, en in goede verstandhouding met de verantwoordelijken voor het federale
schip 'Belgica', de wetenschappers optimaal te kunnen bedienen!
4.3.
GROOTSTE WINDTURBINE IN GEBRUIK GENOMEN
Op 2 februari jl. werd in het Duitse
Brunsbüttel aan de Elbe de grootste windmolen ter wereld officieel in gebruik
genomen. De turbine heeft een maximaal vermogen van 5 Megawatt, een verwachte
jaarlijkse productie van 17 miljoen kWh (= equivalent voor jaarlijkse
energievoorziening van ca. 5000 Duitse huishoudens) en blijft functioneel bij
zware storm. Voor de bouw was niet minder dan 1300 kubieke meter beton en 180
ton staal nodig. En voor de freaks: de mast meet 120 meter, de rotordiameter
126 meter en één rotorblad weegt niet minder dan 18 ton. De molen draait al
sinds november op proef, en nu al is aangekondigd dat twee soortgelijke
mastodonten deel zullen uitmaken van een demonstratieproject voor windmolens,
dat in de zomer van 2006 op 25 km uit de kust van Schotland zal worden
aangelegd.
4.4. GROTE STERN NA VIJFTIEN JAAR TERUGGEZIEN TE
ZEEBRUGGE
Dit korte berichtje wilden we jullie niet onthouden. Eén van de allereerste
Grote Sternen ooit die als kuiken uit het ei sloop in de Zeebrugse
sternenkolonie (geringd op 16 juli 1989) werd op 3 juni 2004 door Eric Stienen
van het Instituut voor Natuurbehoud teruggezien. Meer nog: de vogel bracht, op
de gezegende leeftijd van bijna 15 jaar, deze zomer een kuiken groot binnen een
‘enclosure’ opgevolgd door de ornithologen van het IN.
4.5.
ZEEZOOGDIEREN BLIJVEN HET GOED DOEN
Het blijft zeezoogdieren ‘regenen’ in de Belgische mariene wateren. Bruinvissen
waren weer regelmatig van de partij bij zeevogeltellingen vanaf het
onderzoeksschip de Zeeleeuw of vanuit het vliegtuig (o.a. meldingen op 26
december (2 ex.), 26 januari (2+1 ex.), 27 januari (1 ex.) en 28 januari (5
ex.)). Daarnaast kon op 27 januari vanop de ‘Zeehond’ één Witsnuitdolfijn
worden bewonderd op de Thorntonbank en 2 Grienden ter hoogte van de
Middelkerkebank. Ook Gewone zeehonden konden regelmatig worden waargenomen,
zoals o.a. op 27 januari voor Oostende (1ex.), op 22 januari diep in de haven
van Oostende (1 ex.) en op 29 januari op het sternenschiereiland te Zeebrugge
en in de Ijzermonding. Verder verblijft ook al geruime tijd een jonge zeehond
heel diep in het Schelde-estuarium, ter hoogte van de meander de Cramp.
Tenslotte geven we nog graag
mee dat de kustvereniging EUCC heel wat leerrijke en mooi geïllustreerde
informatie over walvissen en dolfijnachtigen beschikbaar heeft gemaakt via: http://www.natuurinformatie.nl (klik op het dolfijnenplaatje).
4.6.
BELGISCH MANGROVE-ONDERZOEK IN DE KIJKER OP PRESTIGIEUS
INTERNATIONAAL SYMPOSIUM
Vlaamse onderzoekers hebben sinds de jaren ’80 enige reputatie opgebouwd in het
onderzoek van mangrovebossen. Met name het Departement Biologie van de Vrije
Universiteit Brussel heeft in dit vakgebied meer dan zijn sporen verdiend. Dat
bewijst ook dr. Farid Dahdouh-Guebas, van het laboratorium voor Algemene
Plantkunde en Natuurbeheer van de VUB, die werd uitgenodigd om in februari op
een vooraanstaand internationaal wetenschappelijk forum, de ‘Gordon Research Conference on Past Ecosystem
Processes and Human-Environment Interactions’, een keynote
presentatie te geven over mangrove-onderzoek. Aangezien de Gordon Research
Conferences (http://www.grc.uri.edu/programs/2005/pasteco.htm)
een strikte toekenning van deelnameplaatsen aan elke conferentie (beperkt tot
max. 135 wereldexperten) hanteren, mag deze uitnodiging als een erkenning van
het onderzoekswerk van Farid en zijn team gezien worden.
