|
|
VLIZINE |
Het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) wil via dit e-zine
maandelijks informeren over de eigen activiteiten en die van onderzoeks- en
beleidsgroepen in Vlaanderen actief in de mariene en kustgebonden
wetenschappen. Alle nuttige informatie van uw kant (zoals vacatures, nieuwe
projecten, vraag voor samenwerking, interessante symposia, etc.) wordt graag
ingewacht om in het eerstvolgende VLIZINE te worden opgenomen. Dit bericht
bereikt u via de VLIZINE rondzendlijst. Om u uit te schrijven, stuur een e-mail
naar info@vliz.be met in de subjectline:
‘unsubscribe VLIZINE’. Inschrijven op dezelfde manier met vermelding:
‘subscribe VLIZINE’. Archieven van dit e-zine zijn raadpleegbaar via deze link.
INHOUD
1. Kalender
1.1.Jongerencontactdag
Mariene Wetenschappen op 31 maart 2006
1.2. Klimaatsverandering bepaalt programma
Wintersymposium NecoV
1.3.
‘Vlaanderen, maritieme kennisregio’: boeiende studiedag
op 24 maart
1.4.
Gent week lang toneel voor uitwisseling ervaringen geïntegreerd
kustbeheer in Europees perspectief
1.5.
Infomoment ‘de Noordzee: zon, zee en zorgen’ in Biekorf
Brugge
1.6.
Paasvakantie start met afvalopruiming Vlaamse stranden
1.7.
Twee vormingen ‘zeeanimator’ vanaf maart 2006
1.8. Themadag
over natuurbeheer in onze kustprovincie
2. Publicaties
2.1. Het Kustkompas: nieuwe publicatie met indicatoren
Vlaamse kust
2.2. Draaiboek voor het opruimen van olie op stranden aan de pers
voorgesteld
2.3. Website over Groenboek Europees Maritiem Beleid
2.4. Natuureducatie in Zeeland: de site ‘Natuur Avontuur’
3. Vacatures/beurzen/fondsen
3.1. Positie vacant voor directeur EurOcean
3.2. Schotse associatie Zeewetenschappen zoekt 24 stafleden
3.3. Twee
UNESCO-functies met tsunami-gehalte
3.4. EuroMARC
programma lanceert oproep voor onderzoeksvoorstellen ‘met diepgang’
3.5. Masters
in de ecologie en evolutie van ongewervelde mariene eilandorganismen
4. Varia
4.1. Wetenschappelijke discussie over vraag
of Europa ijstijd tegemoet gaat of opwarmt
4.2.
Ondertekening
Scheldeverdagen nieuwe stap in samenwerking Vlaanderen-Nederland
4.3.
Meer dan 600
zee- en kustvogels opgevangen te Oostende in 2005
4.4.
Zeezoogdierennieuws
4.5. Doctoraatsverdedigingen
e.a.
5. Vraagbaak de ‘Zeeloods’
1.1. JONGERENCONTACTDAG MARIENE WETENSCHAPPEN OP 31
MAART 2006
De
zesde editie van de ‘VLIZ Jongerencontactdag Mariene Wetenschappen’ vindt dit
jaar plaats op vrijdag 31 maart. Op dit forum voor zee- en kustwetenschappers
mogen we jaarlijks 100-200 voornamelijk ‘jonge’ (pre-doctoraat) vorsers
begroeten uit onze Noordzeeregio. Ook deze keer willen we een breed spectrum
aan zee- en kustwetenschappen in de kijker plaatsen en jongeren de kans bieden
elkaar te leren kennen en bij te leren in een informele, interdisciplinaire
‘zeesfeer’. We gaan verder op het bewandelde pad met een ochtendprogramma vol
boeiende verhalen en een interactieve namiddagsessie (datademonstraties,
postercompetitie), gevolgd door de voorstelling van de laureaten van de
‘Aanmoedigingsprijzen Mariene Wetenschappen 2005’ en de ‘North Sea Award 2005’.
Nieuw is de organisatie van een fotowedstrijd. Deze wedstrijd, met als thema
‘De Noordzee’, staat open voor alle deelnemers aan de Jongerencontactdag.
