Catalogue | Flanders Marine Institute
 

Flanders Marine Institute

Platform for marine research

Catalogue

This search interface gives access to the reference database of VLIZ, an extensive collection of (inter)national marine scientific literature references.

You can limit your search to the Belgian marine literature only or to the VLIZ Library catalogue only by checking the 'VLIZ Library' box.

New search
[ report an error in this record ]basket (0): add | show Print this page

Getemde rivieren: hoe het middeleeuwse Gent Schelde en Leie bedwong
Gelaude, F. (2021). Getemde rivieren: hoe het middeleeuwse Gent Schelde en Leie bedwong. M&L Books. Die Keure: Brugge. ISBN 978-90-4864-155-0. XIX, 165 pp.
Part of: M&L Books.
Getemde rivieren: hoe het middeleeuwse Gent Schelde en Leie bedwong

Available in  Author 

Keywords

Author  Top 
  • Gelaude, F.

Abstract
    Dit boek is een aangepaste versie van een doctoraatsstudie, een interdisciplinair, historisch geografisch onderzoek naar de oorsprong van de waterlopen in het middeleeuwse stad Gent.
    De evolutie van het landschap van Gent is gecompliceerder dan algemeen is aangenomen. Talrijke aanwijzingen op historische kaarten en toponiemen laten een complexe topografie vermoeden. De stad Gent ontstond in het rivierlandschap aan de samenvloeiing van Leie en Schelde en nabij een Tertiaire getuigenheuvel, de Blandijnberg. De oudste portus aan de Schelde werd gebouwd op een Quartaire dekzandrug. De dateringen (OSL) van twee profielen in de Zandberg in het historische centrum tonen een Laat-Glaciale ouderdom aan. De resultaten helpen om een reconstructie te maken van de microtopografie en de Quartairgeologische kaart te hertekenen.
    In de 12de en 13de eeuw werd een complex en multifunctioneel systeem uitgebouwd van veertien stuwen, drie dammen en verschillende dijken. Dankzij deze waterbouwkundige werken konden de inwoners van Gent de natuurlijke waterlopen en het waterpeil controleren. Een van de belangrijkste ingrepen omvatte de bouw van de Rode Torenstuw samen met de Steendam, het rechttrekken van de Leie (Novele Lis) en de aanleg van verschillende dijken. Een ander belangrijk project had betrekking op de stuw aan de Braamgaten, die de Schelde controleerde, samen met de Brabantdam en de stadswatermolen.
    Het megaproject op waterbouwkundig vlak was het graven van het kanaal de Lieve. Het vormde een perfecte illustratie van de economische macht en voorspoed van de stad. De Lieve werd gebouwd tussen 1251 en 1269, verbond de stad met de Noordzee en was 46,5 kilometer lang tot Damme. Het tracé was zorgvuldig gekozen, alle dekzandruggen die hindernissen vormden werden vermeden en een waterscheidingskam werd doorsneden. Bronnen, beken, moerassen en depressies zorgden voor voldoende water om het hoogste pand te bevoorraden. Om de scheepvaart mogelijk te maken werden elf keersluizen met een hefdeur (rabotten) gebouwd, die het kanaal in tien panden verdeelden.
    Om het belang aan te tonen van de scheepvaart voor de stad in de middeleeuwen is een schatting gemaakt van de aanvoer van goederen. Voor het transport van die meer dan 200.000 ton goederen waren meer dan 900 schepen nodig.

All data in the Integrated Marine Information System (IMIS) is subject to the VLIZ privacy policy Top | Author