DE VLEET · Zee- & kustencyclopedie

Nieuws

Momenteel wordt de Ecomare encyclopedie gemigreerd naar VLIZ.
De versie die je nu ziet is tijdelijk, en wordt binnenkort voorzien van een nieuwe en opgefriste lay-out.

Kwallen

kompaskwal | © foto fitis, sytske dijksen

Kwallen zijn holtedieren die het grootste deel van hun leven met de stroming mee door het water zweven. Kwallen kunnen zich maar beperkt actief voortbewegen. Dit doen ze door de klokvormige hoed samen te trekken. Omdat kwallen niet tegen de zeestroming in kunnen zwemmen horen ze bij het dierlijk plankton. Een kwal is een eenvoudig dier en bestaat voor 98% uit water. Alle kwallen hebben netelcellen, maar alleen bij een paar soorten kunnen die door je huid heendringen. Wanneer je die netelcellen aanraakt voelt het net of je in de brandnetels terecht bent gekomen.

Soorten

zeepaddestoel | © foto fitis, sytske dijksen

Langs de Nederlandse kust leven vijf soorten kwallen: oorkwal, blauwe haarkwal, rode haarkwal, kompaskwal en zeepaddenstoel. Ondanks hun naam zijn ribkwallen geen echte kwallen, maar een aparte diergroep. Soms vind je op het strand een bezaantje, een holtedier dat op een kwal lijkt maar het niet is.

Levenscyclus van de kwal

oorkwal, poliep | © foto fitis, sytske dijksen

In het eerste deel van hun leven zitten kwallen vast aan de ondergrond, als een poliep. Uit deze poliepen groeien na verloop van tijd kleine kwalletjes, die zich afsnoeren van de poliep. Vanaf dat moment ontwikkelt de kleine kwal zich snel en zweeft hij los in het water. Volwassen mannelijke en vrouwelijke kwallen laten tegelijk hun voortplantingscellen los in het water, en de bevruchting vindt buiten de kwal plaats. Uit een bevruchte eicel groeit een larve die zich weer op de ondergrond vasthecht. Elke kwallensoort heeft zijn eigen seizoen. Alle soorten kwallen die in de Noordzee voorkomen worden niet ouder dan een jaar.

Namen

  • Ned: (Schijf)kwallen
  • Lat: Scyphozoa
  • Eng: True jellyfish
  • Dui: Schirmquallen

Info

CC-BY-NC, Ecomare 2017
Bijgewerkt: 12/05/2014