Langsprietroeipootkreeft - Bewerkingsoverzicht

Daphnisd op 26 jan 2012 om 10:08

2012-01-26T10:08:13Z

Daphnisd op 13 jan 2012 om 13:03

2012-01-13T13:03:25Z

Daphnisd: /* Hoe verwijzen naar deze pagina? */

2011-12-15T10:22:37Z

‎Hoe verwijzen naar deze pagina?

Daphnisd op 6 dec 2011 om 13:36

2011-12-06T13:36:40Z

Daphnisd: /* ''Ontsnappen aan de predator door … hop en zink!'' */

2011-12-01T15:08:57Z

‎''Ontsnappen aan de predator door … hop en zink!''

LeenVandepitte: /* Effecten of potentiële effecten en maatregelen */

2011-11-29T12:41:35Z

‎Effecten of potentiële effecten en maatregelen

LeenVandepitte: /* Factoren die de verspreiding beïnvloeden */

2011-11-29T12:41:17Z

‎Factoren die de verspreiding beïnvloeden

LeenVandepitte: /* Redenen waarom deze soort zo succesrijk is in onze contreien */

2011-11-29T12:40:56Z

‎Redenen waarom deze soort zo succesrijk is in onze contreien

LeenVandepitte: /* Verspreiding in onze buurlanden */

2011-11-29T12:40:18Z

‎Verspreiding in onze buurlanden

LeenVandepitte: /* Verspreiding in België */

2011-11-29T12:38:50Z

‎Verspreiding in België

@@ Regel 14: / Regel 14: @@
 ===<span style="color:#00787A">Wetenschappelijke naam</span>===
-[http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=345943 ''Acartia (Acanthacartia) tonsa'' Dana, 1849 ]
+[http://www.marinespecies.org/berms/aphia.php?p=taxdetails&id=345943 ''Acartia (Acanthacartia) tonsa'' Dana, 1849 ]
 <P>
 <BR>

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 __NOTITLE__
 {{Kader4|Naam=Langsprietroeipootkreeftje
-|Foto= <div style="padding:4em 0em 0em 0em">
+|Foto= <div style="padding:2em 0em 0em 0em">
 [[Image:Acartia tonsa.jpg|caption|right|240px|]]
 <span style="color:#FFFFFF"><div style="text-align: right;">Foto: Moira Galbraith </div></span></div>

@@ Regel 109: / Regel 109: @@
 SoortnaamLt=Acartia (Acanthacartia) tonsa|
 Naamlector=Micky Tackx|
-}}
+refid=210374}}

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-{{Nietinheemse|Naam=<span style="color:#FFFFFF">Langsprietroeipootkreeftje</span>
+__NOTITLE__
 |abstract=
-Hoewel het langsprietroeipootkreeftje ''Acartia (Acanthacartia) tonsa'' vóór zijn introductie in Europa enkel terug te vinden was in de Indo-Pacifische regio en langs de oostkust van de Verenigde Staten, is de exacte herkomst van dit diertje toch onbekend. Deze kreeftachtige raakte via transport in ballastwater van schepen tot in Europa, waar de eerste melding dateert van 1916. In 1952 werd de soort voor het eerst bij ons waargenomen in de Zeeschelde. Later, in de jaren zestig, kwamen ook meldingen binnen vanuit de Oostendse Spuikom. De soort gedijt zowel in zoute als brakke wateren en kan in competitie treden met inheemse planktonsoorten. Een deel van het succes van deze exoot is te danken aan de productie van rusteieren.
+Hoewel het langsprietroeipootkreeftje ''Acartia (Acanthacartia) tonsa'' vóór zijn introductie in Europa enkel terug te vinden was in de Indo-Pacifische regio en langs de oostkust van de Verenigde Staten, is de exacte herkomst van dit diertje toch onbekend. Deze kreeftachtige raakte via transport in ballastwater van schepen tot in Europa, waar de eerste melding dateert van 1916. In 1952 werd de soort voor het eerst bij ons waargenomen in de Zeeschelde. Later, in de jaren zestig, kwamen ook meldingen binnen vanuit de Oostendse Spuikom. De soort gedijt zowel in zoute als brakke wateren en kan in competitie treden met inheemse planktonsoorten. Een deel van het succes van deze exoot is te danken aan de productie van rusteieren.}}
 }}
 {{kader3}}
 <P>

