DE VLEET · Zee- & kustencyclopedie

Nieuws

Momenteel wordt de Ecomare encyclopedie gemigreerd naar VLIZ.
De versie die je nu ziet is tijdelijk, en wordt binnenkort voorzien van een nieuwe en opgefriste lay-out.

Zwaardschedes en tafelmesheften

Amerikaanse zwaardschede | © Ecomare, Oscar Bos

Mesheften (of scheermessen zoals vissers ze noemen) is de verzamelnaam voor verschillende soorten schelpdieren, waarvan het kleine en groot tafelmesheft, de grote zwaardschede, de Amerikaanse zwaardschede en de messchede de belangrijkste zijn. Op het strand kun je de amerikaanse zwaardschede het vaakst vinden. De grote Amerikaanse zwaardschede heeft maar 15 seconden nodig om zich helemaal in te graven! Er wordt geëxperimenteerd met visserij op deze soorten.

Verspreiding en habitat

De meest voorkomende zwaardschede, de Amerikaanse zwaardschede, komt in Europa voor van Frankrijk tot aan Denemarken. Je vindt ze vaak in ondiep water, in de Waddenzee of langs het strand van de Noordzee. Ze leven tot zo'n 50 centimeter diep verticaal ingegraven in de bodem.

De opmars van de Amerikaanse zwaardschede

jonge merikaanse zwaardschedes | © foto fitis, sytske dijksen

Larven van de Amerikaanse of kromme zwaardschede kwamen in 1979 met het ballastwater van een schip in Hamburg terecht. Van daaruit heeft deze zwaardschede zich snel uitgebreid richting het Nederlandse waddengebied. In 1982 verscheen het dier op het wad bij Schiermonnikoog. In 1984 werd de eerste Amerikaanse zwaardschede op het strand van Texel gevonden. In 1985 werden de eerste in het deltagebied gevonden. Nu komt dit schelpdier voor van Frankrijk tot en met Denemarken. Het schelpdier leeft vooral in de diepere geulen op het wad en vlak achter de branding voor de Noordzee-kust. De soort heeft de oorspronkelijke zwaardschede-soorten voor een deel verdrongen en is nu de meest algemene soort.

Grote zwaardschede

Zwaardschede (inheems) | © Ecomare, Sytske Dijksen

  • Ned: Grote zwaardschede
  • Lat: Ensis arcuatus
  • Eng: Sword razor
  • Dui: Schwertförmige Scheidenmuschel
  • Den: Ensis arcuatus

Amerikaanse zwaardschede

American razor shell | © Ecomare

  • Ned: Amerikaanse zwaardschede
  • Lat: Ensis americanus (Ensis directus)
  • Eng: American Jack knife clam (American razor-shell)
  • Dui: Amerikanische Schwertmuschel
  • Dan: Amerikansk knivmusling

Tafelmesheft

Pod razor shell | © Ecomare

  • Ned: Tafelmesheft
  • Lat: Ensis siliqua
  • Eng: Pod razor shell
  • Dui: Schotenmuschel
  • Dan: Zie Latijnse naam

Klein tafelmesheft

Narrow jackknife clam | © Ecomare

  • Ned: Klein tafelmesheft (scheermes)
  • Lat: Ensis minor
  • Eng: Narrow jackknife clam (razor shell)
  • Dui: Kleine Schwertmuschel (Meerscheide)
  • Fra: Couteau
  • Den: zie Latijnse naam

Namen

  • Ned: Zwaardscheden en mesheften
  • Lat: Ensis
  • Eng: Sword razors, jackknife clams
  • Dui: Schwertmuscheln

Kenmerken

afmetingen:

tot 20 centimeter

kleur:

bruinachtig

voedsel:

fytoplankton

vijanden:

sommige vogels, mensen

voortplanting:

geslachtelijk

Info

CC-BY-NC, Ecomare 2017
Bijgewerkt: 12/09/2013