Vlaams Instituut voor de Zee

platform voor marien onderzoek

In:

VLIZ-nieuws

 
Project 'De Zee van Toen' zoekt gewezen vissers voor vastleggen mondelinge geschiedenis
Toegevoegd op 2007-02-21

Hoe zag de zee er vroeger uit? Het antwoord is ontnuchterend: we weten het niet. Voldoende reden om te proberen de kennis die er bestaat over de periode 1930-1980 te recupereren bij deze mensen die het meest met de zee in contact kwamen: de bejaarde kustbewoners, maar vooral gewezen zeegaande vissers. Kent u mensen die willen meewerken aan dit project?

Hoe zag de zee er vroeger uit? Een simpele vraag, maar geen voor de hand liggend antwoord. Meer vis? Meer garnaal? Meer zeehonden? Meer zeevogels? Minder vervuiling? Alles was toch beter vroeger? Het antwoord is ontnuchterend: we weten het niet. Hoe verder we in de tijd teruggaan, hoe minder we blijken te weten. Gericht onderzoek was er in de eerste helft van de 20ste eeuw zeer weinig. Zowel WOI als WOII verhinderden dit of verstoorden dit grondig. Het hedendaagse onderzoek, langzaam gestart in 1970, nam pas een hogere vlucht sinds 1980. Oude aanvoerstatistieken van de visserij ontbreken of vertonen hiaten omtrent soortensamenstelling en herkomst.
Foto: Visserskaai Oostende - 1928 (Archief HBVL)

Voldoende reden om te proberen de kennis die er bestaat over de periode 1930-1980 te recupereren. Deze kennis is vooral te vinden bij hen die het meest met de zee in contact kwamen: de bejaarde kustbewoners, in het bijzonder de gewezen zeegaande vissers. Zij beschikken immers over een bijzonder grote zeekennis. Ze zijn zowat de enigen die op zee aanwezig zijn én er een activiteit ontplooien die alles te maken heeft met de natuur. Ze behoren tot de zeer selecte club van mensen die weten waar bepaalde vissoorten en schaaldieren in zee voorkomen of voorkwamen. Ze kennen als geen ander het vroegere onderwaterlandschap van de zee, met zijn zandbanken, geulen, stenige gronden, visrijke plekken, wrakken enzovoort.

Het project ‘De Zee van Toen’ past volledig in de nieuwe aandacht voor het immateriële erfgoed en wil daar een systematische bijdrage toe leveren. Het volgt de werkwijzen en aanbevelingen die gangbaar zijn bij projecten ‘mondelinge geschiedenis’ . De gesprekken worden gevoerd in het eigen dialect van de zegsman. Ook dat is immaterieel erfgoed. Om de diverse ingewonnen informatie en ervaringen zo goed mogelijk te ontsluiten, komen er aan het eind twee publicaties. De eerste focust op de historische ecologie. In de tweede laat natuur- en milieueducatie haar licht schijnen over ‘de Zee van Toen’.

Het project gaat uit van de bevraging van oude vissers volgens de vandaag gehanteerde normen van de 'mondelinge geschiedenis’. Om het beeld te vervolledigen kunnen wij alle medewerking gebruiken, van de erfgoedsector, historici en heemkundigen, bibliotheken en archieven, natuurorganisaties én klassen van de derde graad van het secundair onderwijs (vakoverschrijdend thema: biologie, aardrijkskunde, geschiedenis, taal..). Om zover terug te kunnen keren in de tijd zoeken wij bejaarde zegsmannen, in de eerste plaats 70- tot 90-jarige oud-vissers. Eventueel kan informatie ‘van horen zeggen’ ook zeer bruikbaar zijn. Misschien kent u boeiende zegspersonen of beschikt u zelf over mondelinge informatie uit tweede hand, of hebt u stukken ter inzage uit minder gekende tijdschriften of (grijze) literatuur, informatieve foto’s of documenten uit de oude doos, ...

Zegsmannen doorgeven? Suggesties? U wilt meewerken? Aarzel niet en neem contact met:

Guido Rappé - Provinciaal Ankerpunt Kust (PAK) - Wandelaarkaai 7 - B-8400 Oostende
Tel: 059 34 01 66 of guido.rappe@west-vlaanderen.be
www.west-vlaanderen.be/dezeevantoen (in voorbereiding)

Meer info?



[Overzicht] [Login]