DE VLEET · Zee- & kustencyclopedie

Nieuws

Momenteel wordt de Ecomare encyclopedie gemigreerd naar VLIZ.
De versie die je nu ziet is tijdelijk, en wordt binnenkort voorzien van een nieuwe en opgefriste lay-out.

Zandspiering

© Foto Fitis, Sytske Dijksen

Hoe klein deze vis ook is, het is misschien wel de belangrijkste uit de Noordzee.... Heel veel andere zeedieren eten namelijk graag zandspiering. Waar veel zandspiering zwemt vind je vaak ook veel zeeroofdieren, zoals grote roofvissen, zeevogels en zeezoogdieren. Zie je voor de kust grote groepen meeuwen en sterns de zee in duiken? Grote kans dat er een school zandspiering zwemt. Hou die plek goed in de gaten want soms zie je er ook zeehonden, bruinvissen en dolfijnen. Bij gevaar graven zandspieringen zich snel in. Ze kunnen dat zelfs in nat zand op het strand.

Bang in het donker?

Zandspiering leeft in grote groepen. Overdag jagen ze op kleine diertjes die in het zeewater zweven. Wanneer het donker is liggen ze het liefst ingegraven in de zandbodem. Ook in de winter verstoppen ze zich onder het zand. Pas in april komen ze weer tevoorschijn. Alleen in de paaitijd, van december tot januari, komen ze tussendoor even tevoorschijn om eieren te leggen.

Meerdere soorten

Er leven meerdere (onder)soorten zandspiering in de Noordzee. De Noorse zandspiering vind je er het meest. Deze zandspiering kun je in het hele gebied vinden. De kleine zandspiering leeft vooral langs de kusten, ook langs de Nederlandse kust kun je deze soort tegenkomen. Helemaal in het zuidelijkste puntje van de Noordzee kun je ook de naakte zandspiering zien. Deze soort leeft op bodems van schelpengruis of kleine steentjes. In het Nederlandse deel van de Noordzee leeft deze zandspiering niet. De smelt is de grootste zandspiering die je in de Noordzee kunt vinden.

Zeevogelkolonies

Hoe belangrijk zandspiering is voor zeevogels blijkt wel uit het verhaal van de noordse sterns rond de Shetland-eilanden. Rond deze eilandengroep werd er veel gevist: van 1974 tot 1982 steeg de vangst van zandspiering razendsnel van 8000 naar 52.000 ton per jaar. Vanaf 1983 brachten vooral noordse sterns, maar ook veel andere soorten zeevogels bijna geen jongen meer groot door voedselgebrek. Het aantal noordse sterns nam daardoor met 70% af.

Verspreiding

Verspreiding van zandspiering | © Kaartje getekend door Sherri Huwer

Zandspieringen leven in het noordwesten en het noordoosten van de Atlantische Oceaan. Ze komen voor op dieptes van 10-150 meter. Ze houden van zachte zandbodems omdat ze zich daar in kunnen ingraven.

Vismeel

De stand van zandspiering in de Zuidelijke Noordzee, bron gegevens ICES | © Ecomare, Gerbrand Gaaff

De Deense vismeelindustrie draait voor een belangrijk deel op zandspiering. Ook Noorse vissersschepen vangen deze vissen. De vangst was tot 1998 niet aan regels gebonden. Nu wordt elk jaar vastgesteld hoe het met de vis gaat en hoeveel er van mag worden gevangen.

Namen

  • Ned: Zandspiering
  • Lat: Ammodytes marinus
  • Eng: Lesser sandeel
  • Dui: Kleiner Sandaal
  • Fr: Lanšon
  • Dan: Kysttobis (sandgrŠvling)

Info

CC-BY-NC, Ecomare 2017
Bijgewerkt: 01/07/2015