Verdere info en inschrijvingsformulier zijn te vinden via http://www.vliz.be/docs/Events/JCD/JCD2006_NL.htm
1.2. KLIMAATSVERANDERING
BEPAALT PROGRAMMA WINTERSYMPOSIUM NECOV
De
Nederlands-Vlaamse Vereniging voor Ecologie (NecoV) heeft als thema voor haar
wintersymposium de klimaatsverandering gekozen. Onder de titel
‘Klimaatsverandering en Ecologie: heet hangijzer of storm in een glas water?’
organiseert NecoV op 15-16 februari een tweedaagse happening aan het Museum
voor Natuurwetenschappen (Brussel). Naast thema’s die ingaan op de problematiek
van klimaatswijziging in het algemeen, komen ook specifiek kustgebonden
onderwerpen aan bod zoals ‘Antarctische kustmeren: archieven voor
klimaatverandering’, ‘Klimaatsveranderingen, biologische invasies en
natuurbeheer op de eilanden in de zuidelijke oceaan’, ‘Effect van
ijzerbemesting van oceanen op algenbloei en CO2 vermindering in de
atmosfeer’ en ‘Vooruitzichten van het nonnetje in een veranderend klimaat’ aan
bod. Het volledige programma is na te lezen op de site van NecoV: http://www.necov.org.
1.3.
‘VLAANDEREN, MARITIEME KENNISREGIO’: BOEIENDE STUDIEDAG OP
24 MAART
Onder
het motto 'Vlaanderen, maritieme kennisregio', organiseren de Vlaamse partners
binnen het MAREDFlow project (http://www.amrie.org/maredflow/index.htm)
op vrijdag 24 maart 2006 een studiedag in het IOC Project Office for IODE
(UNESCO) te Oostende. Met dit initiatief willen de organisatoren de maritieme
regionale kennisontwikkeling en netwerking tussen bedrijven en onderzoekers
promoten en de Vlaamse maritieme innovatieve expertise in de kijker stellen. De
dag is opgebouwd rond negen voordrachten van prominente sprekers uit domeinen
als offshore windenergie,
digital mapping, baggertechnieken, maritieme meteorologie, nieuwe technieken
voor een veiliger Noordzee en logistic supply chain management. Nadien volgt
een debat. Een
niet te missen kennisforum voor bedrijven, onderzoekers en ambtenaren uit het
maritieme veld! Het volledige programma is te consulteren
via http://www.vliz.be/Nl/MaredFlow_folder.pdf.
Inschrijven kan ook online via het inschrijvingsformulier op http://www.vliz.be/Nl/MaredFlow_form.rtf.
1.4.
GENT WEEK LANG TONEEL VOOR UITWISSELING ERVARINGEN GEÏNTEGREERD
KUSTBEHEER IN EUROPEES PERSPECTIEF
Het Maritiem Instituut (www.maritieminstituut.be) van de
Universiteit Gent is de Belgische partner van het Interreg-project COREPOINT. Dit
Interregproject wil een brug slaan tussen wetenschap en beleid inzake
geïntegreerd kustzonebeheer. In de week van 20 februari 2006 komen de
internationale partners van dit project (zie http://corepoint.ucc.ie)
naar Oostende voor een intern overleg. Aansluitend op dit intern overleg
organiseert het Maritiem Instituut van 22 tot 24 februari 2006 te Oostende een
extra programma dat internationale partners toelaat contacten te leggen met
Vlaamse/Belgische actoren betrokken bij geïntegreerd kustzonebeheer. Om de
kennis- en ervaringsuitwisseling tussen diverse actoren (overheid, middenveld,
markt en wetenschap) te stimuleren, voorziet het programma in een mix van
terreinbezoeken, presentaties en discussiemomenten. Het volledige programma
vindt u hier.
Deelname is gratis, maar vergt wegens het beperkt aantal plaatsen wel een
snelle respons via mail naar dino.dewaen@ugent.be.
1.5. INFOMOMENT ‘DE NOORDZEE: ZON, ZEE EN ZORGEN’ IN BIEKORF BRUGGE
Voortbouwend op de campagne ‘de
Noordzee, onze elfde provincie’, organiseert Natuurpunt Brugge op 7 maart om
19.30 uur in de Brugse Biekorf een infomoment. De vereniging wil aan de
hand van een reeks voordrachten de ogen richten op de waardevolle
Noordzeenatuur en hoe die te rijmen met het veelzijdige gebruik van de zee.
Tevens wil ze het 10-puntenprogramma van de kustwerkgroep van Natuurpunt onder
de aandacht brengen. Deze tien grote ‘uitdagingen’ voor het kust- en zeebeheer
in ons land komen uitgebreid aan bod op 24 februari 2006 tijdens een
voorstelling in het Staf Versluys-centrum te Bredene. Meer info: http://www.natuurpunt.be/kustwerkgroep.
1.6. PAASVAKANTIE START MET AFVALOPRUIMING VLAAMSE
STRANDEN
Van wandelaar tot
kastelenbouwer, van vogelkijkers tot joggers: iedereen wil graag een proper en
natuurlijk strand. Een strand zónder plastic, blikjes, vaten, piepschuim,
karton of visnetten maar mét schelpen, zeewier, dode kwallen, skeletten van
zee-egels en wie weet zelfs een haaientand. Daarom organiseert het
Coördinatiepunt Duurzaam Kustbeheer, samen met heel wat partners, op 1 april
2006 (vanaf 13.30 uur) de ‘lenteprikkel’. De lenteprikkel is overigens
veel meer dan een opruimactie op de stranden van alle Vlaamse kustgemeenten. Er
vinden tal van randactiviteiten plaats, zoals een gloednieuw educatief spel
voor groot en klein over de zee en de rijkdom van het strand. Ook is er in elke
kustgemeente een natuurgids aanwezig die uitleg geeft over alle gevonden
schatten op het strand. Met deze actie willen de
organisatoren jongeren, voorbijgangers en overheden sensibiliseren over de
plaats die natuurlijke aanspoelsels op het strand verdienen en hen het nut doen
inzien voor de duinvorming en de kustverdediging. De lenteprikkel werd dit jaar
overigens geselecteerd als één van de honderd items voor de mobiele talkshow
van de tv-zender ‘Eén’: “SAM” (http://www.sam.be,
met steun van de Koning Boudewijnstichting). Dit initiatief bekroont acties die
de leefwereld prettiger maken. Meer informatie bij Hannelore Maelfait (Tel.:
+32/(0)59 34 21 47).
1.7. TWEE VORMINGEN ‘ZEEANIMATOR’
VANAF MAART 2006
De tiende editie van de Week van de Zee loopt
van 28 april tot 14 mei 2006, met als thema ‘De zee smaakt naar meer’ (http://www.weekvandezee.be). Naar
aanleiding hiervan werden diverse veldwerkpakketten ontwikkeld om met kinderen
uit het basisonderwijs natuur en milieu aan zee te ontdekken. In de cursus
‘Zeeanimator’ leer je drie van deze pakketten onder de knie krijgen. In het
voorjaar organiseert het Steunpunt Natuur- en Milieueducatie Kust van de
provincie West-Vlaanderen twee vormingen voor ‘Zeeanimator’. De eerste reeks
vindt plaats in het Vlaams Bezoekers- en Natuureducatie Centrum ‘De Nachtegaal’
(De Panne) op zeven dinsdagnamiddagen (7, 14 en 21 maart, 18 en 25 april, 2 en
9 mei 2006) telkens van 13.30 tot 16.30 uur. De tweede sessie wordt
ingericht in het zeeklassencentrum Horizon te Bredene op zeven
zaterdagvoormiddagen (11, 18 en 25 maart, 1, 22 en 29 april en 13 mei 2006)
telkens van 9.00 tot 12.00 uur.
De deelname bedraagt 20 EUR per persoon voor een volledige reeks.
Inschrijven kan nog tot 2 maart 2006.
