Op 17 januari werd het BBNJ‑akkoord (Biodiversity Beyond National Jurisdiction) – ook wel bekend als het VN-Oceaanverdrag – officieel van kracht. Dit is het resultaat van jarenlange intensieve internationale samenwerking en onderhandelingen. Voor het eerst krijgt twee derde van onze oceaan, de gebieden buiten nationale rechtsbevoegdheid, een omvattend juridisch kader voor duurzaam beheer en bescherming.
Sterk signaal
Met dit bindende akkoord zet de internationale gemeenschap een belangrijke stap vooruit in de strijd tegen de drievoudige planetaire crisis van klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en vervuiling. “Zeker in deze tijden waarin het internationaal recht vaker in vraag wordt gesteld en er geopolitiek onrustwekkende verschuivingen plaatsvinden, moeten we deze overwinning voor de diplomatie en de oceaan als iets heel positief onthalen”, zegt Sophie Mirgaux Dillien, Belgisch Speciaal Gezant voor de Oceaan. “De inwerkingtreding van BBNJ en het wereldwijde enthousiasme daarover zijn bijzonder sterke signalen.”
Het BBNJ-akkoord maakt het mogelijk om mariene biodiversiteit in internationale wateren beter te beschermen, kennis te delen en wereldwijd maatregelen te nemen die tot nu toe onmogelijk waren.
Voorbereidend werk in volle gang
Wereldwijd wordt nu hard gewerkt aan de voorbereidingen voor de eerste Conferentie van de Partijen (COP), die binnen het jaar moet plaatsvinden. In deze voorbereidende fase worden vooral structurele beslissingen genomen die noodzakelijk zijn voor de effectieve uitvoering van het akkoord.
“Het gaat bijvoorbeeld over beslissingen met betrekking tot de architectuur van de organisatie, over de procedureregels, de manier waarop gestemd zal worden op de COP, over de vertegenwoordiging van onder meer inheemse volkeren en hoe data en genetische mariene bronnen gedeeld zullen worden”, aldus Mirgaux Dillien.
De voorbereidingen voor deze technische en juridische fundamenten moeten ervoor zorgen dat de eerste COP ook efficiënt en tijdig beslissingen kan nemen over zaken zoals mariene beschermde gebieden.
België verwelkomt het akkoord als diplomatieke mijlpaal
België is al vele jaren actief betrokken bij de ontwikkeling van het akkoord en is dan ook verheugd over deze diplomatieke mijlpaal. Ons land heeft zich bovendien officieel kandidaat gesteld om het internationale secretariaat van het BBNJ‑akkoord in Brussel te vestigen.
“Onze hoofdstad vormt een belangrijke hub binnen de internationale diplomatie”, legt Mirgaux Dillien uit. “Heel wat landen – grote en kleine – hebben hier al een ambassade of vertegenwoordiging. Bovendien zijn verschillende relevante internationale organisaties vlakbij. Daardoor kan het BBNJ-secretariaat hier meteen aan de slag in een omgeving waar iedereen kan meewerken aan de bescherming van de oceaan. Bovendien is er in ons land veel mariene expertise aanwezig.”
Een oproep tot wereldwijde deelname
Intussen hebben 83 partijen het BBNJ-akkoord geratificeerd, en nog eens 62 andere hebben aangegeven dat snel te zullen doen. België roept alle landen op om zich bij deze wereldwijde inspanning aan te sluiten. Hoe groter het aantal partijen, hoe globaler de uitvoering van het akkoord en hoe sterker de bescherming van onze oceaan.
Dit artikel werd integraal overgenomen van de website van FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu