Om de gevolgen van de klimaatsveranderingen een stap vóór te zijn en 170.000 km kust beter te kunnen beschermen, startte Europa in december 2009 een ambitieus wetenschappelijk programma. Het THESEUS-project, goed voor 6,5 miljoen EUR, brengt 31 Europese instituten samen om acht bijzonder kwetsbare gebieden onder de loep te nemen. Het Belgisch-Nederlandse Schelde-estuarium tussen Gent en Vlissingen is daar, als deels dichtbevolkt en geïndustrialiseerde zeetoegang, één van. Van 2 tot 4 juni komen de experten uit gans Europa bijeen in Leuven, gevolgd door een veldbezoek op de Schelde. Ze zijn er alvast van overtuigd dat, door de bevolking degelijk te informeren en de kustbescherming te optimaliseren, de schadelijke gevolgen van een ramp tot minstens een vierde kunnen worden herleid.

De klimaatswijzigingen laten zich al volop voelen, ondermeer in de vorm van grilliger weerpatronen met grotere extremen (hittegolven, ongewoon natte en zachte periodes, verandering in stormintensiteit,...). Wetenschappers gaan ervan uit dat de toekomst meer van dit soort noodweer in aanbieding heeft. Nauwelijks drie maand geleden eiste de storm Xynthia 51 mensenlevens aan de Franse Atlantische kust en recenter beukten zes meter hoge golven op de Côte d’Azur met enorme materiële schade voor de restaurants op de zeedijk. Ook het Belgisch-Nederlandse Schelde-estuarium dat als een trechter op de Noordzee is geörienteerd, is hierdoor zeer kwetsbaar. De toegankelijkheid van de haven van Antwerpen voor grote schepen vereist bovendien regelmatige baggerwerken en verdiepingen, waardoor een vloedgolf uit zee minder weerstand ondervindt en vlotter de rivier binnen kan dringen. Maar niet alleen met deze, maar met heel wat andere factoren zoals de rivierwaterafvoer dient rekening te worden gehouden.

Professor Jaak Monbaliu van het Laboratorium voor Hydraulica van de Katholieke Universiteit Leuven, partner in het THESEUS project, drukt het als volgt uit: “Een belangrijke, wellicht zelfs de belangrijkste parameter bij de bepaling van het risico voor overstroming, is de te verwachten waterstand. Om het effect van klimaatsverandering op de extreme waterstanden aan de monding van de Schelde en stroomopwaarts in Antwerpen te kunnen inschatten, dient de uitkomst van verschillende regionale en globale klimaatmodellen - en dit onder verschillende scenario’s van het Klimaatpanel - vertaald te worden in waterstanden en de marge van onzekerheid daarop. Een bijkomend effect van stormopzet zijn de mogelijke problemen met de afvoer van regenwater stroomopwaarts. Daarom dient voor het Schelde-estuarium ook bestudeerd te worden hoe hoge waterstanden aangestuurd vanuit zee, interageren met grote rivierwaterafvoer bij zware regenval”.

Een andere belangrijke bijdrage vanuit Leuven betreft onderzoek naar de interactie tussen stromingen, golven en de verplaatsing van zand en slib in rivieren en kustzones. Jaak Monbaliu: “De wijze waarop de sedimenten van een rivierbed door de krachten van het water voortdurend herverdeeld worden, bepaalt immers mee de evolutie in de waterstanden. Door deze kennis te verwerken in geavanceerde computermodellen kan het effect van allerhande maatregelen en creatieve oplossingen beter naar waarde worden geschat”.

Het vierjarige THESEUS project (www.theseusproject.eu) past in het luik “Environment” van het zevende Europese Kaderprogramma. Het betrekt 31 partners uit 18 landen. Naast de KULeuven, zijn ook het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) en afdeling Kust van het Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK) partner in het project.

Uitnodiging pers:

Een beperkt aantal persmensen krijgt de kans om op 4 juni om 18.30 uur (locatie: Steenplein, Antwerpen) mee in te schepen met het internationaal gezelschap. Geïnteresseerde journalisten kunnen zich via onderstaand contact aanmelden.

Perscontact:

prof. Jaak Monbaliu
Gsm: 0473-77 74 13
E: jaak.monbaliu@bwk.kuleuven.be

Archief vorige persberichten

• 10 jaar VLIZ - oproep tot meer zeeonderzoek (23.11.2009)
• Nieuwe Zeekrant 2009 (09.06.2009)
• Keerpunt in de Vlaamse Visserij (21.01.2009)
• Noordzee rijk aan wormen (07.11.2008)