Jenkins’ waterhoren - Bewerkingsoverzicht

Daphnisd op 26 jan 2012 om 09:53

Daphnisd — Thu, 26 Jan 2012 09:53:07 GMT

Daphnisd: /* Hoe verwijzen naar deze pagina? */

Daphnisd — Thu, 15 Dec 2011 10:17:26 GMT

‎Hoe verwijzen naar deze pagina?

Daphnisd: /* Specifieke kenmerken */

Daphnisd — Mon, 05 Dec 2011 14:24:48 GMT

‎Specifieke kenmerken

Daphnisd: /* Wijze van introductie */

Daphnisd — Mon, 05 Dec 2011 14:15:53 GMT

‎Wijze van introductie

Daphnisd: /* ''(Super)snelle slak?'' */

Daphnisd — Thu, 01 Dec 2011 14:50:35 GMT

‎''(Super)snelle slak?''

LeenVandepitte: /* ''(Super)snelle slak?'' */

LeenVandepitte — Fri, 25 Nov 2011 08:33:10 GMT

‎''(Super)snelle slak?''

LeenVandepitte: /* ''Toekomstig testorganisme?'' */

LeenVandepitte — Fri, 25 Nov 2011 08:32:34 GMT

‎''Toekomstig testorganisme?''

LeenVandepitte: /* Specifieke kenmerken */

LeenVandepitte — Fri, 25 Nov 2011 08:32:09 GMT

‎Specifieke kenmerken

LeenVandepitte: /* Effecten of potentiële effecten en maatregelen */

LeenVandepitte — Fri, 25 Nov 2011 08:31:36 GMT

‎Effecten of potentiële effecten en maatregelen

LeenVandepitte: /* Factoren die de verspreiding beïnvloeden */

LeenVandepitte — Fri, 25 Nov 2011 08:30:56 GMT

‎Factoren die de verspreiding beïnvloeden

← Oudere versie		Versie van 26 jan 2012 om 09:53
Regel 14:		Regel 14:


−	[http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=147123 ''Potamopyrgus antipodarum'' (J.E. Gray, 1843)]	+	[http://www.marinespecies.org/berms/aphia.php?p=taxdetails&id=147123 ''Potamopyrgus antipodarum'' (J.E. Gray, 1843)]

	<P>		<P>

@@ Regel 122: / Regel 122: @@
 SoortnaamLt=Potamopyrgus antipodarum|
 Naamlector=Thierry Backeljau|
-}}
+refid=210327|}}
 <P>

@@ Regel 97: / Regel 97: @@
 ===<span style="color:#00787A">Specifieke kenmerken</span>===
-Een populatie van Jenkins’ waterhoren kan volledig bestaan uit vrouwtjes die zich ongeslachtelijk voortplanten of bestaan uit een mix van exemplaren die zich geslachtelijk en exemplaren die zich ongeslachtelijk voortplanten. Ook werden er exemplaren waargenomen die mannelijke en vrouwelijke voortplantingsorganen bezitten (hermafrodiet) <ref name = Wallace1985>Wallace, C. (1985). On the distribution of the sexes of ''Potamopyrgus jenkinsi'' (Smith) J. Moll. Stud. 51: 290-296. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=206413 details]</ref>. Bij de vrouwtjes die zich ongeslachtelijk voortplanten (parthenogenese; door het ontwikkelen van onbevruchte eitjes tot volwassen vrouwtjes) zijn de voortplantingsorganen gereduceerd. De embryo’s ontwikkelen zich in de broedzak en verlaten hier ook reeds het ei, de dieren zijn dus ovovivipaar <ref name = Dumoulin1990> </ref><ref name = Winterbourn1970> </ref>.
+Een populatie van Jenkins’ waterhoren kan volledig bestaan uit vrouwtjes die zich ongeslachtelijk voortplanten of bestaan uit een mix van exemplaren die zich geslachtelijk en exemplaren die zich ongeslachtelijk voortplanten. Ook werden er exemplaren waargenomen die mannelijke en vrouwelijke voortplantingsorganen bezitten (hermafrodiet) <ref name = Wallace1985>Wallace, C. (1985). On the distribution of the sexes of ''Potamopyrgus jenkinsi'' (Smith) J. Moll. Stud. 51: 290-296. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=206413 details]</ref>. Bij de vrouwtjes die zich ongeslachtelijk voortplanten (parthenogenese; door het ontwikkelen van onbevruchte eitjes tot volwassen vrouwtjes) zijn de voortplantingsorganen gereduceerd. De embryo’s ontwikkelen zich in de broedzak en verlaten hier ook reeds het ei, de dieren zijn dus ovovivipaar <ref name = Dumoulin1990> </ref><ref name = Winterbourn1970> </ref>. <div style="float:right;width:180pt;padding:0.4em 1em 0.4em 0.5em">[[Image:Potamopyrus_antipodarum2.JPG|caption|right|235px|]]
 De grootte, vorm en versiering van de schelp is zeer variabel. Deze variabiliteit wordt deels verklaard doordat de soort zich via parthenogenese kan voortplanten. Door ongeslachtelijke voortplanting kunnen clonale afstammingslijnen ontstaan, die vele generaties doorlopen zonder (of met geringe) uitwisseling van genetisch materiaal. Door een gebrekkige genetische uitwisseling kunnen verschillende lijnen sneller uit elkaar evolueren en er verschillend gaan uitzien.

