UNESCO / IOC Project Office for IODE

De International Oceanographic Data and Information Exchange (IODE) is een onderdeel van de Intergouvernementele Oceanografische Commissie van UNESCO (IOC-UNESCO). Het IODE-projectkantoor (PO) is ondergebracht bij en wordt ondersteund door VLIZ. Dit PO maakt de uitwisseling van oceanografische data en informatie mogelijk tussen de 154 lidstaten van de IOC, deelnemende nationale datacentra (waaronder VLIZ), andere dataleveranciers zoals het Global Ocean Observing System, en datagebruikers wereldwijd. Het coördineert bovendien wereldwijd meer dan 460 trainingen. Het IODE-projectkantoor maakt deel uit van het IOC-secretariaat, met hoofdzetel in Parijs.

In 2025 boekte het projectkantoor vooruitgang in zijn drie kerndomeinen: het Ocean Data Information System (ODIS), het Ocean Biodiversity Information System (OBIS) en de Ocean Teacher Global Academy (OTGA). Het projectkantoor blijft ook andere internationale voorzieningen aanbieden, waaronder Ocean Expert – een online wereldwijd register voor lidstaten met mariene en zoetwaterprofessionals, instellingen, evenementen en organisaties; het Ocean Best Practices System (OBPS) – gericht op het verbeteren en standaardiseren van werkwijzen voor het verzamelen, analyseren en delen van oceaandata en -informatie; evenals activiteiten rond capaciteitsopbouw en het Global Ocean Science Report (GOSR). Ann-Katrien Lescrauwaet is lid van de IOC Group of Experts on Capacity Development en Jan Mees is voorzitter van de redactieraad van het GOSR.

UNESCO / IOC Project Office for IODE in 2025

In 2025 verzorgde de OTGA 57 cursussen, goed voor 1.703 uur aan training in vier talen, voor meer dan 5.160 deelnemers uit meer dan 142 landen, inclusief capaciteitsopbouw voor startende oceaanprofessionals en ‘blue skills’. In samenwerking met VLIZ-experts kwamen er cursussen over Ocean Data Management, Biological Data Management, het aanleveren en publiceren van data in EMODnet, de EU Blue Cloud 2026 Virtual Laboratories, en de Erasmus Maris-cursus over het bemonsteren en analyseren van microplastics tot en met de dataverwerking.

OBIS publiceerde 31 miljoen nieuwe soortenwaarnemingen en staat nu op in totaal 167 miljoen waarnemingen uit 7.003 datasets. Gezamenlijk werk van OBIS en VLIZ leverde 1.139 datasets en 54 miljoen records op. Daarnaast werden de OBIS-soortnamen afgestemd met het WoRMS-team van VLIZ voor vocabularium-standaardisatie en taxonomische kwaliteitscontrole. Er werd ook biodiversiteitsdata gekoppeld aan de EU Digital Twin Ocean en moleculaire werkstromen werden versterkt. OBIS-medewerkers sloten aan bij het biologische modelleringsteam van VLIZ en de VLIZ-bibliotheek voegde 154 door OBIS geciteerde publicaties toe.

Verder droeg VLIZ bij aan de uitbouw en ondersteuning van de ODIS Catalogue of Sources (ODISCat), die op lange termijn kansen biedt om samenwerking tussen mariene wetenschappers, beleidsmakers en onderwijs te stimuleren.