VLAAMS INSTITUUT VOOR DE ZEE
PLATFORM VOOR MARIEN ONDERZOEK


Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen


Brede brakwaterpissebed: verschil tussen versies

Uit Kust Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken
(<span style="color:#00787A">Redenen waarom deze soort zo succesrijk is in onze contreien</span>)
(<span style="color:#00787A">Oorspronkelijke verspreiding</span>)
Regel 20: Regel 20:
 
===<span style="color:#00787A">Oorspronkelijke verspreiding</span>===
 
===<span style="color:#00787A">Oorspronkelijke verspreiding</span>===
  
De brede brakwaterpissebed kwam oorspronkelijk enkel voor in de baai van San Fancisco en de naburige estuaria aan de westkust van de Verenigde Staten <ref name = Menzies1972>Menzies, R.J.; Miller, M.A. (1972). Systematics and zoogeography of the genus Synidotea (Crustacea: Isopoda) with an account of Californian species Smithson. Contrib. Zool. 102: 1-32. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=206317 details]</ref>(Menzies et al 1972). Deze pissebed is daar een van de meest algemene soorten <ref name = Gewant2005>Gewant, D.S.; Bollens, S.M. (2005). Macrozooplankton and micronekton of the Lower San Francisco Estuary: Seasonal, interannual, and regional variation in relation to environmental conditions Estuaries 28(3): 473-485. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=208493 details]</ref>(Gewant 2005). In deze contreien komt de soort voornamelijk voor in ondiep brak water <ref name = Menzies1972> </ref>(Menzies et al 1972), op rotsige steigers en boeien tussen een aangroeigemeenschap van poliepen – waaronder de ook bij ons aanwezige (niet-inheemse) berenvachtpoliep ''Garveia franciscana'' – mosdiertjes en oesters <ref name =Chapman1991>Chapman, J.W.; Carlton, J.T. (1991). A test of criteria for introduced species: The global invasion by the isopod ''Synidotea laevidorsalis'' (Miers, 1881) J. Crust. Biol. 11(3): 386-400. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=206320 details]</ref>(Chapman 1991).  
+
De brede brakwaterpissebed kwam oorspronkelijk enkel voor in de baai van San Fancisco en de naburige estuaria aan de westkust van de Verenigde Staten <ref name = Menzies1972>Menzies, R.J.; Miller, M.A. (1972). Systematics and zoogeography of the genus Synidotea (Crustacea: Isopoda) with an account of Californian species Smithson. Contrib. Zool. 102: 1-32. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=206317 details]</ref>(Menzies et al 1972). Deze pissebed is daar een van de meest algemene soorten <ref name = Gewant2005>Gewant, D.S.; Bollens, S.M. (2005). Macrozooplankton and micronekton of the Lower San Francisco Estuary: Seasonal, interannual, and regional variation in relation to environmental conditions Estuaries 28(3): 473-485. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=208493 details]</ref>(Gewant 2005). In deze contreien komt de soort voornamelijk voor in ondiep brak water <ref name = Menzies1972> </ref>(Menzies et al 1972), op rotsige steigers en boeien tussen een aangroeigemeenschap van poliepen – waaronder de ook bij ons aanwezige (niet-inheemse) [[berenvachtpoliep]] ''Garveia franciscana'' – mosdiertjes en oesters <ref name =Chapman1991>Chapman, J.W.; Carlton, J.T. (1991). A test of criteria for introduced species: The global invasion by the isopod ''Synidotea laevidorsalis'' (Miers, 1881) J. Crust. Biol. 11(3): 386-400. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=206320 details]</ref>(Chapman 1991).  
 
<P>
 
<P>
 
<Br>
 
<Br>

Versie van 26 okt 2011 om 11:06

Category:Revision


Brede brakwaterpissebed
De brede brakwaterpissebed Synidotea laticauda kwam oorspronkelijk enkel voor in ondiep brak water langs de westkust van de Verenigde Staten. Het is een omnivoor die vooral te vinden is op harde substraten zoals boeien, pontons en oesterbedden. Deze pissebed werd voor het eerst in 2005 in de Zeeschelde aangetroffen, nabij de kerncentrale van Doel. Waarschijnlijk werd de soort bij ons – net als in Frankrijk en Spanje – via het ballastwater van schepen geïntroduceerd.