← Oudere versie		Versie van 5 dec 2011 om 14:15
Regel 51:		Regel 51:

	===<span style="color:#00787A">Wijze van introductie</span>===		===<span style="color:#00787A">Wijze van introductie</span>===
		+	<div style="float:right;width:200pt;padding:0.4em 1em 0.4em 0.5em">[[Image:Potamopyrus_antipodarum.JPG\|caption\|right\|265px\|]]
		+	<div style="text-align: right;font-size:80%">Foto: Tim Worsfold</div></div>

	Jenkins’ waterhoren kwam vermoedelijk bij ons terecht via de scheepvaart <ref name = Kerckhof2007> </ref>, meerbepaald als verstekeling in de drinkwatervaten van schepen uit Nieuw-Zeeland. Zo bereikte dit slakje Australië en Engeland <ref name = Wolf2005> </ref>, tussen 1850 en 1860 <ref name = Stadler2005> </ref><ref name = Ponder1988> </ref>. De slakjes kwamen waarschijnlijk in het Thames-estuarium terecht na het wassen en uitspoelen van de vaten <ref name = Eno1997> </ref>. De soort kan echter ook ingevoerd zijn via ballastwater of door vasthechting op scheepsrompen <ref name = ISSG>Global Invasive Species Database, 2011. ''Potamopyrgus antipodarum'' (mollusc). Available from: http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?si=449&fr=1&sts=sss&lang=EN [Accessed 20th July 2011].</ref>. <P>		Jenkins’ waterhoren kwam vermoedelijk bij ons terecht via de scheepvaart <ref name = Kerckhof2007> </ref>, meerbepaald als verstekeling in de drinkwatervaten van schepen uit Nieuw-Zeeland. Zo bereikte dit slakje Australië en Engeland <ref name = Wolf2005> </ref>, tussen 1850 en 1860 <ref name = Stadler2005> </ref><ref name = Ponder1988> </ref>. De slakjes kwamen waarschijnlijk in het Thames-estuarium terecht na het wassen en uitspoelen van de vaten <ref name = Eno1997> </ref>. De soort kan echter ook ingevoerd zijn via ballastwater of door vasthechting op scheepsrompen <ref name = ISSG>Global Invasive Species Database, 2011. ''Potamopyrgus antipodarum'' (mollusc). Available from: http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?si=449&fr=1&sts=sss&lang=EN [Accessed 20th July 2011].</ref>. <P>

