|
|
VLIZINE |
Het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) wil via dit e-zine
maandelijks informeren over de eigen activiteiten en die van onderzoeks- en
beleidsgroepen in Vlaanderen actief in de mariene en kustgebonden
wetenschappen. Alle nuttige informatie van uw kant (zoals vacatures, nieuwe
projecten, vraag voor samenwerking, interessante symposia, etc.) wordt graag
ingewacht om in het eerstvolgende VLIZINE te worden opgenomen. Dit bericht
bereikt u via de VLIZINE rondzendlijst. Om u uit te schrijven, stuur een e-mail
naar info@vliz.be met in de subjectline:
‘unsubscribe VLIZINE’. Inschrijven op dezelfde manier met vermelding: ‘subscribe
VLIZINE’. Archieven van dit e-zine zijn raadpleegbaar via deze link.
INHOUD
1. Kalender
1.1. Vlaanderen toont
natuurherstel in kustzone aan Europa
1.2.
Ruim
aanbod aan informatiesessies over onze kust dit najaar
1.3.
De ‘Noordzeedagen’ editie 2005
1.4. Causerieën economie
en ecologie in havengebieden: visie van eminente sprekers
1.5. Ecosystemen in
veranderende riviermondingen, thema voor internationaal symposium te Haren
1.6. Workshop over
indicatoren voor kustfenomenen en beleid
1.7. HYDRO 06: Antwerpen
verwelkomt internationaal hydrografisch colloquium in 2006
2. Publicaties
2.1. Nieuw
Scheldeboek deze week voorgesteld aan de pers
2.2.
Portaalsite
ter bevordering van de internationale mobiliteit van onderzoekers
2.3.
Veelbelovende
techniek om vislarvenmigratie te volgen
2.4. Databank Europese
mariene FP6-projecten nu doorzoekbaar
2.5. Strand- en
duinplantengidsjes vers van de pers
3. Vacatures/beurzen/fondsen
3.1. Call voor ‘Global change and
ecosystems’ programma FP6 gelanceerd
3.2. Twee doctoraatsbeurzen voor diepzeeonderzoek in
het buitenland
3.3. Nieuw
Iers centrum voor toegepaste mariene biotechnologie zoekt experts
4. Varia
4.1. Intentieovereenkomst
aankoop Zwin getekend
4.2. Dodelijke
ongevallen op zee: draaiboek voor steun aan nabestaanden
4.3. Wilt u ook burger
van de Oceaan worden? Het kan!
4.4. Vlaamse
professor bekroond voor onderzoek sedimenttransport
4.5. Zeezoogdierennieuws
4.6. Doctoraatsverdedigingen
e.a.
5. Vraagbaak de ‘Zeeloods’
1.1. VLAANDEREN TOONT NATUURHERSTEL IN KUSTZONE AAN EUROPA
Niet
minder dan 170 onderzoekers, terreinbeheerders, beleidsverantwoordelijken en
andere geïnteresseerden uit 16 landen zakten vorige week af naar Koksijde voor
het internationale colloquium ‘Dunes & Estuaries 2005’. Dit evenement,
georganiseerd door AMINAL-Natuur, het Vlaams Instituut voor de Zee, de
Kustvereniging EUCC en de gemeente Koksijde, wilde o.a. aandacht vragen voor de
talrijke natuurherstelprojecten die de afgelopen tien jaar aan de Vlaamse kust
zijn gerealiseerd. Mede met de steun van het Europese LIFE-Nature programma kon
immers een halt worden toegeroepen aan de dichtslibbing van onze kust en het
bedenkelijke imago van onze kuststreek als zijnde een moderne ‘Atlantic Wall’
waar geen ruimte is voor groen. De 685 pagina’s tellende proceedings van ‘Dunes
& Estuaries 2005’ bevatten meer dan 90% van alle voordrachten en posters,
en werden bij de start van het symposium aan elk van de deelnemers overhandigd.
Tevens plannen de organisatoren om de aanbevelingen van de zes thematische
workshopdiscussierondes (‘Technical aspects’, ‘Role of scientific research and
monitoring’, ‘Hydrology and management of dunes and estuaries’,
‘Tourism/recreation & nature development/restoration’, ‘nature
restoration/development in harbours’ en ‘Shoreline management’) op korte termijn
in een rapport te verspreiden.