Wetenschappelijke naam

Synidotea laticauda Benedict, 1897


Oorspronkelijke verspreiding

De brede brakwaterpissebed kwam oorspronkelijk enkel voor in de baai van San Fancisco en de naburige estuaria aan de westkust van de Verenigde Staten [1](Menzies et al 1972). Deze pissebed is daar een van de meest algemene soorten [2](Gewant 2005). In deze contreien komt de soort voornamelijk voor in ondiep brak water [1](Menzies et al 1972), op rotsige steigers en boeien tussen een aangroeigemeenschap van poliepen – waaronder de ook bij ons aanwezige (niet-inheemse) berenvachtpoliep Garveia franciscana – mosdiertjes en oesters [3](Chapman 1991).


Omtrent de wetenschappelijke naamgeving van deze en verwante soorten, was begin jaren 1990 heel wat discussie. De brede brakwaterpissebed Synidotea laticauda werd toen - met 8 verwante soorten die wereldwijd werden gevonden - (ten onrechte) samengevoegd tot 1 dezelfde soort Synidotea laevidorsalis. Deze soort zou tijdens de 19de eeuw via de wanden van zeilschepen de wereld zijn rondgedragen [4](Chapman & Carlton (1994). Omwille van de synonimisatie van deze 9 soorten werden alle exemplaren die in Europa werden gevonden aanvankelijk gedetermineerd als Synidotea laevidorsalis. Meer recent werd echter duidelijk dat het effectief om 9 verschillende soorten gaat [5] (Poore et al 1996). Het is voorlopig nog niet helemaal zeker of alle exemplaren die in Europa gevonden werden (e.g. deze uit Spanje) tot de brede brakwaterpissebed Synidotea laticauda behoren, of tot een van de 8 andere soorten.


Eerste waarneming in België

De eerste waarneming in België komt voort uit een bodemstaal dat op 27 september 2005 in de Zeeschelde – nabij de kerncentrale van Doel – werd genomen [6](Soors et al, 2010). De soort werd toen echter foutief als Synidotea laevidorsalis op naam gebracht [7](persoonlijke mededeling door Jan Soors 2011). Het is best mogelijk dat deze pissebed er al eerder aanwezig was [6](Soors et al, 2010).


Verspreiding in België

De brede brakwaterpissebed kent een zeer beperkte verspreiding in de Zeeschelde en dit nabij Doel. Enkele exemplaren (3) werden er in 2005 in 2 verschillende bodemstalen gevonden, maar de meeste exemplaren (>100) werden (midden en eind 2007) verzameld op de filters die het opgezogen koelwater voor de kerncentrale van Doel filteren [6](Soors et al, 2010). De soort is daar nog steeds talrijk aanwezig [7](Persoonlijke mededeling door Jan Soors 2011).

Recentelijk werd deze pissebed in ons studiegebied ook in de Westerschelde aangetroffen [8](Faasse unpub)


Verspreiding in onze buurlanden

De brede brakwaterpissebed is blijkbaar al sinds 1975 in Europa aanwezig in het estuarium van de Gironde in Frankrijk [9][Sorbe 1981], maar de soort werd oorspronkelijk verward met de inheemse brakwaterpissebed Isotea emarginata. Pas tijdens een campagne in 1991 werd de pissebed als een niet-inheemse soort herkend [10](Mees en Fockedey, 1993), maar – omwille van de toen heersende taxonomische onduidelijkheid – verkeerdelijk als Synidotea laevidorsalis geïdentificeerd. Na het herbekijken van de stalen bleek het wel degelijk om de brede brakwaterpissebed Synidotea laticauda te gaan [5](Poore 1996).

Tijdens een studie uitgevoerd tussen 1991 en 1994 in het Guadalquivir-estuarium in het zuiden van Spanje werden meer dan 1000 exemplaren per staal van een brakwaterpissebed aangetroffen. Deze exemplaren zijn eveneens als Synidotea laevidorsalis op naam gebracht [11](Cuesta 1996). Het is echter niet zeker of het hier ook om de brede brakwaterpissebed gaat, of om een andere gelijkaardige soort [8](persoonlijke mededeling Marco Faasse 2011).

Op andere locaties in Europa werd de brede brakwaterpissebed tot op heden niet waargenomen [6](Soors et al, 2010).