1.8. THEMADAG OVER NATUURBEHEER IN
ONZE KUSTPROVINCIE
‘Bodem en water
in West-Vlaamse natuurgebieden’ is de titel voor de jaarlijkse West-Vlaamse
Studiedag Natuurbeheer (http://www.kulak.ac.be/natuurbeheerdag/).
Deze studiedag, die op zaterdag 4 maart 2006 plaatsvindt aan de KU Leuven
campus Kortrijk, is een
organisatie van de KULAK, Natuurpunt en het provinciebestuur West-Vlaanderen
m.m.v. AMINAL afdeling Natuur, Universiteit Gent, Instituut voor Natuurbehoud
en Instituut voor Bosbouw en Wildbeheer. Vorig jaar lokte het evenement meer
dan 200 geïnteresseerden en ook dit jaar belooft het een leerrijk programma te
zullen worden. Met voordrachten als: ‘Herstel
van zilte en natte graslanden in de Uitkerkse Polders’ en ‘Onder de natte
pannen: grondwater in de kustduinen’, komt
ook het specifieke kustbiotoop aan zijn trekken. Alle verdere praktische
informatie is te vinden op de site.
2.1. HET KUSTKOMPAS: NIEUWE
PUBLICATIE MET INDICATOREN VLAAMSE KUST
Het ‘Kustkompas’ is
een boeiende, nieuwe publicatie van het Coördinatiepunt Duurzaam Kustbeheer,
ontwikkeld i.s.m. een 50 tal wetenschappers. Het bespreekt de 21
kustindicatoren die werden geselecteerd als graadmeters voor de duurzaamheid
van het beheer in onze kuststreek. Het ‘Kustkompas’ vormt een handig overzicht
waarbij in één oogopslag de trends van de voorbije jaren kunnen waargenomen
worden. Op 1 maart 2006 vindt de voorstelling van dit nieuwe werk plaats. Deze
voorstelling wordt gekoppeld aan een politiek debat rond actuele kustthema’s en
indicatoren, die ook aan bod komen in het ‘Kustkompas’. Voor het volledige
programma en een inschrijvingskaart, zie http://www.kustbeheer.be onder ‘Activiteiten’. Inschrijven voor
de voorstelling van het kustkompas kan bij sylvia.theunynck@kustbeheer.be. Het
kustkompas is na 1 maart te verkrijgen bij het Coördinatiepunt Duurzaam
Kustbeheer. Ook met vragen over de indicatoren (http://www.kustbeheer.be/indicatoren) kun je terecht op
het telefoonnummer +32/(0)59 34 21 47 (Hannelore Maelfait).
2.2.
DRAAIBOEK VOOR HET OPRUIMEN VAN OLIE OP STRANDEN AAN DE PERS
VOORGESTELD
Na een draaiboek voor de opvang van met olie besmeurde vogels na scheepsrampen
(14 juli 2005), is er nu ook een draaiboek voor het opruimen van olie op
Vlaamse stranden. Beide initiatieven kwamen er naar aanleiding van de ramp met
de Tricolor in december 2002. Toen
bleek nog maar eens hoe belangrijk het is om klare afspraken te maken
bij het coördineren van de bestrijding van een dergelijke grote olieramp en
hoeveel – kostbare – tijd hiermee kan worden gewonnen. Het document ‘Propere
stranden: draaiboek voor het opruimen van stranden die via de zee worden
vervuild’ wil alvast invulling geven aan die nood en werd op 25 januari 2006
door minister voor de Noordzee, Renaat Landuyt, aan de pers voorgesteld. De
minister benadrukte dat dit draaiboek er niet alleen voor zorgt dat het
opruimen van de vervuiling op het strand voor de kustgemeenten een stuk vlotter
kan verlopen, het zal de operatie voor hen ook een stuk goedkoper maken. Op de
persvoorstelling, georganiseerd bij de Civiele Bescherming te Jabbeke, volgde
nog een demonstratie van het nieuw aangekochte oliebestrijdingsmateriaal. Het persbericht, evenals het draaiboek,
zijn downloadbaar van de website: http://www.ministerlanduyt.be/nl/noordzee.php.