@@ Regel 98: / Regel 98: @@
 Het langsprietroeipootkreeftje komt overdag niet voor in de bovenste waterlagen waar hij in het licht goed zichtbaar is voor zijn predatoren. Hij laat zich zinken naar dieper water, waar de zichtbaarheid voor visueel jagende vissen minder is. ’s Nachts komt het roeipootkreeftje echter wel naar boven, om zich te voeden met allerhande kleine voedseldeeltjes uit de bovenste waterlaag <ref name = Gomez> Gómez-Aguirre, S. (2001). Migración vertical de ''Acartia tonsa'' y A. lilljeborgii (Crustacea: Copepoda) durante un eclipse de sol An. Inst. Biol. Univ. Nac. Autón. Méx. (Zool.) 72(2): 167-175. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=28794 details]</ref>. Zwemmen doet dit diertje volgens een onregelmatig patroon, wat ook wel ‘hop en zink’ genoemd wordt. Doordat ze zo geregeld bewegingsloos in de waterkolom blijven hangen, vallen ze in de waterkolom tussen andere zwevende deeltjes minder op voor predatoren. Wanneer een vis te dichtbij komt, kan het langsprietroeipootkreeftje toch nog ontsnappen door zijn onregelmatig zwemgedrag <ref name = Buskey>Buskey, E.J. (1994). Factors affecting feeding selectivity of visual predators on the copepod ''Acartia tonsa'': locomotion, visibility and escape responses Hydrobiologia 292/293: 447-453. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=99129 details]</ref>.
 <P>
 <BR>

@@ Regel 79: / Regel 79: @@
 ===<span style="color:#00787A">Effecten of potentiële effecten en maatregelen</span>===
-Seizoenaal, wanneer het water warmer wordt, komt deze exoot in grote aantallen voor. In zowel de Ooster- als de Westerschelde werd een dergelijk effect al aangetoond: in de zomer vervangt  het langsprietroeipootkreeftje er een andere soort roeipootkreeft ''Eurytemora affinis'' <ref name = Soetaert1993> </ref><ref name = Bakker1977> </ref>.
+Seizoenaal - wanneer het water warmer wordt - komt deze exoot in grote aantallen voor. In zowel de Ooster- als de Westerschelde werd een dergelijk effect al aangetoond: in de zomer vervangt  het langsprietroeipootkreeftje er een andere soort roeipootkreeft ''Eurytemora affinis'' <ref name = Soetaert1993> </ref><ref name = Bakker1977> </ref>.
 <P>
 <BR>

@@ Regel 69: / Regel 69: @@
 ===<span style="color:#00787A">Factoren die de verspreiding beïnvloeden</span>===
-Langsprietroeipootkreeftjes verdragen een brede waaier aan zoutgehaltes. Zo gedijt deze exoot goed in zowel zoute, brakke als bijna zoete milieu <ref name = Bakker1975> </ref><ref name = Caspiansea>Caspian Sea Biodiversity Database. ''Acartia tonsa'' Dana, 1848. [http://www.caspianenvironment.org/biodb/eng/zooplankton/Acartia%20tonsa/main.htm online beschikbaar], geraadpleegd op 25-09-2009. </ref>.
+Langsprietroeipootkreeftjes verdragen een brede waaier aan zoutgehaltes. Zo gedijt deze exoot goed in zowel zoute, brakke als bijna zoete milieus <ref name = Bakker1975> </ref><ref name = Caspiansea>Caspian Sea Biodiversity Database. ''Acartia tonsa'' Dana, 1848. [http://www.caspianenvironment.org/biodb/eng/zooplankton/Acartia%20tonsa/main.htm online beschikbaar], geraadpleegd op 25-09-2009. </ref>.
 Bij temperaturen boven 20 °C is de soort het actiefst, wat de verspreiding van deze roeipootkreeftjes in warmere gebieden – en in water waarvan de temperatuur door industriële activiteiten kunstmatig verhoogd is – ten goede komt <ref name = Tackx2004> </ref>. Bij meer gematigde tot lage temperaturen blijkt de verspreiding van de soort beperkt tot iets minder zoute milieus, met zoutgehaltes van minder dan 33 PSU <ref name = Brylinski1981> </ref>. Ter vergelijking: het zeewater in de Noordzee heeft een zoutgehalte van ongeveer 35 PSU.

@@ Regel 61: / Regel 61: @@
 Omdat de soort goed aangepast is aan hoge watertemperaturen is het langsprietroeipootkreeftje vaak één van de dominante soorten in het plankton tijdens de zomermaanden <ref name = Soetaert1993> </ref><ref name = Bakker1977>Bakker, C.; Phaff, W.J.; van Ewijk-Rosier, M.; De Pauw, N. (1977). Copepod biomass in an estuarine and a stagnant brackish environment of the S.W. Netherlands Hydrobiologia 52(1): 3-13. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=3560 details]</ref>. Bovendien bevinden zich in onze estuaria vooral kleinere voedseldeeltjes die door grazers – zoals het langsprietroeipootkreeftje – makkelijk kunnen opgegeten worden <ref >Bakker, C. (1978). Some reflections about the structure of the pelagic zone of the brackish Lake Grevelingen (SW-Netherlands) Hydrobiol. Bull. 12(2): 67-84. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=136373 details]</ref>. De soort verdraagt ook verminderde zuurstofconcentraties, wat vaak voorkomt op locaties met weinig tot geen waterstroming <ref name = Bakker1977> </ref>.
-Een deel van het succes van deze exoot is te danken aan de productie van rusteieren, in het Engels ‘diapause eggs’ of ‘resting eggs’ genoemd, met een heel stevige, beschermende wand. Deze rusteieren worden gevormd bij ongunstige milieuomstandigheden - zoals een temperatuursdaling – waarna ze naar de bodem zinken. Ze blijven daar tot de condities verbeteren, waarna ze uitkomen en uitgroeien tot vrijzwemmende langsprietroeipootkreeftjes <ref name = Zillioux>Zillioux, E.J.; Gonzalez, J.G. (1972). Egg dormancy in a neritic calanoid copepod and its implications to overwintering in boreal waters, in: Battaglia, B. (Ed.) (1972). Fifth European Marine Biology Symposium. pp. 217-230. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=197266 details]</ref>. Daarenboven kunnen de rusteieren getransporteerd worden met het ballastwater <ref name = Eno>Eno, N.C.; Clark, R.A.; Sanderson, W.G. (Ed.) (1997). Non-native marine species in British waters: a review and directory. Joint Nature Conservation Committee: Peterborough. ISBN 1-86107-442-5. 152 pp. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=24400 details]</ref>. <P>
+Een deel van het succes van deze exoot is te danken aan de productie van rusteieren - in het Engels ‘diapause eggs’ of ‘resting eggs’ genoemd - met een heel stevige, beschermende wand. Deze rusteieren worden gevormd bij ongunstige milieuomstandigheden - zoals een temperatuursdaling – waarna ze naar de bodem zinken. Ze blijven daar tot de condities verbeteren, waarna ze uitkomen en uitgroeien tot vrijzwemmende langsprietroeipootkreeftjes <ref name = Zillioux>Zillioux, E.J.; Gonzalez, J.G. (1972). Egg dormancy in a neritic calanoid copepod and its implications to overwintering in boreal waters, in: Battaglia, B. (Ed.) (1972). Fifth European Marine Biology Symposium. pp. 217-230. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=197266 details]</ref>. Daarenboven kunnen de rusteieren getransporteerd worden met het ballastwater <ref name = Eno>Eno, N.C.; Clark, R.A.; Sanderson, W.G. (Ed.) (1997). Non-native marine species in British waters: a review and directory. Joint Nature Conservation Committee: Peterborough. ISBN 1-86107-442-5. 152 pp. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=24400 details]</ref>. <P>
 Ook volwassen roeipootkreeftjes kunnen naar nieuwe locaties gebracht worden met het ballastwater van schepen <ref name = Remy> </ref> of lokaal verspreid worden met de heersende stromingen.
 <P>

