Oostende, 21 januari 2009
De Vlaamse zeevisserij is gekenmerkt door verandering. De laatste 150 jaar hebben de vissers zich continu moeten aanpassen aan een veranderende wereld waarbij types vaartuigen, visserijmethodes en visgronden kwamen en weer verdwenen. Vandaag staat de visserij weer eens op een keerpunt. De sterke groei van de Europese vissersvloten gedurende de laatste 50 jaar en het onevenwicht met de visbestanden hebben ervoor gezorgd dat de vloot moest afgebouwd worden. De toenemende zorg voor het milieu leidt ertoe dat bepaalde visserijmethodes een slechte reputatie krijgen en steeds meer onder druk komen te staan. Dure brandstof en materialen verplichten de visser de kostenstructuur van de rederij grondig aan te pakken. Verandering is noodzakelijk en voor wie de juiste keuzes maakt is er ongetwijfeld een mooie toekomst in de visserij.
Een duurzame visserij op lange termijn is het ultieme doel ! In simpele woorden betekent dit dat we de mens van een gezonde en lekkere maaltijd willen voorzien en dit liefst tot het einde der tijden. Hierbij dient de visserij voldoende brood op de plank te brengen bij de visser, moet er gevist worden met zorg voor het milieu en verdient het sociale leven van de visser aandacht. Het visserijbeleid doet grote inspanningen om deze duurzaamheid te bereiken en de laatste jaren ondervindt de visserij in de ganse EU dat het menens is. De tijd dat de visser, eenmaal op zee, een vrij man was is lang voorbij. De visserij bestaat uit KMO’s en vissen is “business”: lage uitbatingskosten, gezonde visbestanden en een gezond marien milieu zijn de voorwaarden om van deze business een succes te maken. Er is geen keuze, wie niet meestapt
in het verhaal van duurzaam vissen zal geconfronteerd worden met steeds striktere beperkingen en een vishandel die bepaalde vis niet meer in de rekken zal leggen.
Duurzaam vissen is echter geen utopie. De visserijmethodes die vandaag onder druk staan kunnen verbeterd worden en het wetenschappelijk instituut van de Vlaamse overheid ILVO speelt hier zijn rol met de ontwikkeling van alternatieve vistuigen. Zo is er de alternatieve boomkor waarbij enkele eenvoudige en goedkope aanpassingen worden gemaakt aan het
vistuig. Wielen zorgen ervoor dat het net vlotter over de bodem glijdt en ontsnappingsvensters in het net laten kleine vis ontsnappen. Bovendien slagen vissers er in om enkel door bewust om te gaan met de motor, de brandstoffactuur sterk te verminderen. Verder zijn de outriggerof twinrigvisserij en flyshooting haalbare alternatieven. Ook om garnaal te vangen wordt gewerkt aan een alternatief. De garnaalpulskor laat door kleine elektrische prikjes de garnaal opspringen zodat die kunnen gevangen worden met een net dat boven en niet op de bodem vist. Minder bodemberoering en minder teruggooi zijn het resultaat. Daarnaast test en demonstreert ILVO een brede variatie aan passief vistuig, in samenwerking met enkele reders in de sector die al vele jaren “passief vissen”. Dit is vistuig dat in zee wordt uitgezet en gebruik maakt van het gedrag van de vis om die te vangen. Deze netten vissen dus zonder brandstof. Er wordt enkel brandstof verbruikt om naar en van de visgrond te varen. Enkele voorbeelden zijn hier het vangen van zeebaars met longlines (een set geaasde haken die op de bodem worden uitgezet) of de hengel, het vangen van tarbot, griet en tong met warrelnetten en het vangen van zeekat met potten (visvallen). Deze visserijmethodes zijn stuk voor stuk goedkoop
in uitbating en hebben een minimale impact op het milieu. Het spreekt voor zich dat een toekomstige vloot niet eenzijdig gericht is op één visserijmethode. Een mix aan vaartuigtypes en visserijmethodes zal nodig zijn om de quota efficiënt op te vissen. Om dit te ondersteunen werkt ILVO aan een lange-termijn visie en –strategie die moet leiden tot een optimale
vlootstructuur.
Van al deze alternatieven is aangetoond dat ze rendabel zijn. Dikwijls bleek dat ze zorgen voor een beter inkomen voor de visser dan de methodes die vandaag worden toegepast in de Vlaamse vissersvloot. Overschakelen naar een andere visserijmethode is echter niet eenvoudig. Vissers die hun ganse leven met de boomkor gevist hebben zullen moeite hebben
met bvb de warrelnetvisserij. Een “leerperiode” met lagere inkomsten zal onvermijdelijk zijn. Daarenboven gaat een reconversie naar een alternatieve visserijmethode meestal gepaard met hoge investeringen. In de huidige omstandigheden is dat voor de meeste vissers onmogelijk. Hier springen de Vlaamse en Europese overheden echter ter hulp met uitgebreide
subsidiemogelijkheden, op voorwaarde dat die gebruikt worden om de duurzaamheid van de visserij te bevorderen.
Ondanks de crisissfeer is ILVO ervan overtuigd dat de zeevisserij een mooie toekomst heeft. Een lagere visserijdruk zal in toenemende mate de druk wegnemen van de visbestanden. Allerhande beleidsmaatregelen zullen de kwaliteit van het mariene milieu verbeteren. Alternatieve visserijmethodes zullen de visser voorzien van een goed inkomen en wij krijgen
een lekkere en gezonde vis op ons bord met de garantie dat onze kinderen en kleinkinderen hetzelfde zullen kunnen doen.
Bijkomende links
Perstekst, uitnodiging en foto's event
Volledige perstekst
Presentatie Hans Polet (ILVO-Visserij)
Uitnodiging persmoment 21 januari 2009 (ILVO-Visserij)
Fotogalerij persmoment 21 januari 2009