Aansluitend bij het onderwerp van de workshop
rond natuurherstel in havens, loopt dezer dagen (29-30 september 2005: Hoek van
Holland) de conferentie ‘Ports and nature, striking a new balance’. Vanuit
het project ‘New! Delta’
(2004-2007: http://www.newdelta.org) wil
men met tien partners uit Engeland, Frankrijk, België en Nederland werken aan
een soepeler samenwerking tussen havengemeenschappen en natuurbeschermers en een
netwerk activeren dat een duurzame samenhang helpt bewerkstelligen.
1.2. RUIM AANBOD
AAN INFORMATIESESSIES OVER ONZE KUST DIT NAJAAR
De
kust is in! En dat uit zich ondermeer in een groeiend aanbod aan informatieve sessies
over kustthema’s. Als aanloop naar een specifiek en gevuld zee- en maritiem
programma in 2006-2007, zet de Uitstraling Permanente Vorming van de Vrije
Universiteit Brussel (UPV) alvast de toon met een vijftal voordrachten over ‘Schrijvers aan de kust’ (Dirk Beirens
& Paul Van Aken), ‘De kust geologisch
gezien’ (Cécile Baeteman), ‘Een
gecoördineerd kustbeheer’ (Kathy Belpaeme) en ‘Het Vlaams Instituut voor de Zee: een presentatie’
(Jan Mees). De voordrachten vinden telkens plaats op donderdagnamiddag, ofwel
in de gebouwen van het Vlaams Instituut voor de Zee, het VOC Westhoek te
Koksijde, VOC Noorderlicht te Blankenberge of in de Geuzetorre. Meer info bij: jan.seys@vliz.be.
Daarnaast organiseren het
Coördinatiepunt Duurzaam Kustbeheer en Horizon Educatief reeds
voor de tweede maal een reeks van vijf informatieve sessies over de kust. Op
deze sessies krijgt u niet alleen een voordracht te horen van kustexperts, ook
wordt u aangemoedigd om uw mening te uiten en nieuwe ideeën naar voor te
schuiven. Thema’s die aan bod komen zijn: ‘Toekomstbeleid voor de Vlaamse kust’
(24/11), ‘Invasie van vreemde soorten en wijzigingen in kustfauna en –flora’
(1/12), ‘Ruimtelijke ordening te land en ter zee’ (8/12), ‘Zeespiegelstijging’
(15/12), ‘Quota in de visserij’ (22/12). Meer info en inschrijvingen bij Kathy
Belpaeme (Tel.: 059/34 21 41; kathy.belpaeme@kustbeheer.be).
1.3.
DE ‘NOORDZEEDAGEN’ EDITIE 2005
Naar jaarlijkse gewoonte vinden in het najaar
de ‘Noordzeedagen’ plaats. Dit jaar is deze tweedaagse meeting van
onderzoekers, beleidsmakers en gebruikers van de Noordzee op 13 en 14 oktober
te gast in Texel. Andermaal belooft het een boeiend gebeuren te worden met heel
veel contactmogelijkheden met zee-experts uit de lage landen. Het thema voor
2005, ‘De Noordzee: grote veranderingen in systeem en regelgeving’, is
opgesplitst in diverse deeltopics:
* Regelgeving: De implicaties van oude en nieuwe
regelgeving als de Vogel- en Habitat Richtlijn, de Kader Richtlijn Water en de
Europese Mariene Strategie. Beschermde gebieden.
* Ecologie: Opvallende
veranderingen in het ecosysteem van de Noordzee. Vogels en bruinvissen
verspreiden zich anders, hoe komt dat? Waar blijven de platvissen uit onze
kuststrook, einde van een kinderkamer? Effecten van klimaatverandering?
* Morfodynamica : Slib- en
zandtransport in relatie met kustverdediging. Effecten op onze stranden en
kustwateren. Wat is beter: vooroeversuppletie of strandsuppletie? Houdt de
aanslibbing in de Waddenzee de verwachte veranderingen bij of verdwijnen de
platen?
* Nieuwe gevaren?
Mondiaal transport van invasieve soorten via zeescheepvaart en aquacultuur. Het
belang van larven en hun vestigingsmogelijkheden. Of leven met de verandering:
oesters i.p.v. mossels op het menu? Gevaren van oude of nieuwe giftige stoffen?
De rol van virussen?
* Coördinatie en toegankelijkheid van beleidsproblemen en kennis.