2.3. WEBSITE
OVER GROENBOEK EUROPEES MARITIEM BELEID
Nog dit jaar verschijnt een Groenboek Europees Maritiem Beleid, waarin een
integrale visie op het beheer en beleid van de Europese zeeën en kustwateren
zal worden voorgesteld. Met dit groenboek wil de Commissie een holistische
visie ontwikkelen voor de verschillende gebruikersfuncties (bv. visserij,
scheepvaart, toerisme, recreatie, energiewinning), voor waarden als
waterkwaliteit, natuur en biodiversiteit en voor aspecten als werkgelegenheid,
beheer en kennis. Het Groenboek Europees Maritiem Beleid zou zowat de
uittekening moeten worden van de gezochte balans tussen de groei van de
Europese economie en het duurzaam gebruik van de zee. Er wordt dan ook veel van
verwacht. Toch zal het groenboek in eerste instantie het karakter hebben van
een ‘verkennend’ document. Ze zal suggesties bevatten voor verbetering van
beleid en beheer door een Europese of regionale grensoverschrijdende aanpak, en
aldus de aanzet vormen voor een formeel consultatieproces. Uit dit proces
brengt de Commissie vervolgens mogelijk een Witboek uit met concrete
voorstellen voor maatregelen en acties. Een speciale website (http://europa.eu.int/comm/fisheries/maritime/index_en.htm)
geeft alvast informatie over het voorbereidingsproces. Bron: Nieuwsbrief Integraal
Beheer Noordzee, december 2005, nr. 2.
2.4.
NATUUREDUCATIE IN ZEELAND: DE SITE ‘NATUUR AVONTUUR’
Aan de
Belgische kust is er een stevig aanbod aan natuureducatieve activiteiten, ontwikkeld
door tal van instanties en individuen. Minder bekend hier te lande is dat er
ook in Zeeland gelijkaardige initiatieven bestaan die de Zeeuwse kust en zee in
de kijker plaatsen bij de schoolgaande jeugd, jeugdverenigingen en andere
geïnteresseerden. Eén daarvan wordt ontsloten via de website http://www.natuuravontuur.com en ontspruit uit de fantasieën, kennis en
begeestering van Theodoor Braaksma, een in Vlaardingen geboren telg uit een
zeemansgeslacht, die nu woonachtig is te Middelburg. De man heeft een pakket
aan zee(uwse) activiteiten samengesteld, gaande van zeelessen, strandtochten en
strandjutsessies, tot theateracts (historische optredens, ‘De Scheldeman’) en
zeehondentochten. Op de site kun je nader kennis maken met dit aanbod aan
activiteiten, maar ook fotosessies en recensies raadplegen.
3.1. POSITIE VACANT VOOR DIRECTEUR
EUROCEAN
EurOcean, het Europees Centrum voor
Informatie over Mariene Wetenschappen en Technologie, zoekt voor snelle indiensttreding een
directeur. EurOcean is een niet-gouvernementele koepel van zeven Europese,
mariene onderzoeksinstellingen, opgericht in september 2001 (http://www.eurocean.org). De kandidaat die aanspraak wil maken op deze
voltijdse betrekking met vestiging in Lissabon, dient bewezen ervaring te
hebben in zeewetenschappen en –technologie, en in elektronisch informatie- en
communicatiebeheer, de Engelse taal machtig te zijn en bereid om regelmatig binnen Europa te
reizen. Sollicitatiebrieven met cv en de coördinaten van twee referees, dienen
uiterlijk op 24 februari ontvangen te worden door prof. Mario Ruivo, voorzitter
van EurOcean. Meer info op de EurOcean-site. Meer internationale jobs o.a. op http://www.marbef.org/.
3.2. SCHOTSE ASSOCIATIE ZEEWETENSCHAPPEN ZOEKT 24 STAFLEDEN
De ‘Scottish Association for Marine Science’ (SAMS: http://www.sams.ac.uk) werd opgericht in 1884 en is daarmee één van de
oudste oceanografische organisaties. Sinds eind de jaren ’60 is SAMS gevestigd
op het schiereiland Dunstaffnage, nabij het Schotse Oban. Dankzij een
financiële injectie van meer dan 5 miljoen pond kan SAMS overgaan tot de
aanwerving op korte termijn van 10 academici en 14 ondersteunende
personeelsleden. In een eerste ronde worden de academici geselecteerd. Uiterste
datum voor sollicitatie is vrijdag 10 maart 2006. Op de website http://www.sams.ac.uk vind je alle verdere informatie.