Wijze van introductie

Aangezien de locaties waar de soort in Europa wordt aangetroffen steeds in de buurt liggen van estuaria met internationale havens wordt vermoed dat scheepvaart verantwoordelijk is voor de introductie van de brede brakwaterpissebed in Europa. Mogelijk werd de soort vastgehecht op de scheepsrompen of meer waarschijnlijk in het ballastwater meegedragen [6][12][13](Soors et al, 2010; Bushek & Boyd, 2006, Boyd 2008).


Redenen waarom deze soort zo succesrijk is in onze contreien

De brede brakwaterpissebed bewoont in haar oorsprongsgebied (San Francisco Bay, Verenigde staten) vooral de warmere wateren met een verlaagd zoutgehalte [1](Menzies and Miller, 1972). De soort werd in België enkel aangetroffen nabij Doel en haalt vermoedelijk voordeel uit de warmwaterlozingen van de koeltorens van de kerncentrale die daar gevestigd is [6](Soors 2010).

Deze pissebed is een opportunistische alleseter of omnivoor. Ze kan zich als predator voeden met vlokreeftjes die uit de waterkolom geplukt worden met de poten, als aaseter met dode oesters, krabben (in Amerika onder andere de blauwe zwemkrab Callinectes sapidus) en soortgenoten, als planteneter met zeesla (Ulva sp.) en in mindere mate met slijkgras (Spartina). Hiernaast staan mosdiertjes en poliepen ook op het menu van deze pissebed [13](Boyd 2008).


Factoren die de verspreiding beïnvloeden

TEKST


Effecten of potentiële effecten en maatregelen

TEKST


Specifieke kenmerken

TEKST


Weetjes

TITEL

TEKST


Geraadpleegde bronnen

  1. 1,0 1,1 1,2 Menzies, R.J.; Miller, M.A. (1972). Systematics and zoogeography of the genus Synidotea (Crustacea: Isopoda) with an account of Californian species Smithson. Contrib. Zool. 102: 1-32. details
  2. Gewant, D.S.; Bollens, S.M. (2005). Macrozooplankton and micronekton of the Lower San Francisco Estuary: Seasonal, interannual, and regional variation in relation to environmental conditions Estuaries 28(3): 473-485. details
  3. Chapman, J.W.; Carlton, J.T. (1991). A test of criteria for introduced species: The global invasion by the isopod Synidotea laevidorsalis (Miers, 1881) J. Crust. Biol. 11(3): 386-400. details
  4. Chapman, J.W.; Calton, J.T. (1994). Predicted discoveries of the introduced isopod Synidotea laevidorsalis (Miers, 1881) J. Crust. Biol. 14(4): 700-714. details
  5. 5,0 5,1 Poore, G.C.B. (1996). Species differentiation in Synidotea (Isopoda: Idoteidae) and recognition of introduced marine species: A reply to Chapman and Carlton J. Crust. Biol. 16(2): 384-396. details
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Soors, J.; Faasse, M.; Stevens, M.; Verbessem, I.; De Regge, N.; Van den Bergh, E. (2010). New crustacean invaders in the Schelde estuary (Belgium) Belg. J. Zool. 140(1): 3-10. details
  7. 7,0 7,1 Persoonlijke mededeling door Jan Soors 2011
  8. 8,0 8,1 Faasse, MA (submitted). The exotic isopod Synidotea in the Netherlands and Europe (Pancrustacea: Isopoda).
  9. Sorbe, J.-C. (1981). La macrofaune vagile de l'estuaire de la Gironde: Distribution et migration des espèces. Modes de réproduction, régimes alimentaires Océanis (Paris) 6(6): 579-592. details
  10. Mees, J.; Fockedey, N. (1993). First record of Synidotea laevidorsalis (Miers, 1881) (Crustacea: Isopoda) in Europe (Gironde estuary, France) Hydrobiologia 264: 61-63. details
  11. Cuesta, J.A.; Serrano, L.; Bravo, M.R.; Toja, J. (1996). Four new crustaceans in the Guadalquivir river estuary (SW Spain), including an introduced species Limnetica 12(1): 41-45. details
  12. Bushek, D.; Boyd, S. (2006). Seasonal abundance and occurrence of the Asian isopod Synidotea laevidorsalis in Delaware Bay, USA Biological Invasions 8(4): 697-702. details
  13. 13,0 13,1 Boyd, S.G. (2008). An ecological assessment of the non-indigenous isopod, Synidotea laticauda, in Delaware Bay. MSc Thesis. Rutgers, The State University of New Jersey: New Brunswick. 82 pp. details