Hoe bundelen we onze krachten? Geïntegreerd Noordzee onderzoeksplan 2006-2010?!
Het volledige programma vindt u op: http://www.noordzeedagen.nl
1.4. CAUSERIEËN ECONOMIE EN ECOLOGIE IN HAVENGEBIEDEN:
VISIE VAN EMINENTE SPREKERS
Het Schelde-estuarium komt tegenwoordig zeer
frequent in het nieuws: de uitbreiding van de haven, de verdere verruiming van
de rivier, de verbetering van de waterkwaliteit, het
vernieuwde Sigma-plan, recreatie op en langs de Schelde zijn maar enkele
thema's. Duurzame ontwikkeling en duurzaam ondernemen
zullen sleutelbegrippen worden, willen we deze zeer uiteenlopende en vaak
tegengestelde functies in het gebied vrijwaren. Hoewel deze begrippen
gemeengoed zijn, blijkt in de praktijk de invulling vaak moeilijk. Het Scheldefonds,
i.s.m. ARGUS vzw, levert graag een bijdrage aan dit debat met de organisatie
van een reeks causerieën rond het thema 'Economie en ecologie in
havengebieden'. Drie eminente sprekers, die een belangrijke rol spelen in de
toekomst van het estuarium, zullen elk hun visie rond het samengaan
van economie en ecologie en de toekomst van het estuarium toelichten. Op 5
oktober (12-14u) spreekt Thijs Kramer, gedeputeerde voor de Provincie Zeeland
in de Abdij van Middelburg; op 25 oktober (12-14u) zal Eddy Bruyninckx,
directeur-generaal van het Havenbedrijf Antwerpen, de aanwezigen onderhouden in
het Rockoxhuis te Antwerpen en op 28 november (12-14u) is Kris Peeters, Vlaams
Minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur gastspreker in het
Hof van Liere. De kostprijs bedraagt 100 EUR per causerie voor leden van het
Scheldefonds, en 150 EUR voor niet-leden.
Het volledige programma en bijhorende
informatie kan u vinden op: http://www.scheldefonds.be/scheldefonds.pdf.
Inschrijven kan door het bijgevoegd inschrijvingsformulier te mailen naar: info@scheldefonds.org.
Aangezien het aantal deelnemers beperkt is, raden wij u aan zo snel mogelijk in
te schrijven.
1.5.
ECOSYSTEMEN IN VERANDERENDE RIVIERMONDINGEN, THEMA VOOR
INTERNATIONAAL SYMPOSIUM TE HAREN
Van 26 tot en met 29 november 2005
vindt te Haren (NL) het internationale symposium ‘Ecosystems in Changing
Estuaries’ plaats. De ‘Estuarine & Coastal Sciences Association’ (ECSA: http://www.ecsa-coast.org) en de universiteit van Groningen
willen tijdens deze conferentie o.a. specifieke aandacht vragen voor
ecosysteemeffecten van landwinning, baggerstorten, kustbouwwerken, polluenten
en verkeerd gebruik van levende rijkdommen. Tevens zal dit symposium de
opruststelling van prof. Wim Wolff de nodige glans geven. Alle info op
hogervermelde website of via prof. Victor de Jonge: v.n.de.jonge@rug.nl.
1.6. WORKSHOP
OVER INDICATOREN VOOR KUSTFENOMENEN EN -BELEID
Wilt u mee zijn met de ontwikkelingen op het vlak van het gebruik van
indicatoren voor een duurzaam kustbeheer voor de Belgische kust en de recente
ontwikkelingen in Europa? Dan is de workshop op dinsdag 8 november (10-17.30u)
in het IOC Project Office van UNESCO te Oostende vast iets voor u. Met als
titel ‘Ons kustbeleid onder de loep’ brengen het Vlaams Instituut voor de Zee
en het Coördinatiepunt Geïntegreerd Beheer van Kustgebieden een overzicht van de gangbare
indicatoren en de toepassingsmogelijkheden aan onze kust, gevolgd door een
interactief namiddaggedeelte. Deelname is gratis, inschrijven gewenst. Meer
info bij: annkatrien.lescrauwaet@vliz.be.
1.7.