3.3. TWEE UNESCO-FUNCTIES MET TSUNAMI-GEHALTE
Na de tsunami van 26 december 2004 werd in een hogere
versnelling geschakeld voor wat betreft het uitbouwen van
vroegwaarschuwingssystemen voor tsunami’s en andere zeegerelateerde catastrofes
in andere regio’s dan de Stille Oceaan. De Intergovernmental Oceanographic
Commission (IOC) van UNESCO speelt hierin een internationale sleutelrol. In dit
verband werft UNESCO nu twee nieuwe krachten aan om resp. vanuit het
hoofdkantoor te Parijs de tsunami-coördinatieëenheid te runnen, en om vanuit
het Australische Perth het secretariaat van de ‘Intergovernmental Coordination
Group for the Indian Ocean Tsunami Warning and Mitigation System’ (ICG/IOTWS)
waar te nemen. Beide jobs moeten de slagkracht van IOC vergroten in het
uitbouwen van een Tsunami Warning & Mitigation System in de Indische Oceaan
en andere risicovolle regio’s. Het volledige bericht is terug te vinden op http://ioc.unesco.org/, onder het nieuwsitem ’31 January 2006: Two
positions are opened to recruitment at IOC’.
3.4. EUROMARC PROGRAMMA LANCEERT OPROEP VOOR
ONDERZOEKSVOORSTELLEN ‘MET DIEPGANG’
Het EuroMARC programma ‘Challenges of Marine Coring Research’
– onderdeel van het EUROCORES schema van de European Science Foundation (ESF) –
heeft tot doel het nemen en bestuderen van mariene bodemkernen te ondersteunen
en toegevoegde waarde te creëren bij reeds gevestigde financieringsorganen en
onderzoeksgemeenschappen. Europese inbreng in deze wetenschapstak heeft zich de
afgelopen 25 jaar toegespitst op programma’s als ‘International Marine Global
Change Study’ (IMAGES) en het ‘Ocean Drilling Programme’ (ODP). Mede door dit
onderzoek konden wetenschappelijke doorbraken worden gerealiseerd o.a. in de
studie van de platentektoniek, de ontdekking van gashydraten en het voorkomen
van belangrijke microbiële gemeenschappen. Via de ESF wil Europa nu dus zijn
vooraanstaande rol in ‘marine coring’ consolideren en waar mogelijk versterken.
Hiertoe lanceert de ESF een oproep voor onderzoeksprojecten binnen EuroMARC,
die gebruik maken van bodemkernen
en aansluiten bij onderwerpen als ‘Ocean climate dynamics’, ‘Control of climate
and ocean circulation in Arctic and Antarctic Oceans’, ‘Ocean biogeochemistry
and the carbon cycle’, de ‘Deep biosphere’, ‘Gas hydrates’, e.a.. Zogenaamde
‘outline proposals’ worden ingewacht voor 12 maart 2006; succesvolle indieners
worden vervolgens gevraagd een uitgewerkte proposal klaar te stomen tegen 25
juni 2006. Voor meer info, zie: http://www.esf.org/euromarc.
3.5. MASTERS IN DE ECOLOGIE EN EVOLUTIE VAN ONGEWERVELDE MARIENE
EILANDORGANISMEN
Dit korte bericht is afkomstig van het Departement
Biologie van de Universiteit van de Azoren. Dit departement richt deze zomer
een MSc-opleiding in over ‘Island Ecology and Evolution: Marine Invertebrates’.
Deze intensieve lessenreeks met bijhorend veldwerk vindt plaats in Ponta
Delgada, de hoofdstad van het eiland Sao Miguel op de Azoren, en dit gedurende
acht weken in juni-juli 2006. Alle verdere informatie is raadpleegbaar op http://www.meie.uac.pt.