@@ Regel 41: / Regel 41: @@
 ===<span style="color:#00787A">Verspreiding in onze buurlanden</span>===
-Op 8 april 1925 werden voor het eerst exemplaren van het langsprietroeipootkreeftje aangetroffen in het kanaal tussen Caen en het Engels Kanaal op zo'n 100 meter van Ouistreham  (Noordwest-Frankrijk) <ref name = Remy>Remy, P. (1927). Note sur un Copépode de l'eau saumâtre du canal de Caen à la mer [''Acartia (Acantartia) tonsa'' Dana] Annales de Biologie Lacustre 15: 169-186. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=197114 details]</ref>. In de daaropvolgende jaren werd de soort ook in andere Europese landen in grote aantallen aangetroffen. Zo ook begin jaren 30 in de Duitse rivier de Wezer (tussen Bremen en Bremerhaven) en de Nederlandse Zuiderzee. De grootte van de aantallen waarin deze exoot telkens werd waargenomen, deed vermoeden dat de soort er reeds eerder voorkwam. Om dit vermoeden te bevestigen, werd er in oude collecties van planktonstalen uit de Nederlandse Zuiderzee op zoek gegaan naar het langsprietroeipootkreeftje. Het materiaal van oudste staal waarin exemplaren werden teruggevonden, werd verzameld tijdens augustus en september 1916. Ouder materiaal, verzameld voor juni 1912 bleek geen enkel langsprietroeipootkreeftje te bevatten. Spijtig genoeg ontbraken er stalen voor de periode tussen juni 1912 en augustus 1916 waardoor het precieze jaar waarop het langsprietroeipootkreeftje in de Nederlandse Zuiderzee geïntroduceerd werd niet kan achterhaald worden <ref>Redeke, H.C. (1934). On the occurrence of two pelagic copepods, ''Acartia bifilosa'' and ''Acartia tonsa'', in the brackish waters of the Netherlands ICES J. Mar. Sci./J. Cons. int. Explor. Mer 9(1): 39-45. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=15937 details]</ref>.
+Op 8 april 1925 werden voor het eerst exemplaren van het langsprietroeipootkreeftje aangetroffen in het kanaal tussen Caen en het Engels Kanaal, op zo'n 100 meter van Ouistreham  (Noordwest-Frankrijk) <ref name = Remy>Remy, P. (1927). Note sur un Copépode de l'eau saumâtre du canal de Caen à la mer [''Acartia (Acantartia) tonsa'' Dana] Annales de Biologie Lacustre 15: 169-186. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=197114 details]</ref>. In de daaropvolgende jaren werd de soort ook in andere Europese landen in grote aantallen aangetroffen. Zo ook begin jaren 1930 in de Duitse rivier de Wezer (tussen Bremen en Bremerhaven) en de Nederlandse Zuiderzee. De grote aantallen waarin deze exoot telkens werd waargenomen, deed vermoeden dat de soort er reeds eerder voorkwam. Om dit vermoeden te bevestigen, werd er in oude collecties van planktonstalen uit de Nederlandse Zuiderzee op zoek gegaan naar het langsprietroeipootkreeftje. Het materiaal van oudste staal waarin exemplaren werden teruggevonden, werd verzameld tijdens augustus en september 1916. Ouder materiaal - verzameld vóór juni 1912 - bleek geen enkel langsprietroeipootkreeftje te bevatten. Spijtig genoeg ontbraken er stalen voor de periode tussen juni 1912 en augustus 1916 waardoor het precieze jaar waarop het langsprietroeipootkreeftje in de Nederlandse Zuiderzee geïntroduceerd werd niet kan achterhaald worden <ref>Redeke, H.C. (1934). On the occurrence of two pelagic copepods, ''Acartia bifilosa'' and ''Acartia tonsa'', in the brackish waters of the Netherlands ICES J. Mar. Sci./J. Cons. int. Explor. Mer 9(1): 39-45. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=15937 details]</ref>.
-Vanaf het einde van de jaren 70 komt het langsprietroeipootkreeftje voor in brakke waters langsheen de Europese kusten van Normandië (Frankrijk) tot de golf van Finland in de Baltische Zee <ref name = Brylinski1981> Brylinski, J.-M. (1981). Reports on the presence of ''Acartia tonsa'' Dana (Copepoda) in the area of Dunkirk and its geographical distribution in Europe J. Plankton Res. 3(2): 255-260. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=110851 details]</ref><ref name = Brylinski2008> Brylinski, J.-M. (2009). The pelagic copepods in the Strait of Dover (Eastern English Channel). A commented inventory 120 years after Eugène Canu Cah. Biol. Mar. 50(3): 251-260. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=206737 details]</ref>. Meer zuidelijk werd in de jaren 80 het Tarsus-estuarium in Portugal bereikt en sinds 1998 komt de soort ook voor in het Guadalquivir-estuarium (Zuid-Spanje) en zelfs in de omringende vijvers <ref>Frisch, D.; Rodríguez-Pérez, H.; Green, A.J. (2006). Invasion of artificial ponds in Doñana Natural Park, southwest Spain, by an exotic estuarine copepod Aquat. Conserv. 16: 483-492. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=208859 details] </ref>.
+Vanaf het einde van de jaren 1970 komt het langsprietroeipootkreeftje voor in brakke wateren langsheen de Europese kusten van Normandië (Frankrijk) tot de golf van Finland in de Baltische Zee <ref name = Brylinski1981> Brylinski, J.-M. (1981). Reports on the presence of ''Acartia tonsa'' Dana (Copepoda) in the area of Dunkirk and its geographical distribution in Europe J. Plankton Res. 3(2): 255-260. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=110851 details]</ref><ref name = Brylinski2008> Brylinski, J.-M. (2009). The pelagic copepods in the Strait of Dover (Eastern English Channel). A commented inventory 120 years after Eugène Canu Cah. Biol. Mar. 50(3): 251-260. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=206737 details]</ref>. Meer zuidelijk werd in de jaren 1980 het Tarsus-estuarium in Portugal bereikt en sinds 1998 komt de soort ook voor in het Guadalquivir-estuarium (Zuid-Spanje) en zelfs in de omringende vijvers <ref>Frisch, D.; Rodríguez-Pérez, H.; Green, A.J. (2006). Invasion of artificial ponds in Doñana Natural Park, southwest Spain, by an exotic estuarine copepod Aquat. Conserv. 16: 483-492. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=208859 details] </ref>.
-Sinds het begin van de jaren 70 komt de soort ook voor in de Zwarte Zee, en sinds 1985 in het Middellandse Zeegebied <ref name = Gubanova>Gubanova, A. (2000). Occurrence of ''Acartia tonsa'' Dana in the Black Sea. Was it introduced from the Mediterranean? Medit. Mar. Sci. 1(1): 105-109. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=1176 details]</ref>.
+Sinds het begin van de jaren 1970 komt de soort ook voor in de Zwarte Zee, en sinds 1985 in het Middellandse Zeegebied <ref name = Gubanova>Gubanova, A. (2000). Occurrence of ''Acartia tonsa'' Dana in the Black Sea. Was it introduced from the Mediterranean? Medit. Mar. Sci. 1(1): 105-109. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=1176 details]</ref>.
 <P>
 <BR>

@@ Regel 34: / Regel 34: @@
 ===<span style="color:#00787A">Verspreiding in België</span>===
-Later, in 1960 en 1961, werd de soort ook gesignaleerd in de Spuikom van Oostende <ref name = Leloup1967>Leloup, E.; Polk, P. (1967). La flore et la faune du Bassin de Chasse d'Ostende (1960-1961): III. Etude zoologique. Mémoires de l'Institut Royal des Sciences Naturelles de Belgique = Verhandelingen van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen, 157. Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen: Brussel. 114, 3 plates pp. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=5289 details] </ref>. In de loop van de jaren tachtig was dit roeipootkreeftje er zelfs dominant <ref name = Tackx1982>Tackx, M.; Polk, P. (1982). Feeding of ''Acartia tonsa'' Dana (Copepoda, Calanoida): predation on nauplii of ''Canuella perplexa'' T. & A. Scott (Copepoda, Harpacticoida) in the Sluice-dock at Ostend Hydrobiologia 94: 131-133. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=3388 details]</ref>. In het Schelde-estuarium is de soort sinds de jaren 60 vooral de zomer dominant aanwezig in het zoutwater traject <ref name = Soetaert1993> Soetaert, K.; Van Rijswijk, P. (1993). Spatial and temporal patterns of the zooplankton in the Westerschelde estuary Mar. Ecol. Prog. Ser. 97: 47-59. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=8467 details]</ref><ref name = Tackx2004>Tackx, M.L.; De Pauw, N.; Van Mieghem, R.; Azémar, F.; Hannouti, A.; Van Damme, S.; Fiers, F.; Daro, N.; Meire, P. (2004). Zooplankton in the Schelde estuary, Belgium and the Netherlands: spatial and temporal patterns J. Plankton Res. 26(2): 133-141. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=57465 details]</ref>.
+Later, in 1960 en 1961, werd de soort ook gesignaleerd in de Spuikom van Oostende <ref name = Leloup1967>Leloup, E.; Polk, P. (1967). La flore et la faune du Bassin de Chasse d'Ostende (1960-1961): III. Etude zoologique. Mémoires de l'Institut Royal des Sciences Naturelles de Belgique = Verhandelingen van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen, 157. Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen: Brussel. 114, 3 plates pp. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=5289 details] </ref>. In de loop van de jaren tachtig was dit roeipootkreeftje er zelfs dominant <ref name = Tackx1982>Tackx, M.; Polk, P. (1982). Feeding of ''Acartia tonsa'' Dana (Copepoda, Calanoida): predation on nauplii of ''Canuella perplexa'' T. & A. Scott (Copepoda, Harpacticoida) in the Sluice-dock at Ostend Hydrobiologia 94: 131-133. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=3388 details]</ref>. In het Schelde-estuarium is de soort sinds de jaren 1960 vooral in de zomer dominant aanwezig in het zoutwater traject <ref name = Soetaert1993> Soetaert, K.; Van Rijswijk, P. (1993). Spatial and temporal patterns of the zooplankton in the Westerschelde estuary Mar. Ecol. Prog. Ser. 97: 47-59. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=8467 details]</ref><ref name = Tackx2004>Tackx, M.L.; De Pauw, N.; Van Mieghem, R.; Azémar, F.; Hannouti, A.; Van Damme, S.; Fiers, F.; Daro, N.; Meire, P. (2004). Zooplankton in the Schelde estuary, Belgium and the Netherlands: spatial and temporal patterns J. Plankton Res. 26(2): 133-141. [http://www.vliz.be/imis/imis.php?module=ref&refid=57465 details]</ref>.
 <P>
 <BR>