HYDRO 06: ANTWERPEN VERWELKOMT
INTERNATIONAAL HYDROGRAFISCH COLLOQUIUM IN 2006
Van maandag 6 tot en met donderdag 9 november
2006 zal in het Provinciehuis Antwerpen de vijftiende internationale HYDRO
conferentie plaatsvinden. HYDRO 06 is een initiatief van de Hydrographic
Society Benelux, gesteund door de International Federation of Hydrographic
Societies. Met als centrale thema ‘Evoluties in de hydrografie’ zullen diverse
onderwerpen – zoals oceanografie, kartering, databeheer, multibeam, lidar,
magnetometrie, GIS e.a. – de revue passeren. Deelnemers die wensen dat een
presentatie of een poster in het programma wordt opgenomen, worden gevraagd een
korte samenvatting van maximum 2 pagina’s op te sturen tegen uiterlijk 16
december 2005. Dit kan via de website: http://www.hydro06.com
of per email: abstracts@hydro06.com
(bij voorkeur als een pdf).
2.1.
NIEUW SCHELDEBOEK DEZE WEEK VOORGESTELD AAN DE
PERS
Het voorbije jaar schonk de Provinciale Zeeuwse Courant i.s.m. Vogelbescherming
Nederland wekelijks aandacht aan unieke plekjes langs de Vlaamse Schelde en de
Westerschelde, dertig plekjes die stuk voor stuk de moeite van het bezoeken waard zijn en waar het op een
aantal plaatsen goed vogels kijken is. De voltallige serie is nu gebundeld in
het boek ‘Langs de boorden van de Schelde’, uitgebreid met extra hoofdstukken
en geïllustreerd met gedetailleerde kaarten en bijna 200 kleurenfoto’s van de
Vlaamse natuurfotograaf Ludo Goossens. Dit 192 pagina’s tellende boek is
uitgegeven bij Vèrse Hoeven Uitgeverij en is vanaf eind september te koop à
18,50 EUR bij de boekhandel. U kunt het boek ook bestellen via: http://www.versehoeven.com.
2.2.
PORTAALSITE TER BEVORDERING VAN DE INTERNATIONALE
MOBILITEIT VAN ONDERZOEKERS
Europa wil tegen 2010 de meest performante kenniseconomie ter wereld worden.
Een belangrijke sleutel hierin vormt het stimuleren van de mobiliteit van
onderzoekers. Daarom heeft de Europese Commissie twee concrete initiatieven
gelanceerd om deze mobiliteitsstrategie te ontwikkelen. Met ERA-MORE (het
European Network of Mobility Centres: http://europa.eu.int/eracareers/era-more) worden onderzoekers en hun families bijgestaan in hun professionele en
dagdagelijkse activiteiten in een gastland. Met de portaalsite ERACAREERS (http://europa.eu.int/eracareers) is
een belangrijk knooppunt gecreëerd zowel voor onderzoekers die elders in de
Europese Unie aan de slag willen, als voor organisaties die getalenteerde
onderzoekers willen binnenrijven. De portaalsite biedt een massa informatie
over beschikbare beurzen en werkaanbiedingen, naast heel wat praktische
informatie.
Het ERA-MORE netwerk bestaat momenteel uit de
nationale netwerken van 33 landen en uit meer dan 200 mobiliteitscentra. Het
Belgische netwerk, Mercatornetwerk genaamd, is op 19 september officieel
gelanceerd. De administratie Wetenschap en Innovatie binnen het Ministerie van
de Vlaamse Gemeenschap is verantwoordelijk voor de oprichting van het Vlaamse
netwerk (http://awi.vlaanderen.be/internationale_samenwerking/index.php?id=125).
2.3. VEELBELOVENDE TECHNIEK OM VISLARVENMIGRATIE TE VOLGEN
Het stond in een zomernummer
(26 juli 2005) van Current Biology.
Bioloog Simon Thorrold van het gerenommeerde Amerikaanse Woods Hole
Oceanographic Institution (WHOI) ontwikkelde, i.s.m. Australische en Franse
collega’s, een techniek om de verplaatsingen van jonge koraalvissen te volgen.