4.1.
WETENSCHAPPELIJKE DISCUSSIE OVER VRAAG OF EUROPA IJSTIJD
TEGEMOET GAAT OF OPWARMT
Het klinkt raar. Terwijl de aarde geleidelijk aan blijkt op te warmen, is het
niet uitgesloten dat West-Europa – temidden een warmer wordende wereld – juist
opmerkelijk koudere tijden tegemoet gaat! De oorzaak dient gezocht te worden in
het mogelijk stilvallen van de Golfstroom, een zeestroming die al sinds jaar en
dag onze contreien verwent met haar milderende invloed. Die mogelijkheid is
overigens niet zomaar uit de lucht gegrepen. Het is al langer bekend dat de
grote zeestromingen gestuurd worden door het klimaat en op hun beurt ook het
klimaat mee bepalen. De ‘global conveyor belt’, zoals dit werelddekkend systeem
van zeestromingen in de vakterminologie wordt genoemd, transporteert immers
warm oppervlakkig zeewater vanaf de tropen richting polen, waar het door
afkoeling en t.g.v. het hoge zoutgehalte zinkt en onderzees terugstroomt naar
de evenaar. Dit systeem kan echter volledig stilvallen wanneer het poolwater –
door opwarming en dus afsmelting van landijs – té sterk verzoet. In volume 439
(19 januari 2006) van het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift Nature
verscheen vorige maand het artikel ‘A Sea Change’. Hierin wordt uit de doeken
gedaan hoever de huidige kennis staat en wat de kansen zijn dat de ‘global conveyor
belt’ op korte termijn op de rem gaat staan. De ultieme vraag blijkt te zijn
wanneer de kritische grens in opwarming/verzoeting bereikt wordt, die
aanleiding geeft tot het stilvallen van de wereldwijde thermohaliene
circulatie. Het volledige artikel is raadpleegbaar in de VLIZ bibliotheek (jan.haspeslagh@vliz.be).
4.2. ONDERTEKENING
SCHELDEVERDRAGEN NIEUWE STAP IN SAMENWERKING VLAANDEREN-NEDERLAND
Reeds op 21 december 2005 vond in Middelburg de plechtige ondertekening
plaats van vier verdragen over de Schelde tussen Nederland en Vlaanderen. Met
het eerste verdrag worden de besluiten uit de Ontwikkelingsschets 2010 die
gemeenschappelijke verplichtingen inhouden (zoals verruiming vaargeul, natuurprojecten,
bestuurlijke en fysische monitoring), internationaal juridisch vastgelegd. Het
tweede verdrag handelt over samenwerking t.a.v. beleid/beheer in het
Schelde-estuarium met een brede bestuurlijke en maatschappelijke verankering.
En de twee overige verdragen betreffen het gemeenschappelijk nautisch beheer.
Op 30 januari ondertekenden de Nederlandse rijksoverheid en de Provincie
Zeeland ook reeds de bestuursovereenkomst voor het natuurpakket Westerschelde.
Op die manier komt de uitvoering van natuurcompensatiemaatregelen voor de
verruiming van de Westerschelde weer een stapje dichter. Bron: ProSes2010
Nieuwsbrief.
4.3. MEER DAN 600 ZEE- EN KUSTVOGELS
OPGEVANGEN TE OOSTENDE IN 2005
De januari-nieuwsbrief van het Opvangcentrum voor Vogels en Wilde Dieren te
Oostende gaf zonet melding van het totaal aantal voor verzorging
binnengebrachte dieren in 2005. En wat blijkt? Niet minder dan 1943 dieren, of
20% meer dan vorig jaar, werden opgenomen voor verzorging. Het gros hiervan
(1521 ex) betreft vogels, met binnen deze groep een leeuwenaandeel zee- en
kustvogels (611 ex). Vooral alkachtigen (299 ex) en meeuwen (238 ex) waren
‘gewillige slachtoffers’. Deze eerste – met als belangrijkste soorten de
zeekoet en de alk – bleken vooral door olie getroffen (219 ex. of 73%). Een
tweede interessante conclusie is dat 109 zeekoeten of alken – ca. één derde van het totaal aantal
alkachtigen – na verzorging weer konden worden vrijgelaten (99 ex) of nog
levend in het opvangcentrum (10 ex) vertoeven. Meer info: voc.oostende@vogelbescherming.be;
Tel.: 059/80 67 66.