@@ Regel 111: / Regel 111: @@
 ====<span style="color:#00787A">''(Super)snelle slak?''</span>====
 Jenkins’ waterhorens kunnen zich voortbewegen met een snelheid van meer dan 1 meter per uur <ref name = Crosier> </ref>. Als we dit vergelijken met een tuinslak, waarvan de gemiddelde snelheid 0,03 m/uur bedraagt, dan glijdt Jenkins’ waterhoren wel heel snel vooruit <ref>infoplease.com. Speed of Animals. [http://www.infoplease.com/ipa/A0004737.html online beschikbaar], geraadpleegd op 25-10-2011.</ref>. De hoogste snelheid van een slak die ooit werd gemeten ligt echter nog een stuk boven die van Jenkins’ waterhoren en loopt op tot 10,8 m/uur; hierbij stelt de snelheid van Jenkin’s waterhoren dan weer niet veel voor. De mens stapt gemiddeld aan 3,6 km/uur en dus 3600 keer zo snel als Jenkins’ waterhoren <ref>wikipedia.org. Meter per seconde. [http://nl.wikipedia.org/wiki/Meter_per_seconde online beschikbaar], geraadpleegd op 24-10-2011. </ref>.
 <P>
 <BR>

@@ Regel 107: / Regel 107: @@
 ====<span style="color:#00787A">''Toekomstig testorganisme?''</span>====
-Men zou de soort in de toekomst als testorganisme willen gebruiken om in het laboratorium de hormonaal verstorende effecten van bepaalde chemische stoffen te kunnen meten. Het hormonaal stelsel van slakken is redelijk uniek voor ongewervelden en vertoont gelijkenissen met dat van gewervelden. In de toekomst kan deze soort een alternatief bieden voor het testen op gewervelde dieren, zoals ratten, honden en apen <ref name = Schmitt>Schmitt, C.; Balaam, J.; Leonards; Brix, R.; Streck, G.; Tuikka, A.; Bervoets, L.; Brack, W.; van Hattum, B.; Meire, P.; de Deckere, E. (2010). Characterizing field sediments from three European river basins with special emphasis on endocrine effects – a recommendation for ''Potamopyrgus antipodarum'' as test organism Chemosphere 80(1): 13-19. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=195421 details]</ref>.
+Men zou de soort in de toekomst als testorganisme willen gebruiken om in het laboratorium de hormonenverstorende effecten van bepaalde chemische stoffen te kunnen meten. Het hormonaal stelsel van slakken is redelijk uniek voor ongewervelden en vertoont gelijkenissen met dat van gewervelden. In de toekomst kan deze soort een alternatief bieden voor het testen op gewervelde dieren zoals ratten, honden en apen <ref name = Schmitt>Schmitt, C.; Balaam, J.; Leonards; Brix, R.; Streck, G.; Tuikka, A.; Bervoets, L.; Brack, W.; van Hattum, B.; Meire, P.; de Deckere, E. (2010). Characterizing field sediments from three European river basins with special emphasis on endocrine effects – a recommendation for ''Potamopyrgus antipodarum'' as test organism Chemosphere 80(1): 13-19. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=195421 details]</ref>.
 ====<span style="color:#00787A">''(Super)snelle slak?''</span>====

@@ Regel 98: / Regel 98: @@
 De grootte, vorm en versiering van de schelp is zeer variabel. Deze variabiliteit wordt deels verklaard doordat de soort zich via parthenogenese kan voortplanten. Door ongeslachtelijke voortplanting kunnen clonale afstammingslijnen ontstaan, die vele generaties doorlopen zonder (of met geringe) uitwisseling van genetisch materiaal. Door een gebrekkige genetische uitwisseling kunnen verschillende lijnen sneller uit elkaar evolueren en er verschillend gaan uitzien.
-Bij volwassen dieren is de schelp 3 – 11 millimeter (typisch 5 - 6 millimeter) en deze heeft 4 tot 8 rechtsdraaiende windingen. Het oppervlak van de schelp kan glad zijn of is bezet met stekels. Het slakje kan zijn huisje afsluiten met een dekseltje (het operculum), dit is half doorzichtig, met een kleur die varieert van geel, grijs tot bruin. Het lichaam van de slak is grijs gestippeld, het hoofd is donker gekleurd <ref name = Winterbourn1970> </ref><ref name = Crosier> </ref>.
+Bij volwassen dieren is de schelp 3 – 11 millimeter (typisch 5 - 6 millimeter) en heeft deze 4 tot 8 rechtsdraaiende windingen. Het oppervlak van de schelp kan glad zijn of is bezet met stekels. Het slakje kan zijn huisje afsluiten met een dekseltje (het operculum), dit is half doorzichtig, met een kleur die varieert van geel, grijs tot bruin. Het lichaam van de slak is grijs gestippeld, de kop is donker gekleurd <ref name = Winterbourn1970> </ref><ref name = Crosier> </ref>.
 <P>
 <BR>