Ze merkten clownvislarven (‘Nemo-visjes’) reeds in de embryonale fase met het
antibioticum tetracycline, waarvan gekend is dat het de tanden van menselijke
foetussen donker kleurt bij inname door de moeder. Op die manier bleek men ook
de gehoorbeentjes van de vissen te kunnen labelen, waardoor ze blijvend
herkenbaar zijn als afkomstig uit een bepaald gebied. Hoewel de techniek
slechts op één soort, de clownvis, werd toegepast, maakt men zich sterk dat
uitbreiding naar andere soorten haalbaar is. Deze techniek zal ongetwijfeld
bijdragen tot een betere kennis van de verplaatsingen die vislarven maken en zo
ondermeer leiden tot meer inzicht in de wenselijke beschermingsmaatregelen van
visbroedstocks. Lees meer op: http://www.whoi.edu/mr/pr.do?id=5818.
2.4.
DATABANK EUROPESE MARIENE FP6-PROJECTEN NU DOORZOEKBAAR
De Europese
Kaderprogramma’s voor Onderzoek en Ontwikkeling zijn de meerjarige programma’s
ter ondersteuning van het Europese beleid door onderzoek en ontwikkeling.
Momenteel loopt het zesde Kaderprogramma (2002-2006) en zijn de voorbereidingen
voor FP-7 volop bezig. Recent werd door EurOcean, het Europese Centrum voor
Informatie over Mariene Wetenschappen en Technologie, een zoekinterface
aangemaakt die het mogelijk maakt alle mariene projecten binnen de FP-6
databank op te sporen. De databank is consulteerbaar op http://www.eurocean.org/contents.php?id=346
en omvat 156 projecten. Mogelijke zoekcriteria zijn: keyword, acronym, land,
activiteitengebied en instrument. De databank bevat daarnaast ook nog contactgegevens, info over de
coördinatoren, deelnemende landen, type contract, financiering en
projectsamenvatting. Een handige
informatiebron.
2.5. STRAND- EN DUINPLANTENGIDSJES VERS VAN DE PERS
Ze zijn er! De strand- en
duinplantengidsjes voor de kusten van Gravelines (N-Frankrijk) tot Nieuwpoort.
Dit set van twee mooi verzorgde en inhoudelijk degelijke veldgidsen is een
initiatief van het grensoverschrijdend samenwerkingsverband Tjiftjaf,
gerealiseerd in het kader van het Interreg III project. In ruim 70 pagina’s komen
respectievelijk de belangrijkste strandvondsten en bloemen uit de duinen aan
bod. Mooie foto’s, verfrissende tekeningen en een handig formaat maken van deze
twee werkjes een hebbeding. Elk van deze ecogidsen is te verkrijgen zowel in
het Nederlands als het Frans, aan 2,5 EUR bij de Toeristische diensten van de
westkustgemeentes. Meer info bij: nme@west-vlaanderen.be.
3.1. CALL VOOR ‘GLOBAL CHANGE AND ECOSYSTEMS’
PROGRAMMA FP6 GELANCEERD
Op de CORDIS-site verscheen in juli 2005 een
nieuwe thematische call voor het zesde Kaderprogramma. Het betreft een oproep
voor proposals ‘Global change and ecosystems’ binnen de activiteit ‘Sustainable
development, global change and ecosystems’, kaderend binnen het specifieke
programma ‘Integrating and strengthening the European Research Area’ (http://ica.cordis.lu/search/index.cfm?fuseaction=tenders.simpledocument&TEN_RCN=24172&CFID=4497588&CFTOKEN=12715151).
Het beschikbare budget bedraagt 205 miljoen EUR en zal o.a. worden aangewend
ter financiering van Integrated Projects (IP), Networks of Excellence (NoE),
specific targeted research projects (STREP), coördinatieacties (CA) en specific
support actions (SSA) m.b.t. broeikasemissies, waterkringlopen, biodiversiteit
en ecosystemen, desertificatie en natuurrampen en duurzaam landgebruik.
Deadline voor insturen van de voorstellen is 3 november 2005.
3.2.
TWEE DOCTORAATSBEURZEN VOOR
DIEPZEEONDERZOEK IN HET BUITENLAND
Wie interesse heeft voor één van volgende
twee doctoraatsbeurzen zal snel moeten zijn. Solliciteren dient immers te
gebeuren tegen uiterlijk 1 oktober 2005. De jobs zelf zullen normaliter van
start gaan in januari 2006 en kaderen in het project DEEPSETS (‘Deep-sea &
Extreme Environments, Patterns of Species and Ecosystem Time Series’). De
functie met als scope onderzoek van diepzeesedimenten zal ingevuld worden door
het Duitse Senckenberg Instituut (Wilhelmshaven) en het Griekse Centrum voor
Marien Onderzoek (Heraklion – Kreta). De tweede functie spitst zich toe op
chemosynthetische omgevingen en zal worden begeleid door de Univerisiteit van
de Azoren, IFREMER Brest, het National Oceanography Centre (Southampton) en
mogelijk het AWI (Bremerhaven).
Meer info op http://www.noc.soton.ac.uk/GDD/DEEPSEAS/
of bij dr. David Billet (Tel.:
+44/(0)23 80 596 354; dsmb@noc.soton.ac.uk).
3.3. NIEUW IERS CENTRUM VOOR TOEGEPASTE MARIENE
BIOTECHNOLOGIE ZOEKT EXPERTS
Ter ‘bestaffing’ van het nieuwe Ierse Centrum voor Toegepaste Mariene
Biotechnologie (CAMBio: http://www.cambio.ie)
wordt gezocht naar drie postdocs en een technicus, met relevante ervaring. Het
centrum zal met name onderzoek verrichten naar: (1) de herkenning van larven
van tweekleppige schelpdieren m.b.v. fluorescentie in-situ hybridisatie (FISH)
technieken; (2) de ontwikkeling van hoogwaardige producten uit het verwerkte
afval van kreeftachtigen; (3) de ontwikkeling van real-time PCR technieken voor
de detectie van Listeria, Salmonella en E. coli in mariene producten. Solliciteren dient te gebeuren
vóór 14 oktober 2005.
4.1.
INTENTIEOVEREENKOMST AANKOOP ZWIN GETEKEND
Menig persoon zal op 9 september 2005 toch wel wat verwonderd hebben opgekeken
bij het lezen van het krantenbericht dat het Zwin, na meer dan 50 jaar eigendom
te zijn geweest van de private onderneming de Compagnie Het
Zoute, zal worden verkocht. Of
juister: dat de huidige eigenaar, de Vlaamse minister Kris Peeters en de
Bestendige Deputatie van de provincie West-Vlaanderen een intentieverklaring
hebben getekend om de aankoop mogelijk te maken. Als een akkoord over de prijs
wordt bereikt, zal daarmee een gebied van ruim 155 ha (Zwinvlakte + Zwinpark)
aansluiting vinden bij het natuurreservaat ‘De Zwinduinen’ en zo een Vlaams
reservaat van ruim 350 ha doen ontstaan. Bij het kabinet van minister Peeters
is intussen te horen dat – eens de verkoop rond – zal gestreefd worden naar een
beheer dat rekening houdt met diverse betrokkenen en een evenwicht nastreeft
tussen natuurbehoud en natuur- en milieueducatie. De nieuwe plannen m.b.t. het
Zwin zijn overigens niet los te zien van de Ontwikkelingsschets 2010 voor het
Schelde-estuarium, dat projectgewijs invulling wil geven aan een
grensoverschrijdend streven naar een veilige, ecologische en toegankelijke
Schelde. In deze visie past een vergroot Zwin en een bijkomende ontpoldering
van 120 à 240 ha. Met een dergelijke ontpoldering zou volgens een studie van de
Internationale Zwincommissie ook komaf kunnen worden gemaakt met de alarmerende
verzanding van ’s lands best bekende natuurgebied. Wordt ongetwijfeld vervolgd.
4.2. DODELIJKE
ONGEVALLEN OP ZEE: DRAAIBOEK VOOR STEUN AAN NABESTAANDEN
Een analyse van arbeidsongevallen bij Belgische zeevissers met
dodelijke afloop, leert dat nabestaanden in het verleden vaak niet alleen
geconfronteerd werden met een ondragelijk menselijk leed, maar dat ze ook nog
moesten opbotsen tegen een administratieve rompslomp. Pas na een hele resem
telefoontjes of bezoekjes werd het duidelijk wat er hen te doen stond. Daar zou
nu verandering in moeten komen. Op 22 september stelde minister van de
Noordzee, Johan Vande Lanotte, het eerste draaiboek voor dodelijke ongevallen
op zee voor aan de pers. Dit draaiboek geeft concreet aan welke stappen
nabestaanden moeten ondernemen indien er zich een dodelijk ongeval op zee
voordoet. Het draaiboek kwam tot stand met de steun van alle bevoegde diensten
(de aalmoezenier/de morele consulent, het Fonds voor Arbeidsongevallen, het
erkend sociaal secretariaat, de FOD Mobiliteit en Vervoer, de
scheepvaartpolitie, de sociale dienst van de gemeente) en het Zeevissersfonds.
Het is gratis te verkrijgen voor de visser en zijn familie in het erkend
sociaal secretariaat, het FAO, bij de aalmoezenier en de morele consulent, bij
de Stichting Duurzame Visserij, bij de scheepvaartpolitie, de sociale diensten
van de gemeenten, het Zeevissersfonds of de vakbonden. Ook in de bibliotheek
van het Vlaams Instituut voor de Zee kan een exemplaar worden geraadpleegd.
4.3. WILT U OOK BURGER VAN DE OCEAAN WORDEN? HET
KAN!
Het ‘World Ocean Network’ werd in november 2002 opgericht in navolging van de
Wereldtop Duurzame Ontwikkeling in Johannesburg, met als doel een verstandig en
duurzaam gebruik van zeeën en oceanen wereldwijd te promoten. Dit netwerk dat
bestaat uit wetenschappelijke instellingen, musea, aquaria, ngo’s en
verenigingen, wordt ondersteund door het Global Forum on Oceans, Coasts and
Islands, de Intergovernmental Oceanographic Commission van UNESCO en het UN
Environmental Programme UNEP. Naast de organisatie van de jaarlijkse World
Ocean Day (8 juni), lanceerde het World Ocean Network op 8 juni 2004 – in
Europa met steun van de Europese Commissie DG-Research - een World Ocean
Passport dat iedereen toelaat ‘Burger van de Oceaan’ te worden. Van een burger
van de oceaan wordt verwacht dat hij/zij nadenkt over de impact van zijn/haar
levenswijze op de oceanen en probeert te handelen op een duurzame wijze. In
België kunt u een dergelijk paspoort gratis bekomen via de Antwerpse Zoo, het
Aquarium van de Universiteit van Luik, Aquatopia of het Koninklijk Belgisch
Instituut voor Natuurwetenschappen en straks ook bij het VLIZ. Ook het hier
gevestigde European Network of Scientific Centres ECSITE en de European Union
of Aquaria Curators zijn verdelers. Meer info op: http://www.worldoceannetwork.org.
Daarnaast organiseert het World Ocean Network binnenkort (29 januari – 2
februari 2006) zijn derde internationale meeting, getiteld ‘Acting together for
the future of the blue planet’. De meeting gaat door in Franse mariene centrum
Nausicaä in Boulogne-sur-mer, waar zich ook het secretariaat van het World
Ocean Network bevindt, en volgt onmiddellijk op de Global Conference on Oceans,
Coasts and Islands (http://www.globaloceans.org)
die plaatsvindt in de UNESCO hoofdkwartieren te Parijs.
4.4. VLAAMSE PROFESSOR BEKROOND
VOOR ONDERZOEK SEDIMENTTRANSPORT
De
‘World Association for Sedimentation and Erosion Research’ heeft professor
Ronny Verhoeven, ir. Renaat De Sutter en ir. Marc Huygens – allen verbonden aan
de faculteit Ingenieurswetenschappen van de Universiteit Gent – bekroond met de
driejaarlijkse prijs voor de beste publicatie in ‘The International Journal of
Sediment Research’. Het drietal kreeg de prijs ‘in recognition of outstanding contribution to sedimentation studies’
voor hun artikel ‘Sediment transport experiments in unsteady flow’. Prof. Ronny
Verhoeven was tevens promotor van de doctoraten van zijn co-auteurs. Meer info
bij Annelies Vermeir, PR-verantwoordelijke Faculteit Ingenieurswetenschappen
(Tel. 09 264 37 95; Annelies.Vermeir@UGent.be).
4.5. ZEEZOOGDIERENNIEUWS
Nooit eerder zijn zoveel dode bruinvissen aangetroffen op onze stranden. Dit
blijkt uit tellingen uitgevoerd en gecoördineerd aan de Belgische kust door de
Beheerseenheid Mathematisch Model Noordzee (http://www.mumm.ac.be/NL/Management/Nature/search_strandings.php).