4.4.
ZEEZOOGDIERENNIEUWS
Traditiegetrouw brengen we hier een
compilatie van enkele interessante zeezoogdierwaarnemingen van de afgelopen
maanden. We geven ook nog graag mee dat op 10 maart 2006 een voordracht wordt
georganiseerd te Antwerpen over ‘Zeezoogdieren in de Schelde: een historisch
overzicht’ (http://www.scheldeschorren.be/content/aktueel.php).
De bruinvissen zijn weer aan hun jaarlijkse
opmars begonnen in Belgische en Nederlandse kustwateren. Zo konden de
vogeltellers van het Instituut voor Natuur en Bos Onderzoek (INBO) op
nauwelijks drie dagen tijd (23-25 januari 2006) 77 exemplaren vaststellen voor
onze kust. En op 26 januari maakte de zeezoogdierendatabank (http://www.mumm.ac.be/NL/Management/Nature/search_strandings.php) van BMM melding van twee aangespoelde
bruinvissen op het strand, waarvan één levend. Ook in Nederland zijn intussen
honderden levende bruinvissen waargenomen (http://home.planet.nl/~camphuys/CetaceaSpr2006.html)
en zijn de eerste 22 strandingen van dode of verzwakte bruinvissen vastgesteld.
4.5.
DOCTORAATSVERDEDIGINGEN e.a.
We zouden het erg op prijs stellen als ook
andere onderzoekers die de datum van hun verdediging reeds kennen, of na de verdediging
het resultaat hiervan willen kenbaar maken, dit zouden laten weten aan jan.seys@vliz.be voor opname in het VLIZINE.
* op donderdag 2 maart 2006
verdedigt Sofie Poelmans haar
proefschrift aan de faculteit Diergeneeskunde van de UGent, getiteld: “Application of GC- and LC-MS in the analysis and
metabolization studies of steroids in livestock and aquatic invertebrates”.
In dit onderzoek speelt de estuariene en ecologisch relevante aasgarnaal Neomysis integer de hoofdrol. De
verdediging vindt plaats om 17.00 uur in het auditorium van de hoogbouw te
Merelbeke.
Via deze rubriek kan iedereen oproepen
lanceren voor samenwerking, gezamenlijk gebruik van materiaal, vraag naar
levende en andere monsters, enz. De informatie dient gestuurd te worden naar
Jan Seys (jan.seys@vliz.be). We nemen het
bericht op in de vraagbaak van één van de volgende VLIZINES.
DISCLAIMER
VLIZINE heeft als doel informatie te verstrekken. Eventuele standpunten zijn
die van de auteurs en stemmen niet noodzakelijk overeen met die van het VLIZ.
Het VLIZ is niet verantwoordelijk voor enige schade opgelopen ten gevolge van
foutieve of verkeerd geïnterpreteerde informatie in dit e-zine, noch voor de
inhoud van websites waarnaar verwezen wordt.
Uw adres opgenomen in onze e-zine rondzendlijst wordt niet aan derden
doorgegeven zonder uw toestemming en wordt niet gebruikt voor commerciële
doeleinden.
COPYRIGHT
Copyright © 2006 Vlaams Instituut voor de Zee. Delen uit dit e-zine mogen in
andere publicaties worden overgenomen, maar uitsluitend met bronvermelding.
Deze publicatie mag wel in haar geheel ter kennismaking worden doorgestuurd
naar derden.
LID WORDEN
VAN HET VLIZ KAN
Meer info vindt u op onze website.
WEBSITE
http://www.vliz.be
VLIZ
Vlaams Instituut voor de Zee vzw
Flanders Marine Institute
Wandelaarkaai 7 - B-8400 Oostende, Belgium
Tel. +32/(0)59 34 21 30
Fax +32/(0)59 34 21 31
http://www.vliz.be