4.7. DOCTORAATSVERDEDIGINGEN e.a.
We zouden het erg op prijs stellen als alle onderzoekers die de datum van hun
verdediging reeds kennen, of na de verdediging het resultaat hiervan willen
kenbaar maken, dit zouden laten weten aan jan.seys@vliz.be voor opname in de VLIZINE.
De maand maart wordt intussen ongemeen druk voor
de sectie Mariene Biologie van de Universiteit Gent, met niet minder dan drie
doctoraten die zullen worden verdedigd:
·
Op maandag 7 maart
verdedigt Véronique Vanquickelberghe
haar thesis: ‘Ruimtelijke distributie en
biodiversiteit langsheen continentale randen in het noordoosten van de
Atlantische Oceaan’. Promotor is Magda Vincx. Plaats van het
gebeuren: auditorium ‘Valère Billiet’ (campus Sterre).
·
Nauwelijks vier dagen later, op
vrijdag 11 maart, is het de beurt aan Tom
Gheskiere, die onderzoek verricht heeft naar de ‘Nematode-gemeenschappen van Europese zandstranden:
diversiteit, zonatiepatronen en impact van toerisme’. Hij verdedigt
zijn proefschrift om 16u eveneens in het auditorium ‘Valère Billiet’ (campus
Sterre), met als promotor Magda Vincx en co-promotor Steven Degraer.
·
En op donderdag 24 maart
volgt om 17u de publieke verdediging van het doctoraat van Thomas Remerie, met als onderwerp: ‘Moleculaire biodiversiteit en genetische
populatiestructuur van twee taxa aasgarnalen langsheen Europese kusten’
en als promotor An Vanreusel.
5. VRAAGBAAK
DE ‘ZEELOODS’
Via deze rubriek kan iedereen oproepen lanceren voor samenwerking, gezamenlijk
gebruik van materiaal, vraag naar levende en andere monsters, enz. De
informatie dient gestuurd te worden naar Jan Seys (jan.seys@vliz.be). We nemen het bericht op
in de vraagbaak van één van de volgende VLIZINES.
DISCLAIMER
VLIZINE heeft als doel informatie te verstrekken. Eventuele standpunten zijn
die van de auteurs en stemmen niet noodzakelijk overeen met die van het VLIZ.
Het VLIZ is niet verantwoordelijk voor enige schade opgelopen ten gevolge van
foutieve of verkeerd geïnterpreteerde informatie in dit e-zine, noch voor de
inhoud van websites waarnaar verwezen wordt. Uw adres opgenomen in onze e-zine
rondzendlijst wordt niet aan derden doorgegeven zonder uw toestemming en wordt
niet gebruikt voor commerciële doeleinden.
COPYRIGHT
Copyright © 2005 Vlaams Instituut voor de Zee. Delen uit dit e-zine mogen in
andere publicaties worden overgenomen, maar uitsluitend met bronvermelding.
Deze publicatie mag wel in haar geheel ter kennismaking worden doorgestuurd
naar derden.
LID WORDEN
VAN HET VLIZ KAN
Meer info vindt u op onze website.
WEBSITE
http://www.vliz.be
VLIZ
Vlaams Instituut voor de Zee vzw
Flanders Marine Institute
Vismijn Pakhuizen 45-52 - B-8400 Oostende, Belgium
Tel. +32/(0)59 34 21 30
Fax +32/(0)59 34 21 31
http://www.vliz.be
mark your calendar:
Dunes & Estuaries 2005 (Koksijde, Belgium, 19-23
September 2005) http://www.vliz.be/de2005