@@ Regel 85: / Regel 85: @@
 Vandaag is Jenkins’ waterhoren in sommige regio’s (niet in België) een echte invasieve soort <ref name = Stadler2005> </ref><ref name = Davidson2008> </ref><ref name = Ridchards2001> </ref>. Op sommige plaatsen heeft dit slakje grote populaties uitgebouwd en kan het tot 97 % van de biomassa van ongewervelden uitmaken, wat betekent dat er 3 tot 4 miljoen individuen per vierkante meter aanwezig zijn. Hierdoor treden ze in competitie met andere soorten in het zoete en brakke water waar ze voorkomen <ref name = Crosier> </ref>.<P>
-In zulke aantallen consumeren deze waterhorens een groot deel van de geproduceerde primaire productie (tot 75 %) en maken ze het veel andere dieren moeilijk. Ze kunnen de dynamiek van het ecosysteem beïnvloeden en een negatief effect hebben op dieren hoger in de voedselketen <ref name = Davidson2008> </ref><ref name = Ridchards2001> </ref>. Zo kunnen ze bijvoorbeeld de vispopulatie negatief beïnvloeden doordat ze andere prooidieren verdrijven. De slakjes zelf zijn een arme of zelfs onverteerbare voedselbron voor vissen. Vissen met deze slakken in hun maag zijn vaak in slechte conditie. <ref name = ISSG> </ref>
+In zulke aantallen consumeren deze waterhorens een groot deel van de geproduceerde primaire productie (tot 75 %) en maken ze het veel andere dieren moeilijk. Ze kunnen de dynamiek van het ecosysteem beïnvloeden en een negatief effect hebben op dieren hoger in de voedselketen <ref name = Davidson2008> </ref><ref name = Ridchards2001> </ref>. Zo kunnen ze bijvoorbeeld de vispopulatie negatief beïnvloeden doordat ze andere prooidieren verdrijven. De slakjes zelf zijn een arme of zelfs onverteerbare voedselbron voor vissen; vissen met deze slakken in hun maag zijn vaak in slechte conditie. <ref name = ISSG> </ref>
 <P>
-Er zijn al manieren bedacht om de introductie van Jenkins’ waterhoren tegen te gaan. Waterrecreanten dienen hun materiaal van het slakje te ontdoen, door het uit te drogen, te verhitten, te bevriezen, te wassen of aan een chemische behandeling ten onderwerpen <ref name = ISSG> </ref>. Men kan bijvoorbeeld zwemgoed wassen of bevriezen, de onderkant van boten of visgerief behandelen met producten. Dit is preventief, want eens de soort zich vestigt, is hij moeilijk te controleren <ref name = Davidson2008> </ref>.
+Er zijn al manieren bedacht om de introductie van Jenkins’ waterhoren tegen te gaan. Waterrecreanten dienen hun materiaal van het slakje te ontdoen door het uit te drogen, te verhitten, te bevriezen, te wassen of aan een chemische behandeling ten onderwerpen <ref name = ISSG> </ref>. Men kan bijvoorbeeld zwemgoed wassen of bevriezen en de onderkant van boten of visgerief behandelen met producten. Dit is preventief, want eens de soort zich vestigt, is hij moeilijk te controleren <ref name = Davidson2008> </ref>.
 <P>
 Studies in de Verenigde Staten toonden aan dat biologische controle via een parasiet een mogelijkheid kan zijn om dit slakje te bestrijden. Andere methoden die efficiënt bleken ter verwijdering van Jenkins’ waterhoren hielden drooglegging, chemische behandeling en het gebruik van vuurwerpers in <ref name = ISSG> </ref>. Deze laatste methoden zijn uiteraard weinig specifiek…

@@ Regel 69: / Regel 69: @@
 ===<span style="color:#00787A">Factoren die de verspreiding beïnvloeden</span>===
-Jenkins’ waterhoren is een soort van zoet tot licht brak water (0-17,5 PSU, optimaal 5 PSU), maar kan zoutgehaltes tot 32 PSU verdragen <ref name = Dumoulin1990> </ref><ref name = Wolf2005> </ref><ref name = Winterbourn1970> </ref><ref name = Gérard2003>Gérard, C.; Blanc, A.; Costil, K. (2003). ''Potamopyrgus antipodarum'' (Mollusca:Hydrobiidae) in continental aquatic gastropod communities: impact of salinity and trematode parasitism Hydrobiologia 493(1-3): 167-172. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=206892 details]</ref>. Ter vergelijking: het zeewater van de Noordzee heeft een zoutgehalte van ongeveer 35 PSU. In zout water is de soort wel minder actief <ref name = Winterbourn1970> </ref>, worden er minder nakomelingen geproduceerd, en is de groei van zowel embryo’s, als volwassen dieren vertraagd <ref name = Crosier>Crosier, D.; Molloy, D.P. [s.d.]. New Zealand mudsnail - ''Potamopyrgus antipodarum''. New York State Museum: New York. 8 pp. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=208965 details]</ref>.<P>
+Jenkins’ waterhoren is een soort van zoet tot licht brak water (0-17,5 PSU, optimaal 5 PSU), maar kan zoutgehaltes tot 32 PSU verdragen <ref name = Dumoulin1990> </ref><ref name = Wolf2005> </ref><ref name = Winterbourn1970> </ref><ref name = Gérard2003>Gérard, C.; Blanc, A.; Costil, K. (2003). ''Potamopyrgus antipodarum'' (Mollusca:Hydrobiidae) in continental aquatic gastropod communities: impact of salinity and trematode parasitism Hydrobiologia 493(1-3): 167-172. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=206892 details]</ref>. Ter vergelijking: het zeewater van de Noordzee heeft een zoutgehalte van ongeveer 35 PSU. In zout water is de soort wel minder actief <ref name = Winterbourn1970> </ref>, worden er minder nakomelingen geproduceerd, en vertraagt de groei van zowel embryo’s als volwassen dieren <ref name = Crosier>Crosier, D.; Molloy, D.P. [s.d.]. New Zealand mudsnail - ''Potamopyrgus antipodarum''. New York State Museum: New York. 8 pp. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=208965 details]</ref>.<P>
 Deze slakjes zijn zeer klein (ongeveer 5-6 millimeter), zodat ze makkelijk in de veren of aan de poten van watervogels kunnen blijven kleven. Bij het uitzetten van boten of bij het zwemmen kan de mens de verspreiding eveneens in de hand werken <ref name = Davidson2008> </ref>. Dankzij hun harde schelp kunnen ze zelfs de passage door het darmstelsel van sommige vogels en vissen overleven <ref name = Leppäkoski2000> Leppäkoski, E.; Olenin, S. (2000). Non-native species and rates of spread: Lessons from the brackish Baltic Sea Biological Invasions 2: 151-163. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=202283 details]</ref><ref name = Ridchards2001>Richards, D.C.; Cazier, L.D.; Lester, G.T. (2001). Spatial distribution of three snail species, including the invader ''Potamopyrgus antipodarum'', in a freshwater spring Western North American Naturalist 61(3): 375-380. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=206634 details]</ref>.<P>