In de afgelopen negen maand waren het er niet minder dan 66! Ter vergelijking:
tussen 1990 en 1996 werden jaarlijks slechts 3-6 gestrande bruinvissen
gerapporteerd, tussen 1997 en 2004 jaarlijks 8-37. De oorzaak van dit stijgende
aantal strandingen ligt voor een belangrijk deel bij het toegenomen aantal
waarnemingen van levende exemplaren voor de kust, in combinatie met de risico’s
die deze dieren lopen op verdrinking in allerlei netten. Naar schatting sterven
jaarlijks zo’n 7000 bruinvissen in visnetten in de ganse Noordzee. Om hier iets
aan te doen is sinds 1 juni 2005 het gebruik van ‘pingers’ (akoestische
afschrikmiddelen) op stilstaande netten in de Noordzee verplicht. Dat het aantal
waarnemingen van zeezoogdieren, en meer in het bijzonder van bruinvissen, sterk
is toegenomen in onze contreien blijkt ook uit de resultaten van het project
Rugvin in Nederland. Tussen januari en juni 2005 telden waarnemers aan boord
van ferries tussen Hoek van Holland en Harwich niet minder dan 153 bruinvissen
en 77 witsnuitdolfijnen (bron: EUCC Coastal News).
4.6. DOCTORAATSVERDEDIGINGEN e.a.
* Nancy Fockedey mocht
op 19 september 2005 met succes haar doctoraat m.b.t. het ‘Dieet
en de groei van Neomysis integer’ verdedigen aan de Universiteit
Gent. Promotor was prof. Dr. Magda Vincx, copromotor dr. Jan Mees. Proficiat,
Nancy!
* Eric Struyf komt
pas op 13 oktober 2005 aan de beurt met zijn proefschrift getiteld: ‘The role of freshwater marshes in estuarine silica
cycling (Scheldt Estuary)’. De voorstelling gaat van start om 15u in
de promotiezaal van gebouw Q in de campus Drie Eiken van de Universiteit
Antwerpen.
We zouden het erg op prijs stellen als ook
andere onderzoekers die de datum van hun verdediging reeds kennen, of na de
verdediging het resultaat hiervan willen kenbaar maken, dit zouden laten weten
aan jan.seys@vliz.be voor opname in het VLIZINE.
5. VRAAGBAAK DE ‘ZEELOODS’
* Het Koninklijk Belgisch Instituut voor
Natuurwetenschappen (BMM/KBIN) bereidt een overzicht
voor van de strandingen en
waarnemingen van walvisachtigen (walvissen, dolfijnen en
bruinvissen) in België. Uw
waarnemingen van deze diersoorten in België zijn welkom bij het KBIN. Ook
historische documenten (bv. oude foto's van gestrande walvisachtigen) zijn
nuttige informatie en zullen in dank aanvaard worden. U kunt de relevante
personen bij BMM bereiken op mailto:dolphin@mumm.ac.be.
Via deze rubriek kan iedereen oproepen lanceren voor
samenwerking, gezamenlijk gebruik van materiaal, vraag naar levende en andere
monsters, enz. De informatie dient gestuurd te worden naar Jan Seys (jan.seys@vliz.be). We nemen het bericht op
in de vraagbaak van één van de volgende VLIZINES.
DISCLAIMER
VLIZINE heeft als doel informatie te verstrekken. Eventuele standpunten zijn
die van de auteurs en stemmen niet noodzakelijk overeen met die van het VLIZ. Het
VLIZ is niet verantwoordelijk voor enige schade opgelopen ten gevolge van
foutieve of verkeerd geïnterpreteerde informatie in dit e-zine, noch voor de
inhoud van websites waarnaar verwezen wordt.
Uw adres opgenomen in onze e-zine rondzendlijst wordt niet aan derden
doorgegeven zonder uw toestemming en wordt niet gebruikt voor commerciële
doeleinden.
COPYRIGHT
Copyright © 2005 Vlaams Instituut voor de Zee. Delen uit dit e-zine mogen in
andere publicaties worden overgenomen, maar uitsluitend met bronvermelding.
Deze publicatie mag wel in haar geheel ter kennismaking worden doorgestuurd
naar derden.
LID WORDEN
VAN HET VLIZ KAN
Meer info vindt u op onze website.
WEBSITE
http://www.vliz.be
VLIZ
Vlaams Instituut voor de Zee vzw
Flanders Marine Institute
Wandelaarkaai 7 - B-8400 Oostende, Belgium
Tel. +32/(0)59 34 21 30
Fax +32/(0)59 34 21 31
http://www.vliz.be