RV Zeeleeuw | Vlaams Instituut voor de Zee
 

Vlaams Instituut voor de Zee

Platform voor marien onderzoek

RV Zeeleeuw

Het onderzoeksschip Zeeleeuw was operationeel van 2000 tot 2012. De RV Zeeleeuw werd beschikbaar gesteld voor de Vlaamse en de internationale mariene onderzoeksgemeenschap. Het schip was inzetbaar voor staalnames in de Belgische kustwateren en het Schelde estuarium.

Van loodsboot naar onderzoeksschip

De eerste beslissingen met betrekking tot de inzet van een Vlaams vaartuig ter ondersteuning van het zeewetenschappelijk onderzoek dateren van december 1998 toen beslist werd om een loodsboot, gebouwd in 1977, om te bouwen tot een onderzoeksvaartuig. Deze ‘Loodsboot 2’ werd omgedoopt tot ‘Zeeleeuw’. De werken aan het schip startten in februari 2000 en eind december van hetzelfde jaar werd de eerste onderzoeksvaart georganiseerd.

 

Wetenschappelijk onderzoek aan boord van de RV Zeeleeuw

Vloot dab exploiteerde de RV Zeeleeuw, droeg bij aan de operationele kosten en leverde de bemanning. Het VLIZ zorgde voor de coördinatie van het wetenschappelijke programma en beheerde de onderzoeksapparatuur. Jaarlijks werden op deze manier 1470 vaaruren ter beschikking gesteld.

De RV Zeeleeuw werd ingezet ter ondersteuning van wetenschappelijk onderzoek voor onder andere de monitoring van zeevogels en zeezoogdieren, het in kaart brengen van de mariene biodiversiteit rond scheepswrakken en windmolens, het verzamelen van data rond de impact van polluenten op het mariene milieu, maar ook voor langetermijn monitoring die veranderingen in het zeewater opvolgen. Het onderzoeksschip speelde ook een centrale rol in de educatieve projecten 'Planeet Zee' en 'Expeditie Zeeleeuw'.

In de periode van ruim 10 jaar als onderzoeksvaartuig heeft de Zeeleeuw ruim 155 000 km afgelegd in het kader van wetenschappelijk onderzoek. Circa 1100 wetenschappers, technici en duikers verrichtten activiteiten aan boord en nog eens 4500 leerlingen en studenten konden kennismaken met het varende schip en de zeewetenschappen. Daarbovenop volgden zo’n 5500 jongeren tussen 15 en 18 jaar de RV Zeeleeuw via de digitale leerprojecten ‘Expeditie Zeeleeuw’ en ‘Planeet Zee’.

 

Het eind van het hoofdstuk RV Zeeleeuw

Na 35 jaar trouwe dienst, aanvankelijk als loodsboot en daarna als onderzoeksschip, was er nood aan een modern en goed uitgerust onderzoeksschip, met een geringe diepgang en een vlotte toegang tot de ondiepe kustwateren van de zuidelijke bocht van de Noordzee en aanpalende riviermondingen. In mei 2009 gaf de Vlaamse Regering haar goedkeuring aan de ondersteuning voor de totstandkoming van een nieuw onderzoeksschip en de gezamenlijke financiering vanuit het departement EWI en Vloot dab voor de bouw van de RV Simon Stevin. In juli 2010 werd door de Vlaamse Regering de definitieve goedkeuring over de volledige financiering gegeven. Op 13 september 2012 werd de RV Simon Stevin gedoopt en officieel in gebruik genomen.

 

Een derde leven als RV Mtafiti in Kenia

In 2013 werd bekend gemaakt dat de RV Zeeleeuw, na het in de vaart komen van het gloednieuwe vaartuig RV Simon Stevin, niet zou worden verkocht, maar zou geschonken worden aan Kenia. Deze schenking kaderde in de in oktober 2012 afgesloten samenwerkingsovereenkomst tussen het VLIZ en het Keniaanse Zee- en Visserijonderzoeksinstituut (KMFRI). Het schip werd omgedoopt tot RV Mtafiti, wat in de Afrikaanse Swahili-taal ‘Onderzoeker’ betekent. RV Mtafiti werd formeel uitgewuifd op 23 augustus 2013 tijdens een ceremonie op de IDP scheepswerf te Oostende. Op 31 augustus voer het schip in alle rust weg uit zijn vertrouwde thuishaven Oostende naar zijn nieuwe thuishaven Mombasa.

In Kenia zal het onderzoeksschip ingezet worden voor diverse studieopdrachten op de Westelijke Indische Oceaan en daar een belangrijke stimulans betekenen voor het zeeonderzoek. Nooit eerder was er een permanent zeevarend onderzoeksplatform beschikbaar aan de Oost-Afrikaanse kusten, in het uitgestrekte gebied tussen Somalië en Mozambique. Het VLIZ zal in het kader van de samenwerkingsovereenkomst het verdere verloop van de translocatie van het schip coördineren en faciliteren. Hiervoor zal het VLIZ bijstaan in het aanleveren en plaatsen van wetenschappelijke apparatuur aan boord, en het opleiden van IT’ers, wetenschappelijke medewerkers en studenten.

 

Hoofdkenmerken

Lengte
55.60 m
Breedte
9.00 m
Diepgang
3.65 m
Maximum snelheid
14.5 kn
Waterverplaatsing
693 m³
Bouwjaar
1977
Haven
Oostende
Dienst
Onderzoeksschip
 
 

 Fotogalerij RV Zeeleeuw

Jaarverslagen RV Zeeleeuw