Het Joint Programming Initiative Healthy and Productive Seas and Oceans (JPI Oceans) is een pan-Europees intergouvernementeel platform dat de efficiëntie en impact vergroot van onderzoek en innovatie voor duurzame, gezonde en productieve zeeën en oceaan. VLIZ ondersteunt in opdracht van de Vlaamse overheid het JPI Oceans-secretariaat. Die steun omvat onder meer de inzet van een voltijdse medewerker bij het secretariaat in Brussel.
2025 was een bepalend jaar voor het bestuur en de langetermijnvisie van JPI Oceans. De Algemene Vergadering verkoos professor Peter Haugan tot nieuwe voorzitter van de Management Board, in lijn met de goedkeuring van het nieuwe Strategisch Kader JPI Oceans 2026–2030.
Het wetenschappelijke werk binnen het JPI Oceans-portfolio boekte in 2025 op meerdere fronten vooruitgang. Twee onderzoeksprojecten, ISOLUME en ALANIS, gingen van start onder de Joint Action “Changing Marine Lightscapes”. Tegelijk werd het PAGES-project geselecteerd en gefinancierd om innovatieve monitoringsstrategieën te ontwikkelen die fysieke, chemische en biologische data integreren binnen een dynamisch kader dat het complexe samenspel van oceaanprocessen erkent. De eerste Joint Action rond onderwatergeluid werd afgesloten met een eindbijeenkomst in Alicante, waar vijf projecten resultaten presenteerden over de impact van impulsief en continu geluid op mariene ecosystemen.
Twee gezamenlijke oproepen (Joint Calls) brachten baanbrekende onderzoeksthema’s vooruit. De Blue Carbon Joint Call opende in november om onderzoek te steunen naar koolstofvoorraden, weerbaarheid van ecosystemen en de effectiviteit van herstel. In december werd een Joint Call van € 2 miljoen gelanceerd rond Offshore Freshened Groundwater om een vernieuwende wetenschappelijke boorcampagne mogelijk te maken.
Nieuwe verkenningen kregen in 2025 vaart, waaronder de uitwerking van een concept voor een Joint Action over zuurstofverlies in de oceaan en de start van een door experts geleide beoordeling van de Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC), in samenwerking met JPI Climate. Deze initiatieven spelen rechtstreeks in op wetenschappelijke urgentie en beleidsvragen naar gecoördineerde beoordelingen van door klimaat gedreven veranderingen in het oceanische systeem.
JPI Oceans versterkte de wisselwerking tussen wetenschap en beleid via prominente bijdragen aan het One Ocean Science Congress, de UN Ocean Conference (UNOC3) en een breed scala aan themasessies over zeespiegelstijging, munitie, onderwatergeluid en blue carbon.
Het jaar bereikte zijn hoogtepunt met de lancering van het Strategisch Kader 2026–2030 in het Europees Parlement, in samenwerking met de SEArica Intergroep, met toespraken van EU-commissaris Costas Kadis en UNESCO IOC-secretaris-generaal Vidar Helgesen. Hun bijdragen onderstreepten de rol van JPI Oceans bij de uitvoering van het Ocean Pact en het leveren van kennis die nodig is voor goed onderbouwd beleid en bestuur.