DE VLEET · Zee- & kustencyclopedie

Nieuws

Momenteel wordt de Ecomare encyclopedie gemigreerd naar VLIZ.
De versie die je nu ziet is tijdelijk, en wordt binnenkort voorzien van een nieuwe en opgefriste lay-out.

Tuimelaar

Tuimelaar | © Jeroen Reneerkens

Tuimelaars doen hun naam eer aan, ze springen vaak boven water uit en zijn erg speels. Ze jagen meestal in groepen op scholen vis. Nadat ze de vissen met hun sonar opgespoord  hebben, omsingelen ze de school en happen ze toe. Filmheld Flipper was een tuimelaar, daardoor is deze dolfijnensoort wereldberoemd geworden. Omdat ze goed te trainen zijn vind je ze vaak in dolfinaria. In tegenstelling tot de Schotse en Engelse kust worden tuimelaars in de Nederlandse Noordzee vanaf de jaren '60 nog maar zelden gezien.

Gespot in het Marsdiep

Tuimelaars | © Marijke de Boer

In augustus en september 2004 werden langs de Noord-Hollandse kust en in het Marsdiep bij Texel twee groepen tuimelaars gezien. Waarschijnlijk bestond de tweede groep uit wel meer dan honderd dieren! Dat is een sensationele waarneming, want het was al 50 jaar geleden dat er tuimelaars in het Marsdiep waren gezien. In de jaren dertig van de vorige eeuw leefde er  een groep van 40 tuimelaars in het Marsdiep. Ze verdwenen met het afsluiten van de Zuiderzee. Niemand weet waarom de tuimelaars in 2004 weer even in het Marsdiep waren, daarna zijn ze niet meer gezien.

Verspreiding en leefgebied

Verspreiding van tuimelaars | © Ecomare, Sherri Huwer

De tuimelaar komt in elke wereldzee voor, behalve in de poolzeeën. Er zijn verschillen in grootte en uiterlijk tussen tuimelaars in verschillende zeeën. In de kustgebieden zijn ze wat kleiner dan in de oceanen. Vroeger waren tuimelaars de meest voorkomende dolfijnen in de Noordzee, maar ze werden zeldzaam in de tweede helft van de vorige eeuw. Tegenwoordig worden ze er af en toe  gezien.

Strandingen van tuimelaars op de Nederlandse kust

Gestrande tuimelaars | © Ecomare, Oscar Bos

Vroeger, toen de tuimelaar nog talrijk was in de zuidelijke Noordzee, strandden er veel tuimelaars op de Nederlandse kust. Dat gebeurde het hele jaar door, maar vooral in de nazomer. Vanaf de jaren '60 kwam het steeds minder vaak voor dat er tuimelaars op het strand terecht kwamen. Werden er sinds 1900 tenminste 390 tuimelaars op het strand gevonden, vanaf het jaar 2000 was dat er nog maar één. Dat komt omdat er nu ook bijna geen tuimelaars meer voor onze kust zwemmen.

Tuimelaar vermaakt strandbezoekers

In de zomer van 2010 was België een tijdje helemaal in de ban van een tuimelaar. Maandenlang zwom de dolfijn daar voor de kust, tussen de Westerschelde en Oostende. Omdat hij dicht bij het strand kwam, was hij vaak goed te zien. Er kwamen zelfs mensen speciaal naar de kust om de tuimelaar op foto en film vast te leggen. Hij sprong dan ook veel uit het water. Eind juli werd de tuimelaar voor het eerst gezien voor de kust van Knokke. Hij werd daar in die maand verschillende keren gefotografeerd. In augustus werd het een tijdje stil rond de dolfijn. Pas begin september werd hij weer gezien bij Blankenberge. Daarna bleef hij hangen rond Oostende. In november werd hij voor het laatst gespot voor de kust van Duinbergen. Door de littekens op de huid van de dolfijn was hij steeds te herkennen. Volgens Jan Haelters van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen is het zelfs niet uitgesloten dat het dezelfde dolfijn was als de tuimelaar die in 2007 en 2008 veel gezien werd voor de Belgische kust.

Namen

  • Ned:Tuimelaar
  • Lat: Tursiops truncatus
  • Eng: Bottlenose dolphin (common porpoise)
  • Fra: le grand dauphin (le souffleur, le dauphin à gros nez)
  • Dui: der Große Tümmler (der Großtümmler)
  • Dan: Øresvin
  • Nor: Tumler

Kenmerken

afmetingen:

tot 4 meter

gewicht:

tot 650 kilogram

kleur:

grijsachtig

leeftijd:

40 jaar

voedsel:

grotere rondvissen zoals haring

voortbeweging:

zwemmen

vijanden:

mensen, raakt verstrikt in visnetten

info

CC-BY-NC, Ecomare 2017
Bijgewerkt: 07/08/2015