De biologie van de spuikom

De bodem van de Spuikom herbergt een rijke fauna die slechts fragmentarisch is gekend. Vroeger was het water van de Spuikom brak maar bij de huidige hogere zoutgehaltes blijven veel organismen die typisch zijn voor lagere zoutgehaltes toch overeind. De universiteit Gent onderzocht ism VLIZ de bodemfauna. Dit moet bijdragen tot een betere kennis en dus een beter beheer van de natuurwaarden van de Spuikom.

Van de visfauna is relatief weinig gekend. Een visbestandsopname op de Spuikom in september 1998 door het Instituut voor Bosbouw en Wildbeheer (Van Thuyne & Belpaire 2000), leverde vooral veel paling op, maar ook soorten als brakwatergrondel, dikkopje, steenbolk, sprot, pladijs, zeebaars en puitaal.

De visrijkdom van het gebied, in combinatie met zijn ligging aan de kust en de weelde aan bodemorganismen, trekt op zijn beurt veel vogels aan. Het is één van de beste waarnemingsplaatsen in Vlaanderen voor duikers en futen. Bij strenge vorst vriest het brakke water moeilijk dicht en is het een aantrekkingspool voor heel wat eenden en zaagbekken. Het grootste avifaunistische belang van de Spuikom wordt echter gevormd door vijf soorten. De bodemdieretende Brilduiker haalt hier de laatste jaren 10-20% van de Vlaamse winterpopulatie. De Dodaars - een kleine fuut die leeft van kleine kreeftachtigen en visjes- scoorde even goed als de Brilduiker, maar boert nu achteruit. Ook de meerkoet doet het tegenwoordig minder goed. De grote groepen visetende Futen en Aalscholvers zijn misschien wel het spectaculairst en elk maken ze tot 5% uit van de Vlaamse overwinterende populatie.

In de afgelopen jaren heeft de Japanse oester (Crassostrea gigas) de Spuikom in Oostende gekoloniseerd en zijn er verschillende grote riffen ontwikkeld (kaart). De talrijke aanwezigheid van de oesters veroorzaken heel wat verwondingen bij watersporters die in contact komen met de vlijmscherpe schelpranden. De aanwezigheid van Japanse oesters vormen een belangrijke concurrent voor voedsel voor de geteelde oesters. De dominantie van de Japanse oester kan mogelijks het lokale ecosysteem verstoren en creëert ernstige overlast op harde structuren zoals sluizen en pontons.

Zie ook de presentaties van de spuikom studiedag;
De Oostendse Spuikom:historiek, onderzoek en perspectieven van Vrijdag 8 december 2000 te Duin en Zee (Oostende)

Webmaster | © Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK)